Υπάρχει μια παράξενη στιγμή στη ζωή των σημερινών 25άρηδων: εκεί γύρω στα 23-26, ενώ θεωρητικά είναι «στην αρχή της ζωής τους», αισθάνονται πως βρίσκονται ήδη στο τέλος της μπαταρίας. Λες και κάποιος πάτησε fast forward χωρίς να το ζητήσουν. Λες και ο χρόνος δεν εκτείνεται μπροστά τους, αλλά καταρρέει πάνω τους.
Αυτή η γενιά, γεννημένη στο τέλος των 90s και στις αρχές των 00s, μεγάλωσε μέσα σε ένα timeline που δεν σταμάτησε ποτέ. Μνημόνια, κρίση, πανδημία, ακρίβεια, ρευστή αγορά εργασίας, τεχνολογικές επαναστάσεις, ένας κόσμος που αλλάζει τόσο γρήγορα που μοιάζει να διαλύεται. Αν οι προηγούμενοι 25άρηδες είχαν «μια ζωή μπροστά τους», οι σημερινοί έχουν… deadline.
Η αίσθηση της κούρασης δεν είναι ψυχική ιδιοτροπία, αλλά δομική. Είναι η κούραση της συμπίεσης χρόνου, ενός χρόνου που δεν φτάνει, όχι επειδή οι μέρες είναι μικρές, αλλά επειδή οι απαιτήσεις είναι τεράστιες.
Από έναν νέο 20-25 ετών η κοινωνία περιμένει: να έχει πτυχίο, ίσως και μεταπτυχιακό, να έχει εργασιακή εμπειρία, να έχει οικονομική ανεξαρτησία, να γνωρίζει δύο γλώσσες, να ξέρει coding «σε βασικό επίπεδο», να κάνει γυμναστική, ψυχοθεραπεία, κοινωνική ζωή, αποταμίευση, να ενημερώνεται, να συμμετέχει, να ενδιαφέρεται και -αν είναι δυνατόν- να μην γκρινιάζει.
Και όλα αυτά μέσα σε μια οικονομία που, τις περισσότερες φορές, προσφέρει 830 ευρώ και απλήρωτες υπερωρίες. Δεν είναι burnout. Είναι η αριθμητική μιας γενιάς που καλείται να ζήσει τρεις ζωές σε μία: να βρει καριέρα και ισορροπία, να αποκτήσει εμπειρίες και σταθερότητα, να τα προλάβει «όλα» πριν χαθεί «το τρένο».
Μόνο που κανείς δεν τους είπε πως το τρένο δεν είναι πραγματικό. Το άγχος όμως είναι. Η κοινωνία εκπαίδευσε αυτή τη γενιά να μετρά χρόνο αντί για εμπειρίες.
«Πού θα είσαι στα 30;». «Πότε θα κάνεις οικογένεια;». «Πότε θα αγοράσεις σπίτι;».
Όλα ρολόγια, όλα deadlines, κανένας χώρος για αναπνοή.
Κι έτσι φτάνουμε στο παράδοξο: να έχεις ζήσει μόνο ένα τέταρτο της ζωής σου και να νιώθεις ήδη κουρασμένος σαν να είσαι στο τελευταίο.
Το burnout εδώ είναι συνέπεια ενός κόσμου που λειτουργεί σε ταχύτητες για ενήλικες με εμπειρία, αλλά απαιτεί αυτές τις ταχύτητες από παιδιά που μόλις βγήκαν από το πανεπιστήμιο.
Αν κάποτε η νεότητα ήταν συνώνυμο της ανεμελιάς, σήμερα είναι συνώνυμο της υπερετοιμότητας. Πρέπει να είσαι έτοιμος για όλα, ακόμη και για την κατάρρευση.
Η κούραση των 25άρηδων δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά κοινωνική διάγνωση. Αν θέλουμε να αλλάξει αυτό, δεν χρειάζεται να αλλάξουν οι νέοι. Χρειάζεται να αλλάξει το σύστημα που τους φορτώνει βιασύνη, άγχος και προσδοκίες μεγαλύτερες από τον χρόνο της ίδιας τους της ηλικίας.
Η νεότητα δεν έπρεπε ποτέ να είναι αγώνας ταχύτητας.
Κι αν σήμερα μοιάζει έτσι, τότε κάτι δεν πάει λάθος με τα παιδιά, αλλά με το χρονόμετρο.
του Γιώργου Ν. Καραμανλή
