“Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, παρουσιάζουν ένα ολοκληρωμένο Maritime Action Plan (Σχέδιο Θαλάσσιας Δράσης) με στόχο την αναβίωση της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας και τη στήριξη της εγχώριας ναυτιλίας, μετά από δεκαετίες υποχώρησης σε σχέση με κράτη όπως η Κίνα. Το σχέδιο αυτό αποτελεί μέρος ευρύτερων πολιτικών για την ενίσχυση της αμερικανικής παραγωγής και της οικονομικής ανεξαρτησίας σε κρίσιμους τομείς της εφοδιαστικής αλυσίδας,” αναφέρεται σε ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
Ένα από τα κεντρικά μέτρα του σχεδίου προβλέπει την επιβολή τελών στα πλοία που κατασκευάζονται εκτός των ΗΠΑ και προσεγγίζουν αμερικανικά λιμάνια. Αυτά τα τέλη βασίζονται στη χωρητικότητα των πλοίων και μπορούν να φτάσουν σε σημαντικά επίπεδα, με ενδεικτικά σενάρια να μιλούν για χρεώσεις μέχρι και εκατομμυρίων δολαρίων ανά επίσκεψη για πλοία που είναι κινεζικής κατασκευής ή έχουν σημαντικό ποσοστό παραγγελίας από κινεζικά ναυπηγεία, αν εφαρμοστούν πλήρως.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης ξεκινήσει να επιβάλλουν τέλη που φτάνουν έως 46 δολάρια ανά καθαρό τόνο (net tonnage) για μεταφορικά πλοία ξένης κατασκευής — με δυνατότητα επιβολής τους έως και πέντε φορές ετησίως ανά πλοίο — στοχεύοντας ιδιαίτερα στα μεγάλα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και στα πλοία μεταφοράς αυτοκινήτων που δεν έχουν “κτισθεί” στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πρόεδρος Τραμπ: Let’s “Make Shipbuilding Great Again”
Η λογική πίσω από τα τέλη και τις νέες ρυθμίσεις είναι διπλή: αφενός, να ενθαρρυνθεί η κατασκευή περισσότερων εμπορικών πλοίων στις ΗΠΑ, παρέχοντας ένα οικονομικό κίνητρο ώστε να αποφεύγονται οι ξένες ναυπηγήσεις· αφετέρου, να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα από ναυτιλιακές δραστηριότητες, μέσω της δημιουργίας ενός «Maritime Security Trust Fund» που θα χρηματοδοτηθεί από τα τέλη αυτά.
Οπως μεταδίδει χαρακτηριστικά ο ιστότοπος US Naval Institute (USNI News) ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να κάνει της αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία “great again”.
Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει και άλλες πρωτοβουλίες, όπως τη δημιουργία «ναυτιλιακών ζωνών ευημερίας», επενδύσεις σε εκπαιδευτικά προγράμματα και υποδομές, αλλά και αλλαγές στη νομοθεσία για να διευκολυνθούν οι αμερικανικές ναυπηγήσεις.
Οι διεθνείς αντιδράσεις – Η Κίνα και πάλι στο επίκεντρο
Η ανταπόκριση από την παγκόσμια αγορά της ναυτιλίας ήταν μεικτή. Κάποιες χώρες, όπως η Κίνα, έχουν αντιδράσει επανασχεδιάζοντας δικούς τους κανονισμούς ή επιβάλλοντας ανταμοιβές και τέλη στα αμερικανικά πλοία, ενώ άλλες ναυτιλιακές εταιρείες έχουν προσπαθήσει να απορροφήσουν τα επιπλέον κόστη χωρίς να τα μετακυλήσουν στους πελάτες τους.
Η στρατηγική αυτή έχει επίσης ενταχθεί σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση με την Κίνα για την κυριαρχία στην παγκόσμια ναυτιλιακή και ναυπηγική βιομηχανία, που συμπεριλαμβάνει και άλλες εμπορικές ενέργειες και δασμούς μεταξύ των δύο δυνάμεων.
Συνολικά, αυτή η νέα πολιτική κίνηση των ΗΠΑ μπορεί να αλλάξει το τοπίο των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών, επηρεάζοντας κόστη, δρομολόγια και τα κίνητρα των ναυτιλιακών εταιρειών παγκοσμίως, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη στρατηγική επανεκκίνησης της αμερικανικής ναυπηγικής βάσης.
