Πρόκειται για μια πρωτοβουλία ακαδημαϊκού χαρακτήρα που επιχειρεί να καλύψει ένα κρίσιμο κενό στον τομέα της ναυτιλίας, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ενιαίο, επίσημο έγγραφο με σαφείς κατευθύνσεις για τον σχεδιασμό συστημάτων και υποσυστημάτων πυρηνοκίνητων πλοίων για εμπορική χρήση.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΜΙΤ, «η εμπορική ναυτιλία ευθύνεται για περίπου το 3% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως. Καθώς ο κλάδος αναζητά τρόπους απανθρακοποίησης, η πυρηνική ενέργεια –που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στον στρατιωτικό στόλο– εξετάζεται πλέον σοβαρά ως βιώσιμη λύση και για την εμπορική ναυτιλία».
Το Maritime Consortium του ΜΙΤ, το οποίο βρίσκεται πίσω από τη σύνταξη του εγχειριδίου, τελεί υπό την καθοδήγηση των Ελλήνων καθηγητών Θεμιστοκλή Σαψή και Φωτεινής Χριστιά. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν ως ιδρυτικά μέλη ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, όπως η Capital Clean Energy Carriers Corp. και η Delos Navigation LTD, ενώ στον ρόλο των «μελών καινοτομίας» συγκαταλέγονται η Navios Maritime Partners L.P. και η Dorian LPG.
Το εγχειρίδιο είναι δομημένο σε επιμέρους κεφάλαια, τα οποία πραγματεύονται τα σημεία σύγκλισης μεταξύ της πυρηνικής και της ναυτιλιακής ασφάλειας. Στόχος του είναι να εισαγάγει μια ολιστική προσέγγιση, που να ισορροπεί μεταξύ τεχνικών, πρακτικών και πολιτικών παραμέτρων, θέτοντας τις βάσεις για την ασφαλή και βιώσιμη είσοδο της πυρηνικής πρόωσης στην εμπορική ναυτιλία.
Ο καθηγητής Μηχανολογίας και Θαλάσσιας Μηχανικής και συνδιευθυντής του MIT Maritime Consortium, Θεμιστοκλής Σαψής σημειώνει ότι «το εγχειρίδιο αυτό αποτελεί ένα βασικό εργαλείο που στηρίζει τις προσπάθειες υιοθέτησης της πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία. Στόχος μας είναι να προσφέρουμε μια στέρεη βάση για την ασφάλεια σε κρίσιμους τομείς που θα χρειαστούν ερευνητική και ρυθμιστική υποστήριξη τα επόμενα χρόνια, ώστε η ναυτιλιακή βιομηχανία να προετοιμαστεί για την πυρηνική πρόωση».
Η καθηγήτρια Κοινωνικών Επιστημών και συνδιευθύντρια του MIT Maritime Consortium, Φωτεινή Χριστιά αναφέρεται στο πρόσφατο Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως τονίζει, «ο ναυτιλιακός διάδρομος ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου για πυρηνικά πλοία αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία συνεργασίας με τους νομοθέτες, ώστε να δημιουργηθεί το πλαίσιο που θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να επενδύσουν ξανά σε εμπορικά πυρηνοκίνητα πλοία, μια εξέλιξη που θα αναζωογονήσει την αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία».
Η Ναυτιλία στο MIT
Τα προγράμματα του MIT Maritime Consortium, όπως το νέο εγχειρίδιο, συνδέονται άμεσα με τις εθνικές προσπάθειες αναζωογόνησης της αμερικανικής ναυπηγικής και εμπορικής ναυτιλίας.
Το Consortium, το οποίο ιδρύθηκε το 2024, φέρνει κοντά το ΜΙΤ και ηγετικές εταιρείες του κλάδου για να εξερευνήσουν λύσεις βασισμένες στα δεδομένα, με στόχο τη μείωση των εκπομπών, τη βελτιστοποίηση των λειτουργιών των πλοίων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Όπως αναφέρει ο Θεμιστοκλής Σαψής, «μία από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες μας είναι η ανάπτυξη τεχνολογιών, πολιτικών και κανονισμών που θα καταστήσουν την πυρηνική πρόωση στα εμπορικά πλοία πραγματικότητα. Το τελευταίο έτος συγκροτήσαμε μια διεπιστημονική ομάδα από καθηγητές και φοιτητές του ΜΙΤ. Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της δουλειάς είναι αυτό το αναλυτικό έγγραφο που εξηγεί πώς μπορεί να υλοποιηθεί η προσπάθεια αυτή με ασφάλεια».
