Το ντους αποτελεί για πολλούς αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας. Με την πάροδο της ηλικίας, όμως, η επιδερμίδα γίνεται λεπτότερη, χάνει μέρος της ελαστικότητάς της και παράγει λιγότερο σμήγμα, δηλαδή μικρότερη ποσότητα από τα φυσικά έλαια που προστατεύουν τον δερματικό φραγμό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι πρέπει να παραμελούν την καθαριότητά τους. Ενδέχεται, ωστόσο, να χρειάζεται να προσαρμόσουν τη θερμοκρασία του νερού, τη διάρκεια του ντους και τη χρήση καθαριστικών.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης των ΗΠΑ επισημαίνει ότι το πολύ ζεστό νερό και η υπερβολική χρήση σαπουνιού μπορούν να επιδεινώσουν την ξηρότητα του δέρματος.

Γιατί η επιδερμίδα ξηραίνεται ευκολότερα

Καθώς μεγαλώνουμε, οι σμηγματογόνοι αδένες επιβραδύνουν τη λειτουργία τους, ενώ μειώνεται και η παραγωγή κολλαγόνου. Το αποτέλεσμα είναι μια πιο ξηρή και ευάλωτη επιδερμίδα, η οποία μπορεί να ερεθιστεί ευκολότερα από το ζεστό νερό, το σαπούνι και την έντονη τριβή.

Η ξηρότητα γίνεται συχνά περισσότερο αισθητή στο πρόσωπο, στα χέρια και στα πόδια. Οι σχετικές μεταβολές αποτελούν μέρος της φυσιολογικής γήρανσης και δεν μπορούν να αντιστραφούν πλήρως.

Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος περιποίησης. Το καθημερινό ξέπλυμα, για παράδειγμα, δεν επιβαρύνει απαραίτητα το δέρμα στον ίδιο βαθμό με το καθημερινό σαπούνισμα ολόκληρου του σώματος.

Πόσο συχνά χρειάζεται το ντους

Δεν υπάρχει επιστημονικά κατοχυρωμένος αριθμός ντους που να είναι κατάλληλος για όλους. Η συχνότητα εξαρτάται από παράγοντες όπως:

  • η εφίδρωση και η σωματική δραστηριότητα,
  • το κλίμα και η εποχή,
  • η εργασία και η έκθεση σε ρύπους,
  • η κατάσταση του δέρματος,
  • η γενική υγεία και οι ανάγκες προσωπικής υγιεινής.

Για ανθρώπους με έντονη ξηροδερμία, ορισμένοι δερματολόγοι προτείνουν δύο έως τρία πλήρη ντους την εβδομάδα. Τις ενδιάμεσες ημέρες μπορεί να γίνεται τοπικός καθαρισμός στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα, στα πόδια και όπου υπάρχει ιδρώτας ή ανάγκη υγιεινής.

Παρόμοια σύσταση για δύο ή τρία μπάνια την εβδομάδα περιλαμβάνεται στις οδηγίες του αμερικανικού Ινστιτούτου Γήρανσης για τη φροντίδα ανθρώπων με νόσο Αλτσχάιμερ. Η συγκεκριμένη οδηγία, όμως, αφορά άτομα με άνοια και τους φροντιστές τους και δεν αποτελεί γενικό κανόνα για όλους τους μεγαλύτερους ανθρώπους.

Το καθημερινό ντους παραμένει αποδεκτό όταν υπάρχει ανάγκη, αρκεί να είναι σύντομο, με χλιαρό νερό και ήπια χρήση καθαριστικών.

Τι έδειξε μελέτη σε ηλικιωμένους

Η επιστημονική εικόνα δεν είναι απόλυτη. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Dermatology Reports εξέτασε 124 ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών στην Ιαπωνία, με μέση ηλικία τα 83,6 έτη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η καθημερινή χρήση ενυδατικής κρέμας και τα υψηλότερα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας συνδέονταν με καλύτερη ενυδάτωση της κεράτινης στιβάδας του δέρματος.

Η συχνότητα του μπάνιου δεν αναδείχθηκε στο συγκεκριμένο δείγμα ως σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της ενυδάτωσης. Πρόκειται, ωστόσο, για μικρή συγχρονική μελέτη, η οποία μπορεί να καταγράψει συσχετίσεις αλλά δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η κατάσταση του δέρματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο συχνά κάνει κάποιος ντους. Σημαντικό ρόλο παίζουν ο τρόπος πλυσίματος, η ενυδάτωση και συνολικά ο τρόπος ζωής.

Πώς γίνεται πιο φιλικό για το δέρμα

Ανεξάρτητα από τη συχνότητα, μερικές απλές κινήσεις μπορούν να περιορίσουν την ξηρότητα και τον ερεθισμό:

  • Χρησιμοποιείτε χλιαρό και όχι καυτό νερό.
  • Περιορίζετε τη διάρκεια του ντους.
  • Αποφεύγετε το έντονο τρίψιμο και τα σκληρά σφουγγάρια.
  • Επιλέγετε ήπιο καθαριστικό χωρίς έντονο άρωμα.
  • Χρησιμοποιείτε σαπούνι κυρίως στις περιοχές όπου συγκεντρώνεται ιδρώτας.
  • Σκουπίζετε το σώμα ταμποναριστά, χωρίς δυνατή τριβή.
  • Εφαρμόζετε ενυδατική κρέμα αμέσως μετά, όσο το δέρμα παραμένει ελαφρώς νωπό.

Η ενυδάτωση μετά το ντους συμβάλλει στον περιορισμό της απώλειας νερού και στην ενίσχυση του προστατευτικού φραγμού της επιδερμίδας.

Πότε χρειάζεται δερματολόγος

Για τους περισσότερους ανθρώπους, το καθημερινό ντους δεν είναι επικίνδυνο. Εάν, όμως, μετά το πλύσιμο εμφανίζονται επανειλημμένα αίσθημα τραβήγματος, φαγούρα, ξεφλούδισμα, κοκκινίλα ή ρωγμές, χρειάζεται αλλαγή στη ρουτίνα περιποίησης.

Η επίμονη ή έντονη ξηρότητα δεν πρέπει να αποδίδεται αυτομάτως στην ηλικία. Μπορεί να σχετίζεται με έκζεμα, αφυδάτωση, φαρμακευτική αγωγή ή άλλη κατάσταση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σκόπιμη η αξιολόγηση από γιατρό ή δερματολόγο, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν πληγές, αιμορραγία, πόνος ή σημάδια λοίμωξης.