Ο νέος εκλογικός νόμος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλάζει ριζικά τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού ενόψει των εκλογών του 2028.
- του Θανάση Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγου – Συγγραφέα Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης
Η κατάργηση του δεύτερου γύρου, το όριο εκλογής στο 42%+1 από τον πρώτο γύρο και η καθιέρωση εναλλακτικής/προτιμησιακής ψήφου συνθέτουν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο η νίκη δεν κρίνεται πια μόνο από το ποιος συγκεντρώνει τους περισσότερους «πρώτους» ψήφους, αλλά από το ποιος κατανοεί καλύτερα πώς κατανέμονται οι εναλλακτικές προτιμήσεις του εκλογικού σώματος.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σενάριο που μέχρι πρότινος φάνταζε απίθανο. Ένας υποψήφιος να προηγείται καθαρά σε πρόθεση ψήφου και παρ’ όλα αυτά να χάνει την εκλογή, επειδή ο αντίπαλός του κατανόησε νωρίτερα πώς κατανέμονται οι δεύτερες και τρίτες προτιμήσεις και έχτισε τη στρατηγική του γύρω από αυτές.
Χωρίς δεύτερο γύρο για διόρθωση λαθών, κάθε στρατηγική επιλογή πληρώνεται μία φορά, οριστικά.
Μέσα σε αυτό το νέο τοπίο, η παραδοσιακή «συνταγή» της προεκλογικής επικοινωνίας -διαφημιστική εταιρεία για την εικόνα, δημοσιογράφοι για την προβολή, κύκλος εθελοντών γύρω από τον υποψήφιο -δείχνει τα όριά της.
Η διαφημιστική εταιρεία χτίζει μηνύματα, όχι ανάλυση εκλογικής συμπεριφοράς. Ο δημοσιογράφος προβάλλει, δεν σχεδιάζει στρατηγική κατανομής ψήφου. Και η εμπειρία του «ερασιτέχνη» συμβούλου, όσο πολύτιμη κι αν ήταν στο παλιό σύστημα, δεν επαρκεί από μόνη της όταν αλλάζουν οι θεσμικοί κανόνες του παιχνιδιού.
Η στρατηγική επικοινωνίας κάθε υποψηφίου χρειάζεται πλέον μια πιο κοινωνιολογική και επιστημονική προσέγγιση: κατανόηση του πώς σκέφτεται και ιεραρχεί τις προτιμήσεις του το εκλογικό σώμα, ποιοι συνδυασμοί μοιράζονται εναλλακτική ψήφο μεταξύ τους και πώς χτίζεται ένα αφήγημα που κερδίζει όχι μόνο τον πρώτο, αλλά και τον δεύτερο και τρίτο κύκλο προτίμησης του ψηφοφόρου.
Ο κίνδυνος για όσους αγνοήσουν αυτή την αλλαγή δεν είναι απλώς να χάσουν ψήφους, είναι να χάσουν την εκλογή από τον αντίπαλο που κατάλαβε πρώτος τους νέους κανόνες.
