Η Black Friday, η ημέρα που προκαλεί καταναλωτική φρενίτιδα και σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη της χριστουγεννιάτικης αγοραστικής περιόδου, έχει μια ιστορία που ξεκινάει όχι από τις προσφορές, αλλά από το χάος.
Συγκεκριμένα στη Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών, τη δεκαετία του 1960, η αστυνομία χρησιμοποιούσε τον όρο «Black Friday» για να περιγράψει την πολύ αυξημένη κίνηση στους δρόμους και τα πλήθη καταναλωτών που πλημμύριζαν τα καταστήματα την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών.
Με τα χρόνια, οι έμποροι αναμόρφωσαν την εικόνα της «Μαύρης Παρασκευής», η οποία έγινε σύμβολο κέρδους, καθώς τα καταστήματα ξεκινούσαν να βγαίνουν από το «κόκκινο» και να μπαίνουν στο «μαύρο». Στη δεκαετία του 1980, οι πρώτες οργανωμένες εκπτώσεις καθιέρωσαν τη μέρα ως την μεγαλύτερη ημέρα αγορών στις ΗΠΑ.
Τη δεκαετία του 2000, ήρθε και η Cyber Monday, η αντίστοιχη ημέρα διαδικτυακών εκπτώσεων, για να καλύψει το συνεχώς αυξανόμενο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Από τοπικό «πρόβλημα» σε καταναλωτική φρενίτιδα
Η Black Friday δεν άργησε να γίνει διεθνές φαινόμενο. Από την Ευρώπη μέχρι την Ασία, μεγάλοι λιανέμποροι και ηλεκτρονικά καταστήματα άρχισαν να προσφέρουν σημαντικές εκπτώσεις.
Στην Ελλάδα εμφανίστηκε γύρω στο 2010, αρχικά μέσα από online πλατφόρμες, και τα τελευταία χρόνια επεκτάθηκε σε φυσικά καταστήματα, μετατρέποντας την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών σε αφορμή για εβδομάδες προσφορών. Ωστόσο πλέον πολλά μαγαζιά διατηρούν τις εκπτώσεις όλη την εβδομάδα ή ακόμα τις ξεκινούν και μία βδομάδα νωρίτερα.
Ο υπερκαταναλωτισμός στο πικ του
Σήμερα, η Black Friday δεν είναι απλώς μία ημέρα εκπτώσεων. Είναι μια παγκόσμια εμπορική φρενίτιδα που επηρεάζει την αγορά ηλεκτρονικών, ρούχων, ειδών σπιτιού και παιχνιδιών. Παράλληλα, εγείρει ανησυχίες για υπερκατανάλωση και επιπτώσεις στο περιβάλλον, καθώς και για την πίεση που ασκεί στις ταχυδρομικές και logistic υπηρεσίες.
Η Black Friday ουσιαστικά «παίζει» με τη σύγχρονη οικονομία και δείχνει τη δυναμική του υπερκαταναλωτικού κοινού.
Οι 6 μύθοι πίσω από την «Black Friday»
1. Ονομάστηκε Black Friday επειδή ποδοπατήθηκαν άνθρωποι
Ο μύθος λέει ότι το όνομα προήλθε από τραυματισμούς και ποδοπατήματα. Η πραγματικότητα είναι ότι η αστυνομία της Φιλαδέλφειας το χρησιμοποίησε για να περιγράψει την έντονη κυκλοφορία και το χάος στους δρόμους, όχι επειδή υπήρξαν θύματα.
2. Όλες οι εκπτώσεις είναι πραγματικές
Πολλές φορές οι τιμές πριν τη Black Friday έχουν αυξηθεί προσωρινά ώστε η «έκπτωση» να φαίνεται μεγαλύτερη. Οι καταναλωτές πρέπει να συγκρίνουν τις κανονικές τιμές πριν τις προσφορές.
3. Η Black Friday είναι μόνο μια μέρα
Σήμερα οι περισσότερες εταιρείες κάνουν εκπτώσεις για ολόκληρη την εβδομάδα ή ακόμα και τον μήνα, και η Black Friday έχει εξελιχθεί σε φαινόμενο πολλών ημερών, ακόμη και διαδικτυακό.
4. Η Black Friday ξεκίνησε για να κερδίσουν οι καταναλωτές
Ο στόχος της Black Friday ήταν πάντα εμπορικός, για να αυξηθούν τα κέρδη των καταστημάτων. Οι καταναλωτές είναι οι ωφελημένοι, αλλά η ημέρα δημιουργήθηκε για τα καταστήματα.
5. Υπάρχουν μόνο αμερικανικές προσφορές
Η Black Friday έχει επεκταθεί σε όλο τον κόσμο: Ευρώπη, Ασία, Αυστραλία και Ελλάδα πλέον συμμετέχουν ενεργά με δικές τους εκπτώσεις, φυσικά και διαδικτυακά.
6. Όλοι οι τύποι προϊόντων έχουν μεγάλες εκπτώσεις
Συνήθως οι μεγάλες εκπτώσεις επικεντρώνονται σε ηλεκτρονικά, ρούχα και gadgets. Τα ακριβά ή niche προϊόντα συχνά έχουν μικρότερες μειώσεις ή καθόλου.
