Τα γονίδια παίζουν τελικά αρκετά μεγαλύτερο ρόλο στη μακροζωία, αναφέρει έρευνα του Weizmann Institute of Science, η οποία αμφισβητεί προηγούμενες εκτιμήσεις που περιόριζαν τον ρόλο της κληρονομικότητας στο πόσο θα ζήσουμε.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι η γενετική παίζει σχετικά μικρό ρόλο στο πόσο θα ζήσει ένας άνθρωπος. Ωστόσο, η νέα έρευνα υποστηρίζει ότι τα γονίδια ενδέχεται να επηρεάζουν πολύ περισσότερο τη διάρκεια ζωής από ό,τι θεωρούνταν μέχρι τώρα.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, εκτιμά ότι οι γενετικές διαφορές μπορεί να εξηγούν περίπου 50% τη μεταβλητότητας κατά τη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι η κληρονομικότητα επηρεάζει τη διάρκεια ζωής σε ποσοστό από 20% έως 25% περίπου, ενώ ορισμένες πιο πρόσφατες μεγάλες μελέτες είχαν υποστηρίξει ότι η επίδραση της γενετικής ίσως είναι ακόμα μικρότερη, ακόμα και κάτω από 10%.
Η νέα έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τον Ben Shenhar, στο εργαστήριο του καθηγητή Uri Alon στο Τμήμα Μοριακής Κυτταρικής Βιολογίας του Ινστιτούτου.
Τρεις μεγάλες βάσεις δεδομένων
Για να διερευνήσουν πιο προσεκτικά τον ρόλο της γενετικής, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τρεις μεγάλες βάσεις δεδομένων διδύμων στη Σουηδία και στη Δανία.
Οι μελέτες διδύμων θεωρούνται ιδιαίτερα χρήσιμες για την εξέταση της κληρονομικότητας, καθώς οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι μοιράζονται το ίδιο γενετικό υλικό. Στη συγκεκριμένη ανάλυση, οι επιστήμονες συμπεριέλαβαν όχι μόνο δίδυμα που μεγάλωσαν στο ίδιο σπίτι, αλλά και δίδυμα που ανατράφηκαν σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Η σύγκριση αυτή επέτρεψε στους ερευνητές να διαχωρίσουν πιο καθαρά τις επιδράσεις της γενετικής από εκείνες του περιβάλλοντος.
Ο ρόλος της «εξωγενούς θνησιμότητας»
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι προηγούμενες εκτιμήσεις μπορεί να είχαν υποτιμήσει τον ρόλο των γονιδίων λόγω ενός παράγοντα που οι επιστήμονες ονομάζουν εξωγενή θνησιμότητα.
Σε αυτήν περιλαμβάνονται θάνατοι που οφείλονται σε εξωτερικά αίτια, όπως:
- ατυχήματα
- λοιμώξεις
- περιβαλλοντικοί κίνδυνοι
Τέτοια περιστατικά μπορούν να «κρύψουν» τις βιολογικές διαδικασίες που σχετίζονται με τη γήρανση. Επειδή πολλά παλαιότερα δεδομένα δεν περιλάμβαναν πληροφορίες για την αιτία θανάτου, ήταν δύσκολο να διαχωριστούν οι θάνατοι που σχετίζονται με τη φυσική γήρανση από εκείνους που οφείλονταν σε εξωτερικούς παράγοντες.
Για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, οι επιστήμονες ανέπτυξαν ένα νέο αναλυτικό μοντέλο που συνδυάζει στατιστική ανάλυση και μαθηματικές προσομοιώσεις «εικονικών διδύμων», επιτρέποντας πιο ακριβή εκτίμηση της γενετικής επίδρασης στη διάρκεια ζωής.
Η βιολογία της γήρανσης
Τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν σημαντικές συνέπειες για την έρευνα γύρω από τη γήρανση και τη δημόσια υγεία.
«Για πολλά χρόνια πιστεύαμε ότι η ανθρώπινη διάρκεια ζωής καθορίζεται σχεδόν αποκλειστικά από μη γενετικούς παράγοντες», ανέφερε ο Shenhar. «Αν όμως η κληρονομικότητα είναι τόσο υψηλή όσο δείχνουν τα αποτελέσματά μας, τότε ενισχύεται το ενδιαφέρον για τον εντοπισμό γονιδίων που επηρεάζουν τη μακροζωία».
Η κατανόηση αυτών των γενετικών παραγόντων θα μπορούσε, σύμφωνα με τους ερευνητές, να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν βαθύτερα τη βιολογία της γήρανσης και, στο μέλλον, να αναπτύξουν νέες θεραπείες που θα συμβάλουν στην παράταση της ανθρώπινης ζωής.
