Η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για τις ελληνικές τράπεζες και την αγορά στεγαστικής πίστης, σύμφωνα με τον οίκο Moody’s Ratings. Η απόφαση μειώνει δραστικά τους τόκους των ρυθμισμένων δανείων, με πιθανή απώλεια έως και 1 δισ. ευρώ για χαρτοφυλάκια που περιλαμβάνονται στον νόμο. Το μεγαλύτερο πλήγμα αφορά τις τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPEs), οι οποίες αποτελούν τη βάση της εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών μέσω των συναλλαγών «Ηρακλής».
Τα “περιθώρια” της νομικής …αβεβαιότητας και της “αμφίρροπης” συμπεριφοράς των οφειλετών
Η Moody’s επισημαίνει ότι το πιο σημαντικό δεν είναι το άμεσο κεφαλαιακό κόστος για τις τράπεζες, αλλά η νομική αβεβαιότητα στην αξία ανάκτησης των δανείων. Η αγορά τιμολογεί πρώτα αυτή την αβεβαιότητα και μετά τυχόν πραγματικές ζημίες. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες μπορεί να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη προσοχή από τους επενδυτές στις ομολογίες και στα χαρτοφυλάκιά τους.
Η απόφαση μπορεί επίσης να επηρεάσει τη συμπεριφορά των δανειοληπτών. Αν δημιουργηθεί η αίσθηση ότι οι δανειολήπτες θα ευνοούνται συχνά, η θετική κουλτούρα πληρωμών, που είχε βελτιώσει την εικόνα των ελληνικών τραπεζών τα τελευταία χρόνια, μπορεί να ανακοπεί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σύσφιξη της πιστωτικής πολιτικής, υψηλότερα επιτόκια για νέα δάνεια και μικρότερη πιστωτική επέκταση, δηλαδή λιγότερες νέες χρηματοδοτήσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Περίπου 250.000 δανειολήπτες έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη, με χαρτοφυλάκια ύψους περίπου 12,5 δισ. ευρώ. Μόνο ένα μέρος αυτών επηρεάζεται σήμερα, αλλά η πιθανή απώλεια τόκων έως 1 δισ. ευρώ πλήττει κυρίως τις τιτλοποιήσεις και τα αμοιβαία κεφάλαια που τα διαχειρίζονται. Παράλληλα, τα αποθέματα πιστωτικής ενίσχυσης παραμένουν ισχυρά, περιορίζοντας τον άμεσο κίνδυνο, αλλά η αγορά ήδη τιμολογεί την αβεβαιότητα.
Εν κατακλείδι…
Η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί μια νέα νομική αβεβαιότητα για τις ελληνικές τράπεζες, επηρεάζει τις αποτιμήσεις των τιτλοποιήσεων, μπορεί να περιορίσει την πιστωτική επέκταση και έχει σημαντικό αντίκτυπο στη δυναμική ανάπτυξης του τραπεζικού κλάδου. Οι τράπεζες που θα παρακολουθήσουν στενά αυτές τις εξελίξεις είναι η Eurobank, η Τράπεζα Πειραιώς, η Εθνική Τράπεζα και η Alpha Bank.
