Από τη μια κρύο τσουχτερό, από την άλλη τριήμερος καύσωνας, αφού το θερμόμετρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στους μετεωρολόγους ανέβηκε επικίνδυνα, μετατρέποντας την επιστημονική διαφωνία για το αν θα χιονίσει στην Αθήνα σε δημόσια «χιονοστιβάδα» που έπεσε και τους πλάκωσε.
Την ώρα που η Ελλάδα βίωνε ραγδαία πτώση της θερμοκρασίας, χιονοπτώσεις, ανεμοστρόβιλους και εκτεταμένες ζημιές, η συζήτηση, όπως γράφει η Ιωάννα Ντάνη στην εφημερίδα «Political», μετατοπίστηκε στο ποιος έπεσε μέσα και ποιος όχι, με βαριές εκφράσεις, αιχμές και ειρωνείες να κυριαρχούν στον δημόσιο λόγο.
«Πολική φωτοβολίδα» ή «στρακαστρούκα»;
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν οι χαρακτηρισμοί για το ίδιο φαινόμενο. Ο Κλέαρχος Μαρουσάκης έκανε λόγο για «πολική φωτοβολίδα», ένα φαινόμενο σύντομης διάρκειας που θα περάσει γρήγορα, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη δυναμική τού χιονιά. Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις, με τον Γιώργο Τσατραφύλλια να απαντά δημόσια, σχολιάζοντας δηκτικά ότι «η φωτοβολίδα εξελίσσεται σε στρακαστρούκα», αφήνοντας σαφείς αιχμές για αποτυχία πρόγνωσης. Η αντιπαράθεση δεν έμεινε στο επίπεδο των επιστημονικών δεδομένων, αλλά πήρε προσωπικό χαρακτήρα, αναζωπυρώνοντας μια παλιά συζήτηση για τον τρόπο που παρουσιάζονται οι καιρικές προβλέψεις στο κοινό.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Γιάννης Καλλιάνος, επιχειρώντας να βάλει τα πράγματα σε πιο τεχνική βάση. Σε εκτενή ανάρτησή του εξήγησε ότι τα βασικά προγνωστικά μοντέλα (ECMWF, GFS, ICON, GEM) παρουσίαζαν πλήρη ασυμφωνία, ακόμη και λίγες ώρες πριν την έλευση της ψυχρής μάζας. Όπως σημείωσε, τέτοιες οριακές και χαοτικές ατμοσφαιρικές καταστάσεις δεν επιτρέπουν απόλυτες βεβαιότητες, τονίζοντας ότι η διαφωνία μεταξύ μετεωρολόγων δεν αποτελεί ένδειξη επιστημονικής ανεπάρκειας αλλά απόδειξη της δυσκολίας της πρόγνωσης. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε όσους έσπευσαν να δώσουν «τελικές προβλέψεις», επισημαίνοντας ότι το προγνωστικό ρίσκο συχνά συνδέεται με την προσωπική προβολή.
Η κακοκαιρία δείχνει τα δόντια της
Την ώρα που οι προβλέψεις συγκρούονταν, η κακοκαιρία δεν άφηνε περιθώρια αμφισβήτησης. Έντονο κύμα ψύχους, θυελλώδεις άνεμοι και χιονοπτώσεις σάρωσαν μεγάλο μέρος της χώρας. Στη βόρεια Ελλάδα, αλλά και σε ορεινά και ημιορεινά τμήματα της κεντρικής και νότιας χώρας, το σκηνικό θύμιζε βαρυχειμωνιά. Σχολεία παρέμειναν κλειστά σε περιοχές όπως η Φλώρινα, το Αμύνταιο και οι Πρέσπες, ενώ σε πολλές περιφερειακές ενότητες κατέστη υποχρεωτικός ο εφοδιασμός των οχημάτων με αντιολισθητικές αλυσίδες. Σαν να μην έφταναν τα χιόνια, ανεμοστρόβιλοι προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε Ηλεία, Μεσολόγγι και κυρίως στην Αλεξανδρούπολη. Στον Έβρο, οι ριπές ανέμου έφτασαν ακόμη και τα 130 χλμ./ώρα, ξεριζώνοντας δέντρα, καταστρέφοντας καταστήματα, σπίτια και βασικές υποδομές. Στο αεροδρόμιο «Δημόκριτος», εκπαιδευτικά αεροσκάφη ανατράπηκαν, ενώ ολόκληρες γειτονιές έμειναν χωρίς ρεύμα. Ο δήμος ζήτησε να κηρυχθεί η περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με δεκάδες αιτήσεις αποζημιώσεων από επιχειρήσεις και κατοικίες.
Λέκκας: «Τα ακραία φαινόμενα θα είναι συχνότερα»
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας προειδοποίησε ότι τέτοια φαινόμενα δεν είναι τυχαία. Όπως εξήγησε, η σύγκλιση αέριων μαζών και το θαλάσσιο περιβάλλον ενίσχυσαν τους στροβίλους, ενώ η κλιματική κρίση αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Η ανάγκη για εξειδικευμένα σχέδια πολιτικής προστασίας σε τοπικό επίπεδο αναδείχθηκε πιο επιτακτική από ποτέ.
Το συμπέρασμα είναι ένα: όσο και αν συγκρούονται οι προβλέψεις, η πραγματικότητα στο έδαφος είναι αυτή που μετρά. Και αυτή τη φορά, η κακοκαιρία έδειξε ότι δεν ήταν ούτε «στρακαστρούκα» ούτε απλώς μια «φωτοβολίδα», αλλά ένα φαινόμενο που δοκίμασε αντοχές, υποδομές και -τελικά- την ίδια την αξιοπιστία της δημόσιας ενημέρωσης.
