Ο γάμος θεωρείται μία από τις πιο περίπλοκες και καθοριστικές αποφάσεις της ζωής. Έρευνες τον κατατάσσουν στις τρεις σημαντικότερες – μαζί με τη γέννηση παιδιού και την αγορά σπιτιού. Και όχι άδικα: δεν αφορά μόνο τη ρομαντική σχέση, αλλά αποτελεί ένα οικονομικό, κοινωνικό και ψυχολογικό «συμβόλαιο». Παρότι μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη, δεν αποτελεί το μαγικό χάπι της μόνιμης ευτυχίας.
Τα θετικά του γάμου
Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο γάμος ενισχύει τη γνωστική ευημερία – δηλαδή το πόσο ικανοποιημένοι νιώθουμε όταν αξιολογούμε συνολικά τη ζωή μας. Ωστόσο, δεν βελτιώνει απαραίτητα τη συναισθηματική ευημερία, δηλαδή τη διάθεση της καθημερινότητας.
Υπάρχει επίσης οικονομικό όφελος: οι παντρεμένοι αναφέρουν υψηλότερη οικονομική ευημερία, κυρίως λόγω του αυξημένου συνολικού εισοδήματος. Τα χρήματα όμως λειτουργούν διαφορετικά για άνδρες και γυναίκες.
Για τους άνδρες, το σταθερό εισόδημα συχνά αποτελεί προϋπόθεση για να παντρευτούν· για τις γυναίκες όχι απαραίτητα. Τα παντρεμένα ζευγάρια τείνουν να διαχειρίζονται από κοινού τα οικονομικά τους, κάτι που συνδέεται με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση, πιθανώς επειδή ενισχύει την αίσθηση «είμαστε ομάδα».
Πέρα από τα οικονομικά, ο γάμος φαίνεται να προστατεύει και την υγεία: οι παντρεμένοι ζουν συχνά περισσότερο και καλύτερα.
Εντυπωσιακά είναι και τα ευρήματα για τον εγκέφαλο. Μελέτες δείχνουν ότι όσοι παραμένουν εργένηδες έχουν υψηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σχέση με τους παντρεμένους. Οι σύζυγοι προσφέρουν κοινωνική διέγερση, μειώνουν το άγχος και υπενθυμίζουν ο ένας στον άλλο υγιεινές συνήθειες—από ιατρικά ραντεβού μέχρι φρούτα και λαχανικά.
Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν έναν υγιή γάμο. Ένας τοξικός γάμος επιβαρύνει την υγεία, καθώς το χρόνιο άγχος αφήνει αποτύπωμα στο σώμα.
Να παντρευτεί κανείς ή όχι;
Η αγάπη βασίζεται σε τρία στοιχεία:
– Οικειότητα: συναισθηματική εγγύτητα και ζεστασιά
– Πάθος: σωματική έλξη και ρομαντισμός
– Δέσμευση: η απόφαση να παραμείνετε μαζί
Οι συνδυασμοί τους δημιουργούν διαφορετικές μορφές σχέσης. Οικειότητα + πάθος = ρομαντική αγάπη, ιδανική για ραντεβού αλλά όχι απαραίτητα για διάρκεια. Δέσμευση χωρίς οικειότητα και πάθος οδηγεί σε ένα «κενό» σχήμα.
Ο στόχος είναι η ισορροπία και των τριών. Το πάθος έχει φυσικές διακυμάνσεις, αλλά οι πιο επιτυχημένοι γάμοι καλλιεργούν σταθερά την οικειότητα και τη δέσμευση, αναγνωρίζοντας ότι η «σπίθα» χρειάζεται προσπάθεια για να αναζωπυρωθεί.
Πριν πείτε το «ναι»
– Ρυθμίστε τις προσδοκίες σας. Ο γάμος μπορεί να ενισχύσει τη συνολική ικανοποίηση και το αίσθημα σταθερότητας, αλλά δεν θεραπεύει μόνιμα το άγχος ή τις κακές διαθέσεις.
– Αξιολογήστε τη σχέση σας με βάση το μοντέλο οικειότητας–πάθους–δέσμευσης. Υπάρχει ισορροπία;
– Μην παρασύρεστε. Αντιμετωπίστε τον γάμο ως συνειδητή επιλογή, όχι ως «επόμενο βήμα» που απλώς πρέπει να γίνει.
