Η επικοινωνία με τον Λιβανέζο βουλευτή Μαρκ Ντάου δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Καθώς οι εχθροπραξίες κλιμακώνονται και οι βομβαρδισμοί αλλάζουν τους συσχετισμούς ώρα με την ώρα, η αγωνία μεγαλώνει, με ένα από τα κέντρα του πολέμου να είναι ο Λίβανος. Σε μια χώρα που βλέπει καθημερινά τον χάρτη της να ξαναγράφεται με θανάτους αμάχων, καταστροφή και εκτοπισμένους, η αναζήτηση μιας φωνής λογικής μοιάζει με αναζήτηση σταθερότητας μέσα σε σεισμό.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Γεωργία Λαγού στην εφημερίδα «Political», ο βουλευτής Μαρκ Ντάου, μια από τις πιο επικριτικές φωνές απέναντι στη Χεζμπολάχ, μιλά αποκλειστικά στην «Political», ρίχνοντας φως στις πτυχές μιας σύγκρουσης που υπονομεύει τον ιστό της λιβανέζικης κοινωνίας. Το Ισραήλ απειλεί να καταλάβει εδάφη του Λιβάνου, εάν η κυβέρνηση δεν «συμμορφώσει» τη Χεζμπολάχ. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατζ είναι αμετακίνητος, δήλωσε ότι το Ισραήλ θα επεκτείνει σημαντικά τις στρατιωτικές του δραστηριότητες στον Λίβανο, εάν η λιβανική κυβέρνηση δεν καταφέρει να αποτρέψει τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ στις κοινότητες του βόρειου Ισραήλ.
Λίγο πριν τον εμφύλιο
Βίντεο με Λιβανέζους πολίτες να εκφράζουν τον θυμό τους για την τρέχουσα κατάσταση κάνουν τον γύρο του διαδικτύου. Πολλοί μιλούν για απώλεια αξιοπρέπειας, για ταπείνωση και για το γεγονός ότι αναγκάζονται να κοιμούνται στους δρόμους, εκτοπισμένοι εντός της ίδιας τους της χώρας, εξαιτίας αποφάσεων για τις οποίες δεν ρωτήθηκαν. Σημάδια βαθιάς ρήξης και οργής εναντίον της Χεζμπολάχ και της ηγεσίας της. Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, η φωνή του Μαρκ Ντάου έρχεται να υπενθυμίσει ότι το διακύβευμα δεν είναι πια απλώς η πολιτική επιβίωση, αλλά η ίδια η συνοχή, η αξιοπρέπεια και η εδαφική ακεραιότητα ενός λαού που νιώθει όμηρος των εξελίξεων.
«Η Χεζμπολάχ είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας διαταραχής»
Η κριτική προς τη Χεζμπολάχ δεν είναι πλέον υπόθεση λίγων, αλλά ενός μεγάλου ποσοστού, που διογκώνεται στον Λίβανο. Ο κ. Ντάου δεν διστάζει να χαρακτηρίσει τη Χεζμπολάχ ως τον κύριο υπεύθυνο για την τραγωδία που βιώνει ο λιβανέζικος λαός. «Η Χεζμπολάχ είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας που διαταράσσει τη ζωή των Λιβανέζων», δηλώνει κατηγορηματικά. «Συνεχίζει να διατηρεί τα όπλα της, τα οποία έχουν εμπλέξει τον Λίβανο σε κάθε περιφερειακή σύγκρουση στην οποία εμπλέκεται το Ιράν. Είναι μια προέκταση του ιρανικού καθεστώτος στον Λίβανο και έχουν αποδείξει ότι τα συμφέροντα του λιβανέζικου λαού είναι η μικρότερη ανησυχία τους», αναφέρει.
Το Ιράν «παρόν» στα κέντρα διοίκησης
Ερωτώμενος για τον βαθμό εξάρτησης της Χεζμπολάχ από την Τεχεράνη, ο κ. Ντάου αποκαλύπτει μια πτυχή που επιβεβαιώνει την άμεση ανάμειξη των Φρουρών της Επανάστασης. «Όλοι οι ηγέτες της Χεζμπολάχ που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2024 είχαν μαζί τους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης στα καταφύγια. Αυτό επιβεβαιώνει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης βρίσκονται στα κέντρα διοίκησης και ασκούν μεγάλη επιρροή, είναι ο ισχυρότερος στρατιωτικός κλάδος του Ιράν, ανεξάρτητος από τον τακτικό στρατό».
Παρά τις προσπάθειες του λιβανέζικου στρατού, ο βουλευτής τονίζει ότι η απειλή παραμένει. «Ο λιβανέζικος στρατός έχει εξαντλήσει και έχει καταλάβει ορισμένες από τις σήραγγες και τα όπλα της Χεζμπολάχ, αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερα για να τερματιστεί η δυνατότητα της Χεζμπολάχ να λειτουργεί ως πολιτοφυλακή εκτός του κράτους».
Το «μυστήριο» drone στην Κύπρο
Το πρόσφατο περιστατικό με την επίθεση drone στην Κύπρο έχει προκαλέσει ανησυχία και ερωτήματα. Ποιος κρύβεται πίσω από αυτό τελικά; Η Χεζμπολάχ είχε απειλήσει την Κύπρο πριν από δύο χρόνια, όταν ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα απείλησε δημόσια ότι θα στοχοποιήσει τη Μεγαλόνησο. Κατά την εκτίμηση του κ. Ντάου, το γεγονός αυτό στρέφει τις υποψίες κυρίως προς τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν. Ωστόσο, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η επιχείρηση να πραγματοποιήθηκε με τη διευκόλυνση ή τη συνεργασία της Χεζμπολάχ, δεδομένης της στενής σχέσης μεταξύ των δύο πλευρών.
«Παρόλο που η Χεζμπολάχ έχει απειλήσει την Κύπρο με επιθέσεις, αυτή τη φορά δεν υποστήριξαν την επίθεση. Αυτό καθιστά τους Φρουρούς της Επανάστασης ως το κύριο κόμμα που κατηγορείται για μια τόσο αποτρόπαιη ενέργεια. Ωστόσο, δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι αυτό δεν έγινε με τη διευκόλυνση και τη συνεργασία της Χεζμπολάχ», τονίζει ο Λιβανέζος βουλευτής.
Το αμερικανικό στοίχημα και ο φόβος της επόμενης ημέρας
Σε ένα τοπίο γεμάτο ρευστότητα, η στάση των μεγάλων δυνάμεων παραμένει αβέβαιη. Ερωτώμενος ποια μπορεί να είναι η αμερικανική αντίδραση απέναντι στο ιρανικό αποτύπωμα στην περιοχή μετά τον ορισμό του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο κ. Ντάου είναι ξεκάθαρος ως προς την απροβλεψιμότητα της νέας ηγεσίας και τη στάση των ΗΠΑ. «Δεν νομίζω ότι γνωρίζει κανείς ποια είναι η επόμενη κίνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε οτιδήποτε», ανέφερε χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την αγωνία και την αμηχανία που επικρατούν διεθνώς.
Ο Μαρκ Ντάου δεν κρύβει τον μεγαλύτερο φόβο του για το μέλλον της πατρίδας του. «Ο χειρότερος φόβος μου είναι ένας μακροχρόνιος πόλεμος στον Λίβανο με εσωτερικές συγκρούσεις και ισραηλινή κατοχή». Η φράση αυτή λειτουργεί σαν μια σκοτεινή προειδοποίηση: πέρα από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και την ανθρωπιστική κρίση, το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης ένοπλης σύρραξης που θα οδηγήσει σε νέα ξένη εμπλοκή αποτελεί τον εφιάλτη που στοιχειώνει κάθε Λιβανέζο.
Έκκληση προς την Ευρώπη: «Στηρίξτε το κράτος, αφοπλίστε την πολιτοφυλακή»
Μπροστά σε αυτή την κατάρρευση, ο ρόλος της διεθνούς κοινότητας καθίσταται κρίσιμος. Ο Λιβανέζος βουλευτής απευθύνει σαφές μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας όχι απλώς ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά μια στρατηγική παρέμβαση για τη διάσωση του κράτους. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον στον Λίβανο. Μπορεί να βοηθήσει περισσότερο, εκτός από την υποστήριξη του στρατού του Λιβάνου, βοηθώντας το λιβανέζικο κράτος να αντιμετωπίσει την τρέχουσα ανθρωπιστική κρίση».
Η λύση, σύμφωνα με τον κ. Ντάου, περνά μέσα από την ενίσχυση των θεσμών και την ολοκλήρωση του αφοπλισμού, όπως προβλέπεται και από διεθνή ψηφίσματα. «Οι Ευρωπαίοι μπορούν επίσης να διαδραματίσουν ρόλο μέσω του ΟΗΕ και της συνεργασίας τους με τη UNIFIL (Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο), στην προσπάθεια επέκτασης της στρατιωτικής υποστήριξης επί τόπου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, όπως έχουν κάνει με επιτυχία σε κάποιο βαθμό νότια του ποταμού Λιτάνι».
Ο Λίβανος συνεχίζει να βυθίζεται σε μια -νέα- ανθρωπιστική και πολιτική κρίση, με τη φωνή του να μένει μετέωρη, σαν μια υπενθύμιση ότι το διακύβευμα δεν είναι πια απλώς η πολιτική επιβίωση, αλλά η ίδια η συνοχή, η αξιοπρέπεια και η εδαφική ακεραιότητα ενός λαού που νιώθει όμηρος των εξελίξεων. Το ερώτημα που πλανάται είναι αν η διεθνής κοινότητα, σε ένα περιβάλλον γεμάτο απρόβλεπτους παίκτες, θα ανταποκριθεί στο κάλεσμα για μια ριζική αλλαγή πριν να είναι πολύ αργά.
Για πολλούς Λιβανέζους πολιτικούς, όπως ο Μαρκ Ντάου, το μέλλον της χώρας θα κριθεί από το αν ο Λίβανος θα μπορέσει να αποδεσμευτεί από τις ένοπλες, τρομοκρατικές δομές που λειτουργούν εκτός του κράτους και να επαναφέρει την πολιτική και στρατιωτική εξουσία αποκλειστικά στα χέρια των θεσμών του. Μέχρι τότε, ο Λίβανος θα παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του γεωπολιτικού χάρτη της Μέσης Ανατολής.
