Από το φορολογικό έτος 2025, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή το ανανεωμένο πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις, με στόχο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές.
Από το 2026, όσοι φορολογούμενοι δεν έχουν καλύψει το απαιτούμενο 30% του εισοδήματός τους με ηλεκτρονικές πληρωμές, θα επιβαρύνονται με πρόσθετο φόρο 22% επί του ποσού που υπολείπεται.
Το μέτρο αφορά όλες τις δαπάνες που πραγματοποιούνται μέσα στο 2025 και έχει στόχο να ωθήσει τους πολίτες σε χρήση ψηφιακών μέσων για την καθημερινή τους κατανάλωση, περιορίζοντας τα «παραθυράκια» της αδήλωτης οικονομίας.
Το πλαίσιο υποχρέωσης – Ποιοι αφορά
Υποχρεωμένοι να καλύψουν το 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους με ηλεκτρονικές αποδείξεις είναι:
- Μισθωτοί
- Συνταξιούχοι
- Αγρότες
- Αυτοαπασχολούμενοι
- Όσοι εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια
Οι αγορές πρέπει να γίνονται με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες, προπληρωμένες κάρτες ή μέσω e-banking, ενώ απαιτείται η έκδοση λιανικής απόδειξης. Η ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών στις δηλώσεις, με δυνατότητα διόρθωσης από τον φορολογούμενο εφόσον υπάρχουν παραστατικά.
Το ανώτατο όριο ηλεκτρονικών δαπανών που λαμβάνεται υπόψη ανέρχεται σε €20.000.
Πώς λειτουργεί το «πέναλτι» 22%
Αν δεν συγκεντρωθεί το απαιτούμενο ποσό, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος 22% στη διαφορά.
Παράδειγμα: Φορολογούμενος με εισόδημα €20.000 πρέπει να πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες €6.000. Αν έχει συγκεντρώσει αποδείξεις €5.000, θα πληρώσει επιπλέον φόρο 22% επί των €1.000 που υπολείπονται, δηλαδή €220.
Μόνο για το φορολογικό έτος 2023, το συνολικό ποσό πρόσθετου φόρου που επιβλήθηκε σε φορολογούμενους οι οποίοι δεν «έχτισαν» το αφορολόγητο μέσω ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθε σε €56 εκατομμύρια.
Οι εξαιρέσεις και οι ειδικές ρυθμίσεις
Υπάρχουν εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών:
- Άτομα άνω των 70 ετών
- Κάτοικοι χωριών έως 500 κατοίκους ή μη τουριστικών νησιών έως 3.100 κατοίκους
- Στρατευμένοι
Για όσους δαπανούν πάνω από το 60% του εισοδήματός τους σε φόρους, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και δόσεις δανείων, το απαιτούμενο ποσοστό μειώνεται από 30% σε 20%.
Επιπλέον, για πολίτες με κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς, το όριο περιορίζεται στα €5.000.
Στις περιπτώσεις ζευγαριών, οι ηλεκτρονικές δαπάνες δηλώνονται ξεχωριστά, αλλά πλεόνασμα του ενός μπορεί να καλύψει το κενό του άλλου, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στη συμπλήρωση του απαιτούμενου ορίου.
Ποιες δαπάνες «μετρούν» – και ποιες όχι
Επιλέξιμες δαπάνες:
- Τρόφιμα, ποτά, ένδυση – υπόδηση
- Είδη καθαριότητας και υγιεινής
- Οικιακός εξοπλισμός, ηλεκτρικές – ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα
- Λογαριασμοί ΔΕΚΟ, κοινόχρηστα
- Δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις, νοσήλια, ασφάλιστρα
Μη επιλέξιμες δαπάνες:
- Ενοίκια
- Φόροι, τέλη
- Δόσεις δανείων
- Αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών
- Επενδυτικά προϊόντα
Στόχος: ψηφιακή καθημερινότητα και δίκαιη φορολογία
Το μέτρο αποτελεί κομβικό εργαλείο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής. Με την καθολική χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών:
- Περιορίζονται οι «γκρίζες» πληρωμές.
- Ενισχύεται η διαφάνεια για όλους, καθώς οι ηλεκτρονικές αποδείξεις καταγράφονται αυτόματα.
- Δημιουργείται ένα πιο δίκαιο φορολογικό σύστημα, όπου η φορολογική επιβάρυνση δεν μεταφέρεται στους συνεπείς.
Παράλληλα, το πλαίσιο εξαιρέσεων και μειωμένων ποσοστών για ευάλωτες ομάδες διασφαλίζει κοινωνική ισορροπία στην εφαρμογή του μέτρου.
