Η κυβέρνηση αναθέτει συντήρηση–φύλαξη–ανάδειξη στο ΥΠΕΘΑ, διατηρεί την αστυνόμευση στην ΕΛ.ΑΣ. και φέρνει πλαίσιο που ευθυγραμμίζεται με διεθνή πρότυπα
Η κυβέρνηση προωθεί τροπολογία που θα τεθεί σε ψήφιση την επόμενη εβδομάδα, με στόχο το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη να είναι αποκλειστικά χώρος απόδοσης τιμών στους πεσόντες και σεβασμού της μνήμης.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σκεπτικό, η παρέμβαση εναρμονίζεται με το «αυτονόητο αίτημα» της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτών και δεν έχει κομματικό πρόσημο: «δεν πρόκειται για επιθετική κίνηση, ούτε για συμβολισμούς που πυροδοτούν εντάσεις».
Κεντρικός άξονας είναι ο σαφής διαχωρισμός αρμοδιοτήτων: η συντήρηση, φύλαξη και ανάδειξη του μνημείου περνά στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ενώ η επιβολή της τάξης στον χώρο παραμένει στην Ελληνική Αστυνομία — όπως σε όλη την επικράτεια.
Τι αλλάζει με την τροπολογία
Η τροπολογία καθορίζει ότι ο χώρος του Μνημείου Αγνώστου Στρατιώτη θα χρησιμοποιείται μόνον για στρατιωτικές τιμές, καταθέσεις στεφάνων και τελετές μνήμης.
Ρητά προβλέπεται ότι:
• Απαγορεύεται η διεξαγωγή διαδηλώσεων, συγκεντρώσεων, πορειών, καθώς και η ανάρτηση πανό/συμβόλων στον άμεσο χώρο του μνημείου.
• Η ευθύνη συντήρησης–φύλαξης–ανάδειξης ανήκει στο ΥΠΕΘΑ.
• Η αστυνόμευση και κάθε πράξη επιβολής της τάξης —εφόσον απαιτηθεί— ανήκει στην ΕΛ.ΑΣ.
• Μετά την ψήφιση, «τελειώνει οτιδήποτε διαφορετικό» στον Άγνωστο Στρατιώτη πέρα από τον αυτονόητο σεβασμό στους ήρωες.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι δεν θα γίνουν κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως πρόκληση («να σβηστούν ονόματα» ή άλλες επιθετικές ενέργειες) που θα έδιναν πάτημα σε προβοκάτορες για κλιμάκωση.
Διεθνή πρότυπα: το «ιερό» πλαίσιο τιμής
Η Αθήνα επικαλείται παγκόσμια πρακτική για μνημεία εθνικής μνήμης:
• Παρίσι – Αψίδα του Θριάμβου: από το 1923 απαγορεύονται πολιτικές ή άλλες διαδηλώσεις στον χώρο της Αιώνιας Φλόγας.
• Ρώμη – Altare della Patria: 24ωρη φύλαξη, ελεύθερη πρόσβαση αλλά απαγόρευση κάθε πολιτικής εκδήλωσης ή πανό.
• Λονδίνο – Cenotaph (Whitehall): σιωπηλός τόπος μνήμης από το 1919, χωρίς διαδηλώσεις.
• ΗΠΑ – Tomb of the Unknown Soldier (Arlington): αυστηρό τελετουργικό και κανόνες σιωπής.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το προτεινόμενο πλαίσιο δεν περιορίζει την ελευθερία έκφρασης, αλλά ορίζει σαφή όρια γύρω από ένα εμβληματικό κενοτάφιο, όπου η μνήμη και ο σεβασμός υπερισχύουν κάθε άλλης χρήσης.
Το πολιτικό πλαίσιο και το ερώτημα προς τα κόμματα
Στο κοινοβουλευτικό επίπεδο, το Μέγαρο Μαξίμου θέτει ευθέως το ερώτημα προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης —και ιδίως προς το ΠΑΣΟΚ— να τοποθετηθούν χωρίς υπεκφυγές: «Συμφωνούν ότι ο χώρος του Μνημείου Αγνώστου Στρατιώτη πρέπει να διαφυλαχθεί από διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες;».
Η κυβέρνηση απορρίπτει την κατηγορία ότι η πρωτοβουλία «χαρακτηρίζει ακροδεξιούς» όσους τάσσονται υπέρ του σεβασμού του μνημείου. Αντιθέτως, όπως σημειώνεται, η ρύθμιση αντανακλά την κοινή λογική των πολιτών που διακρίνουν ανάμεσα στον αυτονόητο σεβασμό στους ήρωές μας και την νόμιμη έκφραση διαμαρτυρίας — η οποία μπορεί να λάβει χώρα λίγο παραπέρα, εκτός του ιερού χώρου.
Σεβασμός στη μνήμη, σαφήνεια στους κανόνες
Η συζήτηση δεν αφορά την απαξίωση κοινωνικών αιτημάτων, αλλά την κατοχύρωση ότι το κέντρο βάρους του μνημείου μένει αδιαπραγμάτευτο: τιμή στους πεσόντες.
Με την ανάθεση αρμοδιοτήτων στο ΥΠΕΘΑ, τη διατήρηση της αστυνόμευσης από την ΕΛ.ΑΣ. και τον ρητό αποκλεισμό διαδηλώσεων, η κυβέρνηση επιχειρεί να θέσει ένα σταθερό, καθαρό πλαίσιο που αποτρέπει εντάσεις, διαφυλάσσει τον συμβολισμό και ευθυγραμμίζεται με όσα ισχύουν σε ώριμες δημοκρατίες.
Το μήνυμα είναι διπλό: σεβασμός στους ήρωες και σεβασμός στη δημοκρατία — με κανόνες που προστατεύουν και τα δύο.
