Ευρωπαϊκή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι προτίθεται να καταθέσει νομοσχέδιο που θα μειώνει το κατώτατο όριο ποινικής ευθύνης για ανηλίκους, όταν πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρά αδικήματα.
Η αλλαγή αυτή που προωθεί η Σουηδία, από τα 15 στα 13 χρόνια, θα επιτρέπει, σε ορισμένες περιπτώσεις, την επιβολή ποινών κάθειρξης.
Ωστόσο, πολλές κρατικές υπηρεσίες – μεταξύ των οποίων η αστυνομία, οι σωφρονιστικές αρχές και οι εισαγγελείς – έχουν εκφράσει έντονη αντίθεση.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρέμερ τόνισε ότι δεν πρόκειται για συνολική μείωση του ορίου ποινικής ευθύνης, αλλά για στοχευμένη ρύθμιση που αφορά τα πιο βαριά εγκλήματα.
Όπως εξήγησε, η πρόταση καλύπτει αδικήματα όπως ανθρωποκτονίες, απόπειρες ανθρωποκτονίας, βομβιστικές επιθέσεις με επιβαρυντικές περιστάσεις, εγκλήματα με χρήση όπλων και βιασμούς.
Οι λόγοι πίσω από την απόφαση
Η Σουηδία αντιμετωπίζει εδώ και μια δεκαετία αυξημένη βία που συνδέεται με οργανωμένο έγκλημα, κυρίως λόγω συγκρούσεων μεταξύ συμμοριών για τον έλεγχο της αγοράς ναρκωτικών. Τα εγκληματικά δίκτυα στρατολογούν ολοένα και περισσότερους ανηλίκους κάτω των 15 ετών για επιθέσεις με εκρηκτικά ή όπλα, γνωρίζοντας ότι δεν κινδυνεύουν με κάθειρξη.
Έρευνα που είχε ζητήσει η κυβέρνηση στις αρχές του 2025 πρότεινε το όριο να μειωθεί στα 14 έτη. Παρ’ όλα αυτά, τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει ακόμη χαμηλότερο όριο, στα 13 έτη, και έθεσε το σχέδιο σε δημόσια διαβούλευση με 126 φορείς.
Οι περισσότεροι συμμετέχοντες στη διαβούλευση απέρριψαν ή επέκριναν την πρόταση. Η αστυνομία προειδοποίησε ότι η αλλαγή μπορεί να οδηγήσει σε εμπλοκή ακόμη μικρότερων παιδιών στα εγκληματικά κυκλώματα.
Άλλοι φορείς υπογράμμισαν ότι το σωφρονιστικό σύστημα δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένο για τόσο νεαρούς παραβάτες και ότι ενδέχεται να θιγούν τα δικαιώματα των παιδιών.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης δήλωσε ότι η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση επείγουσας ανάγκης και ότι τα μέτρα πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η ρύθμιση θα ισχύσει αρχικά προσωρινά, για πέντε χρόνια.
Το νομοσχέδιο θα σταλεί στο νομοθετικό Συμβούλιο της Σουηδίας για εξέταση, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι θα τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο καλοκαίρι.
