Η Κίνα συνεχίζει να επενδύει δυναμικά στην αναδάσωση, έχοντας ήδη φυτέψει περισσότερα από 66 δισεκατομμύρια δέντρα στο πλαίσιο του φιλόδοξου προγράμματος «Μεγάλο Πράσινο Τείχος». Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, τα δάση που δημιουργήθηκαν μέσω αυτών των αναδασώσεων αναπτύσσονται ταχύτερα από τα φυσικά δάση, γεγονός που ενισχύει τον ρόλο τους στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Ταχύτερη ανάπτυξη των φυτεμένων δασών
Ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα δάση που έχουν δημιουργηθεί με ανθρώπινη παρέμβαση εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με τα φυσικά οικοσυστήματα. Όπως εκτιμούν οι επιστήμονες, αυτό οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ανταπόκριση των συγκεκριμένων δέντρων στις υψηλότερες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα.
Τα ευρήματα αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση των διεθνών στρατηγικών αναδάσωσης, προσφέροντας χρήσιμα στοιχεία για τον σχεδιασμό νέων δασικών έργων με μεγαλύτερη περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα.
Το φιλόδοξο σχέδιο της Κίνας κατά της ερημοποίησης
Το πρόγραμμα «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» ξεκίνησε το 1978 με βασικό στόχο να ανακόψει την επέκταση των ερήμων Γκόμπι και Τακλαμακάν.
Μέχρι σήμερα έχουν φυτευτεί περίπου 66 δισεκατομμύρια δέντρα, ενώ οι κινεζικές αρχές σχεδιάζουν να προσθέσουν ακόμη 34 δισεκατομμύρια έως τα μέσα του 21ου αιώνα, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ζώνες αναδάσωσης στον κόσμο.
Τα νέα αυτά δάση λειτουργούν ως σημαντικές «δεξαμενές» αποθήκευσης άνθρακα, απορροφώντας μεγάλες ποσότητες CO₂ από την ατμόσφαιρα.
Τι έδειξε η επιστημονική έρευνα
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δορυφορικά δεδομένα χρησιμοποιώντας τον δείκτη φυλλικής επιφάνειας (Leaf Area Index – LAI), ο οποίος καταγράφει τη συνολική επιφάνεια των φύλλων ανά μονάδα εδάφους και αποτελεί βασικό δείκτη της ανάπτυξης ενός δάσους.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά.
Τα φυτεμένα δάση παρουσίασαν αύξηση της φυλλικής επιφάνειας κατά 66% ταχύτερα σε σχέση με τα φυσικά δάση.
Οι ειδικοί αποδίδουν το μεγαλύτερο μέρος αυτής της διαφοράς στο γεγονός ότι τα περισσότερα φυτεμένα δάση αποτελούνται από νεαρά δέντρα, τα οποία αναπτύσσονται με πολύ υψηλότερους ρυθμούς από τα ώριμα οικοσυστήματα.
Ακόμη όμως και όταν συγκρίθηκαν δάση ίδιας ηλικίας και κάτω από παρόμοιες περιβαλλοντικές συνθήκες, τα φυτεμένα δάση συνέχισαν να εμφανίζουν περίπου 4,6% υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης.
Γιατί μεγαλώνουν πιο γρήγορα
Η ταχύτερη ανάπτυξη σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο διαχείρισης των αναδασώσεων.
Στα περισσότερα φυτεμένα δάση επιλέγονται είδη ταχείας ανάπτυξης, όπως ο ευκάλυπτος και η λεύκη, ενώ εφαρμόζονται πρακτικές που μειώνουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των φυτών, όπως η απομάκρυνση ανεπιθύμητης βλάστησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η λίπανση.
Οι πρακτικές αυτές επιτρέπουν στα δέντρα να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα το φως, το νερό και τα θρεπτικά συστατικά, ενισχύοντας παράλληλα την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα.
Τα φυσικά δάση παραμένουν αναντικατάστατα
Παρότι τα φυτεμένα δάση εμφανίζουν εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης στις πρώτες δεκαετίες της ζωής τους, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το πλεονέκτημα αυτό μειώνεται μετά την ηλικία των 40 ετών.
Αντίθετα, τα φυσικά δάση αναπτύσσονται με πιο αργό αλλά σταθερό ρυθμό και προσφέρουν σημαντικά μεγαλύτερη μακροχρόνια αποθήκευση άνθρακα, υψηλότερη βιοποικιλότητα και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις περιβαλλοντικές μεταβολές.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η επιτυχία των μελλοντικών προγραμμάτων αναδάσωσης δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των δέντρων που φυτεύονται, αλλά και από την επιλογή των κατάλληλων ειδών, τον χρόνο φύτευσης και τη σωστή διαχείριση των νέων δασών.
Νέα δεδομένα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Οι συντάκτες της μελέτης εκτιμούν ότι τα νέα ευρήματα μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τα κλιματικά μοντέλα και να βοηθήσουν κυβερνήσεις και οργανισμούς να σχεδιάσουν πιο αποτελεσματικές δράσεις αναδάσωσης.
Όπως επισημαίνουν, η δημιουργία νέων δασών αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, αρκεί να συνοδεύεται από σωστό σχεδιασμό και μακροχρόνια διαχείριση, ώστε να μεγιστοποιούνται τα περιβαλλοντικά οφέλη.
