Μια νέα σελίδα άνοιξε για τη Βουλγαρία με την υιοθέτηση του ευρώ, καθώς η χώρα έγινε το 21ο κράτος που χρησιμοποιεί το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, η βαλκανική χώρα, μέλος της ΕΕ από το 2007, αποχαιρέτησε επίσημα το λεβ, το εθνικό της νόμισμα που κυκλοφορούσε από τα τέλη του 19ου αιώνα.
Η μετάβαση στο ευρώ πραγματοποιήθηκε με στόχο την ενίσχυση των οικονομικών δεσμών με τα υπόλοιπα κράτη της ευρωζώνης, αν και συνοδεύεται από ανησυχίες για πιθανές αυξήσεις τιμών σε ένα ήδη ασταθές πολιτικό περιβάλλον.
Η αλλαγή του νομίσματος σηματοδοτήθηκε και συμβολικά στη Σόφια, όπου χιλιάδες πολίτες αψήφησαν τις πολικές θερμοκρασίες και συγκεντρώθηκαν μπροστά από το πρώην Βασιλικό Παλάτι για την παραδοσιακή συναυλία της παραμονής της Πρωτοχρονιάς που διοργάνωσε ο δήμος.
Στην ίδια πλατεία, ένα ρολόι αντίστροφης μέτρησης στην πρόσοψη των κεντρικών γραφείων της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας μετρούσε τα τελευταία λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα.
Με την αλλαγή του έτους, εικόνες βουλγαρικών κερμάτων ευρώ προβλήθηκαν στο κτίριο της Τράπεζας, σηματοδοτώντας επίσημα τη μετάβαση της χώρας στη νέα νομισματική εποχή και το τέλος μιας ιστορικής διαδρομής του λεβ, που συνόδευσε τη Βουλγαρία για περισσότερα από 120 χρόνια.
«Η υιοθέτηση του ευρώ είναι το τελευταίο στάδιο της ενσωμάτωσης της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Ρούμεν Ράντεφ σε τηλεοπτικό διάγγελμά του λίγα λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, εκφράζοντας ωστόσο τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν διεξήχθη δημοψήφισμα για το θέμα αυτό που έχει διχάσει τη χώρα ώστε να μπορέσουν να εκφράσουν την άποψή τους οι Βούλγαροι.
«Αυτή η άρνηση ήταν ένα από τα δραματικά συμπτώματα του βαθιού χάσματος μεταξύ της πολιτικής τάξης και του λαού, το οποίο επιβεβαιώθηκε από τις μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα», εκτίμησε ο ίδιος, παρά το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε διαφορετικά.
Οι διαδηλώσεις, οι οποίες κυρίως κατήγγειλαν τη διαφθορά, προκάλεσαν στα μέσα Δεκεμβρίου την ανατροπή της συντηρητικής κυβέρνησης συνασπισμού που βρισκόταν στην εξουσία λιγότερο από έναν χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι θα διεξαχθούν νέες βουλευτικές εκλογές, οι όγδοες μέσα σε πέντε χρόνια.
Η ισοτιμία ευρώ-λεβ παραμένει σταθερή στο 1 προς 1,9558 από τις αρχές του 2006. Ωστόσο, πολλοί Βούλγαροι φοβούνται ότι η υιοθέτηση του ευρώ θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού, την ώρα που οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν τον Νοέμβριο κατά 5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.
Οι Βούλγαροι αξιωματούχοι προσπάθησαν να καθησυχάσουν τους πολίτες και υποσχέθηκαν ότι αυτή η είσοδος στην ευρωζώνη θα ενισχύσει την οικονομία της χώρας, μια από τις φτωχότερες στην ΕΕ, και θα την φέρει πιο κοντά στη Δύση προστατεύοντάς τη από τη ρωσική επιρροή.
Για τον επικεφαλής της βουλγαρικής Εθνικής Τράπεζας, Ντίμιταρ Ράντεφ, «το ευρώ δεν είναι απλώς μια οικονομική απόφαση».
«Δεν είναι απλώς ένα νόμισμα. Είναι ένα σημάδι ένταξης: απόδειξη ότι η θέση σου δεν είναι στην περιφέρεια, αλλά σε έναν χώρο κοινών κανόνων, εμπιστοσύνης και ευθύνης», τόνισε σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Τράπεζας.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε χθες Τετάρτη ότι «το ευρώ θα αποφέρει συγκεκριμένα οφέλη στους Βούλγαρους πολίτες και τις επιχειρήσεις», διευκολύνοντας τα ταξίδια και το εμπόριο και βελτιώνοντας τη διαφάνεια της αγοράς.
Τις τελευταίες ώρες πριν από την αλλαγή νομίσματος, πολλοί Βούλγαροι παραπονέθηκαν ότι δυσκολεύθηκαν να βρουν ευρώ, την ώρα που οι τράπεζες τους συμβούλευαν να έχουν μαζί τους μετρητά, προειδοποιώντας για πιθανά προβλήματα στις πληρωμές με κάρτα και στις αναλήψεις από ΑΤΜ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Ωστόσο, οι πληρωμές σε λέβα θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτές καθ’ όλη τη διάρκεια του Ιανουαρίου, μια πρόκληση για τους εμπόρους που θα πρέπει να δίνουν ρέστα σε ευρώ.
Πριν από τη Βουλγαρία, η Κροατία ήταν τον Ιανουάριο του 2023 η τελευταία χώρα που υιοθέτησε το ενιαίο νόμισμα, το οποίο είχαν υιοθετήσει αρχικά την 1η Ιανουαρίου 2002 δώδεκα χώρες της ΕΕ. Πλέον, περισσότερα από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα χρησιμοποιούν το ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
