Η συζήτηση για τα οικονομικά των δήμων κυριάρχησε στην πρόσφατη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της ΚΕΔΕ, με τον α’ αντιπρόεδρό της και δήμαρχο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης να ξεσπά, υποστηρίζοντας ότι «τελικά το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν χρήματα. Το ζήτημα είναι ποιος αποφασίζει πού θα κατευθυνθούν».
Το θέμα της χρηματοδότησης των δήμων, σύμφωνα με όσα προβλέπουν το Σύνταγμα και οι νόμοι, είναι η πάγια διεκδίκηση των δημάρχων που «σκοντάφτει» στη μόνιμη επωδό των κυβερνήσεων διαχρονικά ότι δεν υπάρχουν αυτά τα χρήματα για να δοθούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, σε αυτήν τη συνεδρίαση ο κ. Κωνσταντέλλος έφερε στο προσκήνιο ένα στοιχείο που, όπως ανέφερε, αλλάζει τους όρους της συζήτησης γύρω από τη χρηματοδότηση των δήμων. Πρόκειται για τον ειδικό λογαριασμό που λειτουργεί στην Τράπεζα της Ελλάδος βάσει του νόμου 128/1975, ο οποίος επιβάλλει εισφορά ύψους 0,6% σε όλες τις δανειακές συμβάσεις. Η σχετική πρόβλεψη τροποποιήθηκε στη συνέχεια με τον νόμο 3152/2003 και ενεργοποιήθηκε εκ νέου με τον νόμο 4706/2020, με στόχο -μεταξύ άλλων- την ενίσχυση περιοχών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές και έκτακτα γεγονότα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο α’ αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ, το ύψος του συγκεκριμένου λογαριασμού ανέρχεται σήμερα περίπου στα 7,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, όπως σημείωσε, το ποσό αυτό αυξάνεται κάθε χρόνο κατά περίπου 250 εκατ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική οικονομική δυναμική του συγκεκριμένου μηχανισμού. Όπως υπογράμμισε, «παρά το τεράστιο ύψος των διαθέσιμων πόρων, τα ποσά που εκταμιεύονται σε ετήσια βάση είναι ελάχιστα». Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, από τα 7,6 δισ. ευρώ εκταμιεύονται κάθε χρόνο μόλις 12 έως 14 εκατ. ευρώ, τονίζοντας ότι τα ποσά αυτά δεν κατευθύνονται στους δήμους της χώρας αλλά σε άλλους φορείς, χωρίς -όπως σημείωσε- να υπάρχει σαφής εικόνα στην Αυτοδιοίκηση για τη διάθεσή τους.
«Την ίδια ώρα, ακούμε επισήμως ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης, ούτε το 2026, ούτε το 2027, ούτε το 2028, και ότι δεν μπορεί να δημιουργηθεί ένα νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα αντίστοιχο του “Αντώνης Τρίτσης”», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Κωνσταντέλλος επεσήμανε ότι η αντίφαση είναι προφανής: από τη μία πλευρά υπάρχει ένας θεσμοθετημένος λογαριασμός με δισεκατομμύρια ευρώ, ο οποίος συνεχώς αυξάνεται, και από την άλλη οι δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα και περισσότερες προκλήσεις με περιορισμένους πόρους. Τέλος, έθεσε ευθέως το ερώτημα για τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, διερωτώμενος «γιατί τα χρήματα που υπάρχουν δεν αξιοποιούνται ώστε να αποκατασταθούν οι πόροι της Αυτοδιοίκησης και να δημιουργηθεί ένα νέο, σύγχρονο επενδυτικό εργαλείο για τους δήμους της χώρας;».
