Με αναφορά στα τραγικά δυστυχήματα στη Βιολάντα και στη Ρουμανία, ο πρωθυπουργός ξεκίνησε την εβδομαδιαία ανασκόπησή του, τονίζοντας την προτεραιότητα στη ζωή και την κοινωνική πραγματικότητα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να μένει αδιάφορη όταν χάνονται ανθρώπινες ζωές, ενώ σημείωσε ότι το κυβερνητικό έργο αξιολογείται μέσα από διαφορετικό φίλτρο, χωρίς να μειώνεται η σημασία των συνεχιζόμενων πρωτοβουλιών.
Στην ανασκόπηση δόθηκε έμφαση σε εθνική ασφάλεια και στρατηγική, με την έγκριση του ελληνικού αμυντικού σχεδίου στο πρόγραμμα SAFE και τη σύσταση νέας κοινοπραξίας στα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, που σηματοδοτεί επανεκκίνηση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας Παρουσιάστηκαν επίσης τα μεγάλα έργα υποδομής στην Κρήτη, όπως ο ΒΟΑΚ και το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, που ενισχύουν ανάπτυξη και ασφάλεια.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στις παρεμβάσεις για την επιστολική ψήφο, τα νέα μέτρα στεγαστικού, τις πρωτοβουλίες δημόσιας υγείας και πρόληψης και τη μείωση της ανεργίας.
Η ανασκόπηση ολοκληρώθηκε με αναφορές στην κοινωνική πολιτική, τη δημόσια ασφάλεια και στο έργο μνήμης του Μουσείου Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη, υπενθυμίζοντας ιστορική ευθύνη και συλλογική μνήμη.
Η ανάρτηση του πρωθυπουργού
Η εβδομάδα που μας πέρασε ήταν μια πολύ δύσκολη εβδομάδα. Όταν χάνονται ανθρώπινες ζωές, η δημόσια συζήτηση αλλάζει τόνο και προτεραιότητες. Δεν είναι εύκολο να μιλά κανείς για πολιτικές πρωτοβουλίες και κυβερνητικό έργο, όταν η σκέψη όλων βρίσκεται σε οικογένειες που πενθούν και σε ανθρώπους που δεν γύρισαν ποτέ στα σπίτια τους. Είναι αναπόφευκτο όλα τα υπόλοιπα να περνούν μέσα από ένα διαφορετικό φίλτρο. Όχι γιατί παύουν να έχουν σημασία, αλλά γιατί αλλάζει η οπτική με τα οποία τα προσεγγίζουμε. Η πολιτική δεν εξελίσσεται στο κενό, εξελίσσεται μέσα στην πραγματική ζωή, με ό,τι αυτή φέρνει. Με αυτές τις σκέψεις, ακολουθεί η ανασκόπηση της εβδομάδας.
Αρχή θα κάνω με την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του εθνικού αμυντικού σχεδίου της Ελλάδας, ύψους 788 εκ. ευρώ, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE. Είναι μέρος της κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας ενίσχυσης της άμυνας και της ετοιμότητας της Ένωσης, μέσω του φιλόδοξου πακέτου μέτρων «Ετοιμότητα 2030». Μέχρι στιγμής έχουν λάβει έγκριση 19 εθνικά σχέδια, ενώ αναμένεται η τελική επικύρωσή τους από το Συμβούλιο της ΕΕ, ώστε να υπογραφούν οι σχετικές συμβάσεις και να γίνουν οι πρώτες εκταμιεύσεις τον προσεχή Μάρτιο. Το ελληνικό SAFE -θυμίζω- περιλαμβάνει έξι στρατηγικής σημασίας προγράμματα, με έμφαση στις νέες τεχνολογίες, τα μη επανδρωμένα συστήματα και τις ασφαλείς επικοινωνίες, σε συνεργασία με χώρες όπως η Κύπρος, η Νορβηγία, η Πολωνία και η Βουλγαρία. Είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ενδυνάμωση της πατρίδας μας σε όλα τα πεδία -στην άμυνα, στη διπλωματία, αλλά και στα μέτωπα της οικονομίας και της κοινωνίας.
Στο πεδίο της ενίσχυσης της αμυντικής μας ικανότητας, θέλω να αναφέρω μια επενδυτική και εξοπλιστική συνεργασία στρατηγικής σημασίας που σηματοδοτεί την ανάταξη της εγχώριας αμυντικής μας βιομηχανίας μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης και αδράνειας. Την εβδομάδα που μας πέρασε ολοκληρώθηκε η σύσταση της νέας κοινοπραξίας μεταξύ των ΕΑΣ (Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα) και του ομίλου Czechoslovak Group (CSG), με επιχειρησιακό βραχίονα την MSM Group, με επίκεντρο το συγκρότημα του Λαυρίου. Η συμφωνία προβλέπει την υλοποίηση ενός φιλόδοξου επενδυτικού προγράμματος, συνολικού ύψους τουλάχιστον 50 εκ. ευρώ, χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου.
Συγκεκριμένα ενισχύεται η εγχώρια παραγωγή πυρομαχικών που είναι κρίσιμα για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, με εκσυγχρονισμό υφιστάμενων και δημιουργία νέων σύγχρονων γραμμών παραγωγής, ενώ από το 2026 προβλέπεται σημαντική αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας με τη δημιουργία γραμμής παραγωγής με τεχνολογίες που μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν στην Ελλάδα. Έτσι, δρομολογείται η μακροπρόθεσμη αξιοποίηση (25 έτη) ενός στρατηγικού, μέχρι σήμερα υπολειτουργούντος, βιομηχανικού περιουσιακού στοιχείου, η απασχόληση αυξάνεται από περίπου 120 σε τουλάχιστον 300 εργαζομένους, με δημιουργία σταθερών θέσεων υψηλής εξειδίκευσης, ενώ τέλος, διασφαλίζεται η ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και επιχειρησιακής εμπειρίας από έναν κορυφαίο ευρωπαϊκό παραγωγό πυρομαχικών, τον 2ο σε μέγεθος στην ΕΕ μετά τη Rheinmetall.
Την Παρασκευή βρέθηκα στο Ηράκλειο, όπου δύο εμβληματικά έργα για ολόκληρη την Κρήτη προχωρούν: ο ΒΟΑΚ και το νέο Αεροδρόμιο στο Καστέλι Ηρακλείου. Επισκέφθηκα το εργοτάξιο στο νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, το οποίο θα γίνει το πιο σύγχρονο αεροδρόμιο της Ελλάδας και θα αντικαταστήσει το σημερινό αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης», που είναι το δεύτερο σε επιβατική κίνηση στη χώρα. Η πρόοδος των εργασιών έχει προσεγγίσει ήδη το 67% και την ίδια ημέρα υπεγράφη από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η Συμφωνία Εξοπλισμού Αεροναυτιλίας, που αποτελεί προϋπόθεση για την έγκαιρη προμήθεια του εξοπλισμού, την πιστοποίηση και λειτουργία του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου Κρήτης.
Όσον αφορά τον ΒΟΑΚ, επίσης την Παρασκευή ενεργοποιήθηκε η Σύμβαση Παραχώρησης για το βασικό τμήμα του, Χανιά – Ηράκλειο, συνολικού μήκους 157 χλμ., με παράπλευρο οδικό δίκτυο, γέφυρες, σήραγγες, ανισόπεδους κόμβους, ΚΕΣ, ΚΛΣ και ΣΕΑ. Σε αυτό ενσωματώθηκε και η προαίρεση που αφορά στο τμήμα Κίσσαμος-Χανιά, μήκους 30 χλμ., και τον Α/Κ Χανίων, ο οποίος θα συνδέει τον ΒΟΑΚ με το αεροδρόμιο Χανίων. Ο Βόρειος Οδικός Άξονας της Κρήτης είναι έργο που έχει περάσει οριστικά στο στάδιο της κατασκευής, όπως ακριβώς είχαμε δεσμευτεί απέναντι στην κρητική κοινωνία. Ένα έργο που αντιλαμβάνομαι ως χρέος απέναντι στους συντοπίτες μου, με πρωταρχικό στόχο την οδική ασφάλεια και φυσικά, την εμβάθυνση της κοινωνικής συνοχής και την ενίσχυση της τοπικής, αλλά και της εθνικής οικονομίας.
Αυτήν την εβδομάδα συζητήσαμε και την πρωτοβουλία μας για την επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού και στις επόμενες εθνικές εκλογές το 2027, όπως δηλαδή έγινε στις Ευρωεκλογές. Η πρότασή μας προβλέπει ότι οι συμπατριώτες μας που διαμένουν μόνιμα εκτός Ελλάδος θα μπορούν όχι απλώς να επιλέξουν το κόμμα της προτίμησής τους, αλλά και συγκεκριμένο βουλευτή ως εκπρόσωπό τους. Για τον σκοπό αυτό εισηγούμαστε τη δημιουργία μιας ειδικής τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, όπου οι εκτός συνόρων εγγεγραμμένοι εκλογείς θα ψηφίζουν όποιον ή όποια επιθυμούν. Παράλληλα, οι έδρες Επικρατείας επανέρχονται στις 12, όπως ίσχυε από το 1974 έως το 2019. Τίποτα δεν αλλάζει, επίσης, όσον αφορά στο εκλογικό σώμα, στις υπόλοιπες Περιφέρειες. Και, φυσικά, το όριο εισόδου στη Βουλή παραμένει κανονικά στο 3%. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ενισχύει τους δεσμούς μας με τον απόδημο ελληνισμό και στηρίζει έμπρακτα την πολιτική του brain regain. Με δεδομένο ότι απαιτείται η αυξημένη πλειοψηφία των 200 βουλευτών που προβλέπει το Σύνταγμα, ευελπιστώ ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα προσεγγίσουν την πρόταση με πνεύμα ευθύνης και συναίνεσης, ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί από το 2027.
Σε συνέχεια όσων ανακοίνωσα κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού, οι παρεμβάσεις μας για την αντιμετώπιση του πολυπαραγοντικού στεγαστικού ζητήματος αρχίζουν να υλοποιούνται, καθώς εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο της περασμένης εβδομάδας και παίρνουν τον δρόμο της νομοθέτησης. Έτσι, έχουμε το καινούργιο πρόγραμμα «Κατασκευάζω-Νοικιάζω», όπου νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον τομέα των κατασκευών ή της διαχείρισης ακινήτων μπορούν να κατασκευάσουν νέες οικίες ή να μετατρέψουν σε οικιστική τη χρήση υφιστάμενων ακινήτων άλλης χρήσης για μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και έναντι προκαθορισμένου μισθώματος. Παράλληλα, εισάγουμε περιορισμούς για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων που βρίσκονται στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, όπως ισχύουν ήδη στο 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων.
Την εβδομάδα αυτή ξεκίνησε, επίσης, η σταδιακή αποστολή SMS σε πολίτες-δικαιούχους για τη συμμετοχή στο νέο πρόγραμμα πρόληψης της νεφρικής δυσλειτουργίας. Πρόκειται για ακόμη ένα βήμα στην προσπάθειά μας να περάσουμε από τη θεραπεία στην πρόληψη, εντοπίζοντας έγκαιρα προβλήματα υγείας που συχνά εξελίσσονται αθόρυβα. Το πρόγραμμα αυτό εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικών Εξετάσεων «Προλαμβάνω», μέσω του οποίου, μέχρι σήμερα, πάνω από 5,1 εκατομμύρια Έλληνες έχουν πραγματοποιήσει τις προληπτικές εξετάσεις με ουσιαστικά αποτελέσματα στον έγκαιρο εντοπισμό σοβαρών νοσημάτων. Θυμίζω ότι τα προγράμματα αφορούν στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού, του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του καρκίνου του παχέος εντέρου, του καρδιαγγειακού κινδύνου και -το πιο πρόσφατο -για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων. Κάτι ακόμη να προσθέσω σε ό,τι αφορά τη δημόσια υγεία: από τις συνολικά 16.000 προσλήψεις που θα γίνουν μέσα στο 2026 στο Δημόσιο, περίπου 5.000 προσλήψεις θα γίνουν στο ΕΣΥ, κυρίως νοσηλευτικού προσωπικού και προσωπικού υποστήριξης. Εντωμεταξύ, αυξάνουμε την αμοιβή των συμβεβλημένων γιατρών του ΕΟΠΥΥ από 10 σε 13 ευρώ -μια αύξηση που αντιλαμβάνομαι δεν φαίνεται μεγάλη, αλλά είναι η πρώτη έπειτα από 16 χρόνια και χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς προέρχεται από εξοικονόμηση πόρων μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ραντεβού.
Τα ποσοστά ανεργίας κατέγραψαν νέα υποχώρηση στο 7,5% τον περασμένο Δεκέμβριο, το χαμηλότερο καταγεγραμμένο ποσοστό από τον Μάιο του 2008 και το δεύτερο χαμηλότερο στη χώρα μας από τον Ιανουάριο του 2004. Για να έχετε μια εικόνα σε απόλυτους αριθμούς, οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 4.376.977 άτομα, οι άνεργοι ήταν 354.904 άτομα ενώ τα άτομα που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία, ανήλθαν σε 3.005.230. Την ίδια εικόνα κινητικότητας στην αγορά εργασίας αποτύπωσε και η 50ή Ημέρα Καριέρας της ΔΥΠΑ και του Υπουργείου Εργασίας, που κατέγραψε ρεκόρ συμμετοχής. Σχεδόν 9.700 πολίτες ήρθαν σε άμεση επαφή με 300 επιχειρήσεις, διεκδικώντας χιλιάδες διαθέσιμες θέσεις εργασίας. Μέχρι σήμερα πάνω από 12.000 συμπολίτες μας έχουν βρει δουλειά μέσω των 49 Ημερών Καριέρας που έχουν πραγματοποιηθεί σε 19 συνολικά πόλεις και αποτελεί πλέον έναν θεσμό ο οποίος έχει καταγραφεί στη συνείδηση των πολιτών ως συνώνυμος της εξεύρεσης εργασίας.
Στο σημείο αυτό, και με αφορμή τη νέα προσπάθεια εργαλειοποίησης του πόνου των οικογενειών που έχασαν τους ανθρώπους τους Τρίκαλα, θέλω να επισημάνω καταρχάς ότι καμία κυβέρνηση δεν θα ήθελε να υπάρχει έστω και ένα εργατικό δυστύχημα, αλλά είναι απολύτως ψευδές ότι η χώρα μας είναι δήθεν μια δυστοπία σε αυτό το πεδίο. Με βάση τα επίσημα ευρωπαϊκά και εθνικά δεδομένα, η Ελλάδα παραμένει σταθερά μεταξύ των 3 ευρωπαϊκών χωρών με τα λιγότερα εργατικά δυστυχήματα στην ΕΕ. Και το 2024 και το 2025. Δεν θα αναφέρω αριθμούς, κάθε ανθρώπινη απώλεια σε τόπο δουλειάς είναι επώδυνη. Ωστόσο δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι, με συνεχείς θεσμικές παρεμβάσεις, τα τελευταία χρόνια ενισχύουμε διαρκώς τα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, αυξάνοντας σημαντικά τους ελέγχους που διενεργεί και τις κυρώσεις που επιβάλλει η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας.
Εργαλείο ελευθερίας για κάθε πολίτη με αναπηρία αποδεικνύεται η κάρτα αναπηρίας που θέσαμε σε εφαρμογή μετά από τρεις δεκαετίες αφότου θεσπίστηκε (το 1996!). Με την επίδειξη της -θυμίζω- οι κάτοχοί της μπορούν να εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε διάφορες υπηρεσίες, να τη χρησιμοποιούν ως ισοδύναμο δικαιολογητικό αντί της πιστοποίησης αναπηρίας, να μετακινούνται δωρεάν σε όλα τα ΜΜΜ της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, αλλά και να έχουν δωρεάν είσοδο σε δημόσιους χώρους πολιτισμού. Για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά της, το αρμόδιο Υπουργείο προχώρησε σε 3 κομβικές αλλαγές: αντικατέστησε τον πάροχο διανομής των καρτών, καθώς παρατηρήθηκαν από τα ΕΛΤΑ καθυστερήσεις στην παράδοσή τους, γίνεται προμήθεια έξι μηχανημάτων του ΟΑΣΑ για την ενεργοποίηση των καρτών πριν από την αποστολή τους στους δικαιούχους, ώστε να παραλαμβάνονται έτοιμες προς χρήση και αυξήθηκε το προσωπικό της γραμμής υποστήριξης με τη συμμετοχή και του 1555 στην εξυπηρέτηση των πολιτών.
Περνώ στη νέα μεγάλη επιτυχία των διωκτικών αρχών και συγκεκριμένα της Διεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών & Λαθρεμπορίου του Λιμενικού Σώματος και της Ελληνικής Ακτοφυλακής. Μετά από πολύμηνη και μεθοδική έρευνα, εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν 4 Έλληνες, μέλη διεθνούς εγκληματικής οργάνωσης, που δραστηριοποιούνταν στην εισαγωγή μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών από τη Λατινική Αμερική. Η διερεύνηση της υπόθεσης ξεκίνησε το 2023, όταν κατασχέθηκαν από τις αμερικανικές αρχές 5 τόνοι κοκαΐνης στο Εκουαδόρ και διαπιστώθηκε ότι η παραλήπτρια εταιρεία βρίσκεται στην Ελλάδα. Με τη συνεργασία αστυνομίας, λιμενικού και εισαγγελικών αρχών, ο κύκλος γύρω από τους εμπλεκόμενους έκλεισε, οδηγώντας στις συλλήψεις. Το οικονομικό όφελος της οργάνωσης εκτιμάται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Θα κλείσω τη σημερινή ανασκόπηση με ένα έργο που αποτελεί χρέος μνήμης και αλήθειας: την ανέγερση του νέου Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος στην Θεσσαλονίκη, την πόλη που θεωρήθηκε ως η Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων. Η σύμβαση για την κατασκευή του υπογράφηκε προ ημερών και αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις το Μουσείο θα μπορέσει να ανοίξει τις πόρτες του το 2028. Θα ανεγερθεί στον χώρο του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μνήμη των εκτοπισμένων Εβραίων της πόλης. Η χρηματοδότηση του έργου, ύψους 40 εκ. ευρώ, καλύπτεται από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, από το Γερμανικό Δημόσιο, από το ελληνικό Δημόσιο και από δωρεές ιδιωτών. Το Μουσείο Ολοκαυτώματος δεν αφορά μόνο τη μνήμη του παρελθόντος. Αφορά τη γνώση και την ευθύνη του παρόντος. Τη διατήρηση της ιστορικής αλήθειας και τη μετάδοσή της στις επόμενες γενιές, ως ανάχωμα απέναντι στη λήθη και την παραχάραξη της Ιστορίας που, δυστυχώς, κάποιοι επιχειρούν.
Ευχαριστώ που φτάσατε ως εδώ. Εύχομαι καλό μήνα και ο μήνας που ανοίγεται να είναι καλύτερος από αυτόν που αφήσαμε πίσω μας. Τα λέμε την επόμενη Κυριακή, καλημέρα.
