Η ελληνική νυχτερινή διασκέδαση αλλάζει και τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια πρόσκαιρη μόδα.
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι της Τροχαίας, η ακρίβεια, η μεγαλύτερη έμφαση στην υγεία και η αλλαγή της συμπεριφοράς των νεότερων ηλικιών οδηγούν αρκετούς καταναλωτές στον περιορισμό του αλκοόλ.
Σύμφωνα με στοιχεία της IWSR για την Ελλάδα, οι πωλήσεις αλκοολούχας μπίρας μειώθηκαν κατά 5,8%, ενώ εκείνες της μπίρας χωρίς αλκοόλ αυξήθηκαν κατά 12%. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται στα μπαρ και στην εστίαση, όπου τα mocktails και τα ποτά με ελάχιστο ή μηδενικό αλκοόλ αποκτούν μόνιμη θέση στους καταλόγους.
Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο ακόμη και για μειώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ που σε ορισμένες επιχειρήσεις πλησιάζουν το 30%. Το συγκεκριμένο ποσοστό αποτελεί εκτίμηση επαγγελματιών και όχι επίσημη πανελλαδική μέτρηση.
Η διεθνής στροφή στα ποτά χωρίς αλκοόλ
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Η IWSR καταγράφει πίεση στη διεθνή αγορά αλκοόλ, με τον συνολικό όγκο πωλήσεων στις 15 μεγαλύτερες αγορές να έχει υποχωρήσει κατά περίπου 3% το 2025. Αντίθετα, τα προϊόντα χωρίς αλκοόλ παραμένουν μία από τις κατηγορίες που συνεχίζουν να αναπτύσσονται.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έρευνα της Gallup κατέγραψε το 2025 ότι το 50% των νέων ενηλίκων δήλωνε πως καταναλώνει αλκοόλ. Πριν από περίπου δύο δεκαετίες, το αντίστοιχο ποσοστό πλησίαζε το 72%.
Τα δεδομένα αφορούν διαφορετικές αγορές και δεν περιγράφουν από μόνα τους τις συνήθειες των Ελλήνων. Αποτυπώνουν, ωστόσο, μια ευρύτερη διεθνή τάση περιορισμού του αλκοόλ, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.
Δεν είναι όλα τα «ζελεδάκια» αθώα
Μαζί με τη νέα κουλτούρα της νηφάλιας διασκέδασης εμφανίζονται όλο και περισσότερα προϊόντα σε μορφή gummies ή ζελεδακίων. Ορισμένα είναι απλά συμπληρώματα και περιέχουν βιταμίνες, καφεΐνη, μελατονίνη ή φυτικά συστατικά. Σε αγορές όπου επιτρέπεται διατίθενται επίσης προϊόντα με CBD, ενώ σε άλλες χώρες κυκλοφορούν βρώσιμα προϊόντα που περιέχουν THC, την ψυχοδραστική ουσία της κάνναβης.
Για έναν οδηγό, η διαφορά είναι καθοριστική. Το γεγονός ότι κάποιος δεν έχει καταναλώσει αλκοόλ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι σε θέση να οδηγήσει με ασφάλεια.
Ένα mocktail, μια μπίρα 0,0% και ένα ζελεδάκι με THC είναι εντελώς διαφορετικά προϊόντα.
Η επίδραση της THC μπορεί να διαρκέσει ώρες
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open τον Αύγουστο του 2026 εξέτασε την επίδραση βρώσιμων προϊόντων THC στην οδηγική ικανότητα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν δοσοεξαρτώμενη επιδείνωση της απόδοσης, ιδιαίτερα στις υψηλότερες δόσεις. Με δόση 20 mg THC καταγράφηκαν προβλήματα στη διατήρηση της λωρίδας κυκλοφορίας, μεγαλύτερες διακυμάνσεις της ταχύτητας και αυξημένος χρόνος αντίδρασης.
Η επιβάρυνση ήταν εμφανής τόσο δύο όσο και πέντε ώρες μετά την κατανάλωση. Στις 24 ώρες δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη επίδραση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, σύμφωνα με τα ευρήματα, οι συγκεντρώσεις THC στο αίμα μπορούσαν να παραμένουν κάτω από όρια που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες χώρες ως νομικά σημεία αναφοράς, ενώ η οδηγική απόδοση στον προσομοιωτή είχε ήδη επηρεαστεί.
Αυτό δείχνει ότι μια εργαστηριακή τιμή δεν αποτυπώνει πάντοτε με ακρίβεια το επίπεδο λειτουργικής impairment —δηλαδή της πραγματικής έκπτωσης της ικανότητας οδήγησης— σε κάθε άνθρωπο.
Μεγαλύτερος κίνδυνος από τον συνδυασμό με αλκοόλ
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί ο συνδυασμός THC και αλκοόλ. Σε άλλη μελέτη, η ταυτόχρονη λήψη 25 mg THC και ποσότητας αλκοόλ που αντιστοιχούσε σε επίπεδο 0,05% προκάλεσε μεγαλύτερη επιβάρυνση στην οδήγηση από εκείνη που παρατηρήθηκε με αλκοόλ 0,08% χωρίς κάνναβη.
Τα αποτελέσματα αφορούν τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες και δεν μετατρέπονται σε έναν ενιαίο κανόνα για όλους. Ενισχύουν, όμως, την προειδοποίηση ότι ακόμη και σχετικά μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί να αυξήσει σημαντικά την επίδραση της THC.
Επομένως, η λογική «δεν ήπια πολύ, πήρα μόνο ένα ζελεδάκι» μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποτίμηση του κινδύνου.
Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας απαγορεύει την οδήγηση υπό την επίδραση όχι μόνο οινοπνεύματος, αλλά και τοξικών ουσιών ή φαρμάκων που επηρεάζουν την ικανότητα οδήγησης.
Το άρθρο 46 του Ν. 5209/2025 προβλέπει για την οδήγηση υπό την επίδραση τοξικών ουσιών ή σχετικών φαρμάκων φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών, χρηματική ποινή τουλάχιστον 200 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για χρονικό διάστημα από τρεις έως έξι μήνες, η οποία επιβάλλεται από το δικαστήριο.
Προβλέπεται επίσης διαδικασία ελέγχου για την ανίχνευση τοξικών ουσιών, καθώς και συνέπειες σε περίπτωση άρνησης του οδηγού να υποβληθεί στις απαιτούμενες εξετάσεις.
Το αλκοτέστ δεν ανιχνεύει THC
Το συνηθισμένο αλκοτέστ μετρά αλκοόλ και δεν αποτελεί εξέταση για THC. Επομένως, μια μηδενική ένδειξη δεν αποδεικνύει ότι ο οδηγός είναι ανεπηρέαστος από άλλες ουσίες ή ότι μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια.
Η στροφή στα μη αλκοολούχα ποτά αποτελεί θετική εξέλιξη για την οδική ασφάλεια, όταν πράγματι πρόκειται για προϊόντα χωρίς ψυχοδραστική δράση. Δεν πρέπει, όμως, να συγχέονται με βρώσιμα προϊόντα κάνναβης ή άλλα σκευάσματα που επηρεάζουν την αντίληψη, την κρίση, τον συντονισμό και τον χρόνο αντίδρασης.
Ο βασικός κανόνας παραμένει απλός: εάν μια ουσία μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα οδήγησης, το αυτοκίνητο και το τιμόνι πρέπει να μένουν εκτός συζήτησης.
