Η ευρωπαϊκή συζήτηση για το μεταναστευτικό περνά σε νέα φάση, με τις Βρυξέλλες να απομακρύνονται σταδιακά από τις «εικονικές λύσεις» και να στρέφονται σε πιο σκληρά και εφαρμόσιμα εργαλεία. Κοινή επιστολή 19 κρατών-μελών προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την οποία συνυπογράφει και η Ελλάδα, καταγράφει ξεκάθαρα την πολιτική μετατόπιση: περισσότερη έμφαση στις επιστροφές, λιγότερη ανοχή σε ένα σύστημα που παράγει επαναλαμβανόμενες μετακινήσεις χωρίς τελικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Political και του Χρήστου Μυτιλινιού, η επιστολή αναδεικνύει δύο κρίσιμα ζητήματα: την ανάγκη αυστηρότερης εφαρμογής των αποφάσεων επιστροφής και τη δημιουργία σαφούς ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού πλαισίου, ώστε το βάρος να μην πέφτει αποκλειστικά στα κράτη-μέλη πρώτης γραμμής.
Το πρόβλημα των «επιστροφών χωρίς τέλος»
Παρά τις χιλιάδες αποφάσεις επιστροφής που εκδίδονται κάθε χρόνο, το ποσοστό πραγματικής υλοποίησης παραμένει χαμηλό. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος δευτερογενών μετακινήσεων, με άτομα να περνούν από διαφορετικά κράτη-μέλη χωρίς ουσιαστική απομάκρυνση από το ευρωπαϊκό έδαφος.
Η πολιτική πίεση από Γερμανία και Κομισιόν
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η στάση της Γερμανίας, που πιέζει για μετρήσιμα αποτελέσματα και όχι απλές αποφάσεις «επί χάρτου». Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία αναγνωρίζει ότι το χαμηλό ποσοστό επιστροφών υπονομεύει συνολικά την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Return hubs και χρήμα
Οι κόμβοι επιστροφών σε τρίτες χώρες επανέρχονται δυναμικά στο τραπέζι, αλλά το βασικό ερώτημα παραμένει ποιος πληρώνει. Το μήνυμα των «19» είναι σαφές: χωρίς ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καμία αυστηρότερη πολιτική δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
