Στην υπογραφή της σύμβασης δωρεάς για την ίδρυση του Εθνικού Μουσείου για το 1821 προχώρησαν ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας και η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Η επίσημη τελετή έλαβε χώρα στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» στο κτίριο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Το χρηματοδοτικό σκέλος της πρωτοβουλίας καλύπτεται από το Ίδρυμα «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», εκ μέρους του οποίου υπέγραψε ο Πρόεδρος, Αντώνιος Κομνηνός. Στη διαδικασία συμμετείχε και η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, την οποία εκπροσώπησε με την υπογραφή της η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, Όλγα Μεντζαφού.
Στον χαιρετισμό του, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας επισήμανε τα εξής: «Θα ήθελα να πω ότι και για εμάς σήμερα είναι μια σημαντική μέρα. Οφείλω να πω πέραν των ευχαριστιών της αγαπητής σε εμένα και σε όλους μας Λίνας Μενδώνη, ότι έχει υπάρξει πλέον ένας δεσμός με το Υπουργείο Πολιτισμού. Νομίζω ότι είναι μια εγκάρδια και διαρκής συνεργασία που έχει βρει έδαφος και στην υπόθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου και στην βοήθεια που το Υπουργείο Άμυνας αυτονόητα προσφέρει στην υπόθεση αυτή. Και γενικά επιδιώκουμε τη σύζευξη των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας με το Υπουργείο Πολιτισμού και την πολιτισμική μας παράδοση».
Και πρόσθεσε σε άλλο σημείο: «Εμείς έχουμε καθιερώσει μια παράδοση, κυρίες και κύριοι, να αποδίδουμε βαθμό στους ευεργέτες μας, όχι υπό την έννοια της στενά νοούμενης τιμής, αλλά υπό την έννοια της επανένταξής τους ως υπηρέτες του εθνοσήμου, το οποίο θα δικαιούνται να φέρουν.
Υπό την έννοια αυτή λοιπόν Αντώνη, θα μου επιτρέψεις το φθινόπωρο σε μια ειδική τελετή να σε τιμήσουμε για την προσφορά σου και να σε ευχαριστήσουμε, διότι εθελοντικά εντάσσεσαι στους δωρητές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, δηλαδή τους δωρητές προς την πατρίδα. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τη σημερινή σας παρουσία».
Στον χαιρετισμό της η Υπουργός Πολιτισμού τόνισε: «Σήμερα, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για όλους μας. Κυρίως, όμως, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για την πατρίδα μας. Με τη γενναιόδωρη χορηγία του Ιδρύματος Αντωνίου Κομνηνού καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον μουσειακό χάρτη της χώρας.
Σήμερα δεν εγκαινιάζεται απλώς μια ακόμη μουσειακή πρωτοβουλία. Σήμερα δημιουργείται μια Πινακοθήκη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Πρόκειται για ένα έργο με βαθύ εθνικό και ιστορικό συμβολισμό, που αποκτά μόνιμο χαρακτήρα και προσφέρει στη συλλογική μας μνήμη έναν χώρο αντάξιο της σημασίας του Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας.
Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας χώρος όπου η εικαστική αποτύπωση της Επανάστασης συγκεντρώνεται, αναδεικνύεται και συνομιλεί με την ιστορία, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές. Το 2021, όταν γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, το εμβληματικό έργο του επετειακού εορτασμού ήταν η απόδοση και πάλι στο κοινό της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, η οποία παρέμενε κλειστή επί σχεδόν δεκατρία χρόνια λόγω των εργασιών ανακαίνισης.
Μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις εκείνης της περιόδου ήταν αφιερωμένη στον Αγώνα του 1821. Τότε όλοι μας, αλλά κυρίως το ευρύ κοινό, συνειδητοποιήσαμε τον ανεκτίμητο πλούτο των έργων που διαθέτει η Εθνική Πινακοθήκη και τα οποία αποτυπώνουν την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης και της Εθνικής Παλιγγενεσίας.
Η συλλογή του Αντώνη Κομνηνού, με έργα του φιλελληνισμού και γενικότερα με έργα που σχετίζονται με τον Αγώνα του 1821, αποτελεί, κατά γενική ομολογία των πλέον ειδικών, μία εξαιρετικά σημαντική συλλογή. Ο ίδιος, με το πνεύμα γενναιοδωρίας που τον διακρίνει, την παραχώρησε στην Εθνική Πινακοθήκη, ώστε, σε συνδυασμό με τα έργα των συλλογών της, να αποτελέσει τον βασικό πυρήνα της νέας Πινακοθήκης που δημιουργείται στα ιστορικά αρτοποιεία του Στρατού».
Ο Πρόεδρος του «Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός» ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η σημερινή ημέρα αποτελεί για το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, αλλά και για εμένα προσωπικά, μία στιγμή ιδιαίτερης συγκίνησης καθώς είναι τιμή μου να παρευρίσκομαι σήμερα εδώ. Με την υπογραφή της σημερινής σύμβασης, θεμελιώνεται η κοινή βούληση να διαφυλάξουμε και να αναδείξουμε, ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ιστορίας του Ελληνισμού.
Το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, πιστό στον κοινωφελή και πολιτιστικό του προσανατολισμό, θεωρεί ότι η προστασία της ιστορικής μνήμης συνιστά ύψιστη ευθύνη, εθνική όσο και ατομική.
Για τον λόγο αυτό προχωρήσαμε αρχικά στην παραχώρηση της συλλογής των ελληνικών έργων τέχνης και ιστορικών αντικειμένων προς την Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Πρόκειται για μία συλλογή που συγκροτήθηκε με πολυετή φροντίδα, επιμονή και βαθύ σεβασμό προς την ιστορία του Ελληνισμού και του φιλελληνισμού.
Πεποίθησή μας είναι ότι αυτή η συλλογή αξίζει να αποτελέσει από κοινού με έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης και όχι μόνο, τον θεμελιώδη λίθο μίας ευρύτερης εθνικής συλλογής έργων τέχνης και ιστορικών τεκμηρίων, ικανής να αποδώσει το εύρος και το μεγαλείο της ελληνικής μας επανάστασης.
Με γνώμονα αυτό το όραμα, το Ίδρυμά μας αναλαμβάνει όχι μόνο με τη δωρεά της συλλογής του, αλλά και την πλήρη χρηματοδότηση των μελετών και της κατασκευής ενός νέου μουσείου, αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση, ώστε να παραδοθεί ολοκληρωμένο στην ελληνική Πολιτεία».
Σκοπός της σύμβασης δωρεάς είναι η αποκλειστική κάλυψη δαπάνης έως 12 εκατομμυρίων ευρώ για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου, εντός του Άλσους Στρατού στο Γουδί.
Η δωρεά πραγματοποιείται χωρίς οποιαδήποτε επιβάρυνση ή αντάλλαγμα για το Ελληνικό Δημόσιο και σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη του αρχιτέκτονα Ευάγγελου Στυλιανίδη. Το Εθνικό Μουσείο για το 1821 θα συγκεντρώσει, θα στεγάσει και θα αναδείξει μουσειακά εκθέματα και ιστορικά κειμήλια από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση.
Η ίδρυσή του θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των υφιστάμενων μουσείων και θα προσφέρει έναν σύγχρονο, αυτοτελή εκθεσιακό χώρο για την τεκμηριωμένη προβολή της Επανάστασης του 1821. Το Μουσείο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την εκπαίδευση και την ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας, ενώ φιλοδοξεί να αποκτήσει και διεθνή εμβέλεια, εντάσσοντας την Ελληνική Επανάσταση και το Φιλελληνικό Κίνημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα.
Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του, θα εποπτεύει τις απαιτούμενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος.
Το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, αναλαμβάνει τη μουσειολογική, μουσειογραφική και επιστημονική συγκρότηση του νέου μουσείου, καθώς και τη διαχείριση των συλλογών του.
Παράλληλα, έχει αποδεχθεί, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, τη δωρεά της συλλογής έργων τέχνης του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», η οποία θα εκτεθεί μόνιμα στο νέο Μουσείο μαζί με έργα από τις συλλογές της.
Το Υπουργείο Πολιτισμού θα συντρέξει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κατά την ίδρυση και λειτουργία του Μουσείου, συμβάλλοντας στη συγκρότηση και τον εμπλουτισμό των συλλογών, στη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων, σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς φορείς, καθώς και στην επιστημονική τεκμηρίωση, την επίβλεψη και τη δημόσια προβολή της συλλογής.
Στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Υφυπουργός Θανάσης Δαβάκης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Δημήτριος- Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Ανδρέας Κορωνάκης ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΣ, ο Υπαρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Βασίλειος Μπρούμας ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΑ, ο αρχιτέκτονας του έργου Ευάγγελος Στυλιανίδης, η Ειδική Σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Λεία Ελισάβετ Μπαλόγλου, ο νομικός σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Παναγιώτης Χίνης καθώς και η Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου Συραγώ Τσιάρα.
