Σε μια στιγμή αυξημένης γεωπολιτικής έντασης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί μεταβαίνει σήμερα στο Πεκίνο, σε μια επίσκεψη που αποκτά βαρύνουσα σημασία τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας όσο και για τις ισορροπίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο που οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν ευάλωτες, μετά τις πρόσφατες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, με τις ροές πετρελαίου να επηρεάζονται άμεσα από την ένταση γύρω από το Στενό του Ορμούζ — τον πιο κρίσιμο θαλάσσιο ενεργειακό διάδρομο στον κόσμο.
Στο Πεκίνο το Ιράν – στο τραπέζι η ενεργειακή ασφάλεια
Ο Αραγτσί θα έχει συνομιλίες με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι, με βασικό αντικείμενο τις περιφερειακές εξελίξεις και τις επιπτώσεις της κρίσης στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας.
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις διεθνείς εξελίξεις και στη σταθερότητα της περιοχής, ενώ οι δύο πλευρές διατηρούν ήδη συχνή επικοινωνία από την έναρξη των εντάσεων, με πολλαπλές τηλεφωνικές επαφές το τελευταίο διάστημα.
Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα καλέσει σε αποκλιμάκωση και σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών, αποφεύγοντας ωστόσο να ταχθεί ανοιχτά υπέρ συγκεκριμένων στρατιωτικών ή ναυτικών πρωτοβουλιών στη ζώνη του Ορμούζ.
Το ενεργειακό διακύβευμα της Κίνας
Το Πεκίνο έχει ιδιαίτερο λόγο να εμπλέκεται ενεργά στη διπλωματική εξίσωση: απορροφά σχεδόν το σύνολο των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα των θαλάσσιων ενεργειακών οδών του Περσικού Κόλπου.
Οι αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη προκαλέσει πίεση στις εφοδιαστικές αλυσίδες, οδηγώντας μεγάλους εισαγωγείς —μεταξύ αυτών και την Κίνα— να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για την αποφυγή ελλείψεων και αυξήσεων τιμών στην εγχώρια αγορά.
Η σκιά της επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο
Η διπλωματική κινητικότητα εντείνεται ακόμη περισσότερο καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να επισκεφθεί την Κίνα την επόμενη εβδομάδα (14–15 Μαΐου), στην πρώτη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου στη χώρα μετά από σχεδόν μία δεκαετία.
Ο Τραμπ έχει ήδη εκφράσει δημόσια την πρόθεσή του να συναντήσει τον Σι Τζινπίνγκ, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να εντάξει στο τραπέζι των συνομιλιών και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, ασκώντας πίεση προς το Πεκίνο να συμβάλει στη σταθεροποίηση της περιοχής.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν προτείνει ακόμη και τη συμμετοχή της Κίνας σε διεθνείς ναυτικές πρωτοβουλίες συνοδείας πλοίων, με στόχο την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου.
Η Κίνα ως πιθανός διαμεσολαβητής
Η ιδιαίτερη θέση της Κίνας —με ισχυρές σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με χώρες του Κόλπου, αλλά και ανοιχτούς διαύλους με την Ουάσιγκτον— την καθιστά πιθανό διπλωματικό διαμεσολαβητή.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Πεκίνο έχει κατά καιρούς παρουσιαστεί ως παράγοντας αποκλιμάκωσης, αν και οι ισχυρισμοί περί καθοριστικής κινεζικής παρέμβασης σε προηγούμενες εκεχειρίες παραμένουν αντικείμενο αμφισβήτησης.
Πίεση, κυρώσεις και ενεργειακό μπρα-ντε-φερ
Η σύγκρουση έχει οδηγήσει τις ΗΠΑ σε αυστηροποίηση των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων μέτρων κατά κινεζικών διυλιστηρίων που φέρονται να επεξεργάζονται ιρανικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει δείξει διάθεση αντίστασης σε τέτοιες πιέσεις, δίνοντας κατευθύνσεις σε εταιρείες του να μην συμμορφώνονται πλήρως με τις αμερικανικές κυρώσεις — μια κίνηση που εντείνει περαιτέρω την ένταση ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Ένα ρευστό γεωπολιτικό παζλ
Καθώς η ενεργειακή ασφάλεια, η ναυσιπλοΐα και η γεωπολιτική ισχύς συγκλίνουν στο Στενό του Ορμούζ, η επίσκεψη του Αραγτσί στο Πεκίνο αποκτά χαρακτήρα πολύ ευρύτερο από μια απλή διπλωματική επαφή.
Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα τριγωνικό παιχνίδι ισχύος ανάμεσα σε Ιράν, Κίνα και ΗΠΑ, όπου κάθε κίνηση γύρω από την ενέργεια και τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να έχει άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές — αλλά και στο πολιτικό κλίμα ενόψει της συνάντησης Τραμπ–Σι.
