Παρά τον καταιγισμό πληροφοριών και την κυριαρχία των οθονών στην καθημερινότητα, το βιβλίο εξακολουθεί να κατέχει σημαντική θέση στη ζωή πολλών Ελλήνων. Μάλιστα, ένας στους τέσσερις δηλώνει ότι διαβάζει για λόγους ψυχαγωγίας τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα, επιλέγοντας την ανάγνωση ως τρόπο αποσύνδεσης από τους έντονους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής.

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από την έρευνα «Το Βιβλίο και ο Κόσμος της Ανάγνωσης στην Ελλάδα», η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των Public Βραβείων Βιβλίου 2026. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Truberries τον Μάιο του 2026 και βασίστηκε τόσο σε ποσοτική έρευνα με συμμετοχή 816 ατόμων από επτά μεγάλα αστικά κέντρα όσο και σε ποιοτική ανάλυση μέσω προσωπικών αφηγήσεων και ομαδικών συζητήσεων.

Πόσο διαβάζουν οι Έλληνες

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τέσσερις στους δέκα Έλληνες ηλικίας 18 έως 59 ετών διατηρούν σταθερή σχέση με το βιβλίο. Από αυτούς:

  • Το 23% χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα ενεργό αναγνωστικό κοινό, έχοντας διαβάσει περισσότερα από 11 βιβλία μέσα στον τελευταίο χρόνο, με μέσο όρο τους 19 τίτλους ετησίως.
  • Το 48% ανήκει στην κατηγορία των συστηματικών αναγνωστών, με 3 έως 10 βιβλία τον χρόνο.
  • Το βιβλίο ως χαλάρωση, καταφύγιο και προσωπικός χώρος

Η έρευνα καταγράφει ότι η ανάγνωση εξυπηρετεί πολλαπλές ανάγκες των αναγνωστών.

Το 85% δηλώνει ότι επιλέγει το βιβλίο για να χαλαρώσει και να απομακρυνθεί από τις πιέσεις της καθημερινότητας, ενώ για πολλούς λειτουργεί ως μέσο νοητικής ενδυνάμωσης, ψυχικής ισορροπίας και δημιουργικής απόδρασης.

Παράλληλα, το ίδιο ποσοστό θεωρεί το βιβλίο έναν τρόπο προσωπικής απομόνωσης, που επιτρέπει σε κάποιον να αποσυρθεί για λίγο από το περιβάλλον του χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσει τίποτα στους γύρω του.

Για το 57% των γονέων, η ανάγνωση παραμένει επίσης ένας από τους πιο ουσιαστικούς τρόπους επικοινωνίας και σύνδεσης με τα παιδιά τους.

Πότε και πού διαβάζουμε

Οι περισσότεροι αναγνώστες επιλέγουν να διαβάζουν τις πιο ήρεμες ώρες της ημέρας. Το 52% αφιερώνει χρόνο στην ανάγνωση πριν κοιμηθεί, ενώ το 45% διαβάζει όποτε βρίσκει ελεύθερο χρόνο μέσα στην ημέρα.

Οι διακοπές αποτελούν επίσης αγαπημένη περίοδο για βιβλία, καθώς το 49% συνδέει την ανάγνωση με το καλοκαίρι, ενώ το 42% διαβάζει περισσότερο κατά τις εορταστικές άδειες των Χριστουγέννων και του Πάσχα.

Ένα μικρότερο ποσοστό επιλέγει την ανάγνωση τα Σαββατοκύριακα ή κατά τη διάρκεια των καθημερινών μετακινήσεων.

Βιβλία και οθόνες συνυπάρχουν

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι ότι οι φανατικοί αναγνώστες δεν έχουν εγκαταλείψει τον ψηφιακό κόσμο.

Το 42% όσων διαβάζουν συστηματικά δηλώνει ότι περνά περισσότερες από τρεις ώρες ημερησίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γεγονός που δείχνει ότι η ανάγνωση και η ψηφιακή ζωή δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά αλλά παράλληλα.

Τι καθορίζει την αγορά ενός βιβλίου

Η υπόθεση και το θέμα του βιβλίου παραμένουν ο σημαντικότερος παράγοντας επιλογής για το 73% των αναγνωστών. Ακολουθεί η περίληψη στο οπισθόφυλλο με 47%, ενώ ο συγγραφέας, η τιμή και οι προσφορές συγκεντρώνουν από 37%.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι αναγνώστες ανακαλύπτουν νέα βιβλία σχεδόν εξίσου συχνά τόσο στα φυσικά βιβλιοπωλεία όσο και μέσω ψηφιακών καναλιών.

Τεχνητή νοημοσύνη και βιβλίο

Η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αποκτά παρουσία και στην αναγνωστική εμπειρία. Περισσότεροι από τους μισούς αναγνώστες έχουν ήδη χρησιμοποιήσει εργαλεία ΤΝ για να κατανοήσουν άγνωστες λέξεις ή εικόνες μέσα σε βιβλία, ενώ σημαντικό ποσοστό τα αξιοποιεί για επεξήγηση ή περίληψη κειμένων.

Ωστόσο, η πλήρης συγγραφή ενός βιβλίου από τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα. Μόλις το 31% δηλώνει ότι θα αγόραζε ένα τέτοιο έργο, ποσοστό που αυξάνεται σημαντικά όταν η συγγραφή παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα συνεργασίας ανθρώπου και ΤΝ.

Το εύρημα δείχνει ότι οι αναγνώστες εξακολουθούν να θεωρούν απαραίτητη την ανθρώπινη δημιουργική παρουσία πίσω από ένα βιβλίο.

Η άνοδος των audiobooks

Η έρευνα καταγράφει και την αυξανόμενη δυναμική των audiobooks στην ελληνική αγορά. Το 90% των τακτικών αναγνωστών γνωρίζει τη συγκεκριμένη μορφή βιβλίου, ενώ το 82% δηλώνει ότι θα ήθελε να τη χρησιμοποιήσει στο μέλλον.

Τα audiobooks συνδέονται κυρίως με δραστηριότητες όπως το περπάτημα, οι μετακινήσεις με μέσα μαζικής μεταφοράς και η οδήγηση, λειτουργώντας ως μια μορφή «ανάγνωσης εν κινήσει».

Αντίθετα, το έντυπο βιβλίο παραμένει συνδεδεμένο με πιο ήρεμες στιγμές, όπως τα ταξίδια, οι αίθουσες αναμονής και ο χρόνος ξεκούρασης στο σπίτι.

Το βιβλίο παραμένει ένα αγαπημένο δώρο

Κατά μέσο όρο, κάθε αναγνώστης αγοράζει σχεδόν δέκα βιβλία τον χρόνο, εκ των οποίων περίπου τα τρία προορίζονται για δώρα. Οι πιο συνηθισμένες περιστάσεις είναι τα γενέθλια και οι γιορτές, ενώ ακολουθούν τα Χριστούγεννα και τα παιδικά δώρα.

Στην περίπτωση των παιδικών βιβλίων, οι γονείς δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στο εκπαιδευτικό περιεχόμενο, την πλοκή και την εικονογράφηση παρά στο όνομα του συγγραφέα.

Ανάγνωση σε ξένες γλώσσες και αγάπη για το φυσικό βιβλίο

Σχεδόν ένας στους τρεις Έλληνες αναγνώστες διαβάζει βιβλία στα αγγλικά, με το ποσοστό να αυξάνεται σημαντικά στις νεότερες ηλικίες.

Οι περισσότεροι επιλέγουν την πρωτότυπη έκδοση είτε για να απολαύσουν το αυθεντικό ύφος του συγγραφέα είτε γιατί θεωρούν ότι η ανάγνωση σε ξένη γλώσσα αποτελεί ταυτόχρονα ψυχαγωγία και εκπαίδευση.

Παρά την ψηφιακή εποχή, το φυσικό βιβλίο διατηρεί ισχυρό συμβολισμό. Το 90% των αναγνωστών φυλάσσει τα βιβλία του σε βιβλιοθήκες ή ράφια, ενώ η συντριπτική πλειονότητα επιλέγει να τα κρατά μετά την ανάγνωση. Μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό τα απορρίπτει, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το βιβλίο εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως μέσο γνώσης και ψυχαγωγίας, αλλά και ως αντικείμενο με προσωπική και συναισθηματική αξία.