Η κρίσιμη εκλογική διαδικασία για την προεδρία του Eurogroup, ενός άτυπου, αλλά ισχυρού «κονκλάβιου» υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, ξεκινά στις 4 το μεσημέρι στις Βρυξέλλες.
Οι δύο κύριοι υποψήφιοι, ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, Κυριάκος Πιερρακάκης, και ο Βέλγος ομόλογός του, Βινσέντ βαν Πέτεγκεμ, περιμένουν με αγωνία τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί το απόγευμα. Διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν εκφράσει ποικιλία απόψεων για την έκβαση της διαδικασίας, δημιουργώντας αβεβαιότητα.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, δήλωσε πως θα στηρίξει την υποψηφιότητα του Κυριάκου Πιερρακάκη. «Κατέστησα σαφές σε προσωπικές συνομιλίες με τους Βέλγους και Έλληνες συναδέλφους μου ότι, ως Γερμανός υπουργός Οικονομικών, σε συνεννόηση με τον καγκελάριο, θα ψηφίσω σήμερα υπέρ του Έλληνα συναδέλφου μου» δήλωσε.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την ελληνική πλευρά, η κίνηση της Γερμανίας δεν ήταν αναμενόμενη, μιας και στις επαφές των προηγούμενων ημερών το Βερολίνο δεν είχε αποκαλύψει τις προθέσεις του ενόψει της ψηφοφορίας.
Οι περισσότεροι συνάδελφοι του Κλίνγκμπαϊλ αρνήθηκαν να αποκαλύψουν στους δημοσιογράφους ποιον θα υποστηρίξουν. «Έχουμε δύο πολύ αξιόλογους υποψηφίους», δήλωσε ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο. «Και οι δύο θα είναι σε θέση να ηγηθούν του Eurogroup».
Οι υπουργοί Οικονομικών από τις 20 χώρες της Ευρωζώνης άρχισαν να συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες στις 15:00 ώρα Ελλάδας, και η συνεδρίαση θα αρχίσει περίπου δύο ώρες αργότερα. Στη διάρκεια της συνεδρίας, θα γίνει γνωστό αν ο πέμπτος πρόεδρος του Eurogroup θα εκλεγεί από την πρώτη ψηφοφορία ή αν θα απαιτηθεί δεύτερος γύρος.
Για να εκλεγεί κάποιος στην προεδρία, απαιτείται απλή πλειοψηφία, δηλαδή 11 ψήφοι από τις 20. Καθώς και οι δυο υποψήφιοι ανήκουν στο κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), δεν αποκλείεται να υπάρξουν πολιτικές και στρατηγικές ανατροπές. Εάν δεν υπάρξει πλειοψηφία, ο υποψήφιος με τις λιγότερες ψήφους μπορεί να αναγκαστεί να αποσυρθεί, με το Eurogroup να προχωρά σε ομόφωνη απόφαση για τον νέο πρόεδρο, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν.
Για παράδειγμα, ο Πορτογάλος, Μάριο Σεντένο, εξελέγη το 2017 μετά από τρεις γύρους ψηφοφορίας, ενώ το 2020 ο Ιρλανδός, Πασκάλ Ντόναχιου, χρειάστηκε δεύτερο γύρο για να κερδίσει την προεδρία, υπερνικώντας την Νάντια Καλβίνο, η οποία θεωρούνταν φαβορί.
Παράγοντες που θα επηρεάσουν την εκλογή
Το ΕΛΚ διαθέτει συνολικά έξι ψήφους, και η διαδικασία δεν αναμένεται να επηρεαστεί μόνο από εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες αλλά και από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις. Το Βέλγιο αντιτίθεται σε προτάσεις για τη χρήση «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, που έχουν συγκεντρωθεί στην ΕΕ, για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Αυτές οι περιουσίες ανέρχονται σε περίπου 185 δισεκατομμύρια ευρώ και είναι σε αναμονή υπό τη διαχείριση του Euroclear, ενώ άλλα 25 δισ. ευρώ βρίσκονται σε διάφορες χώρες της ΕΕ.
Η βελγική κυβέρνηση ανησυχεί για πιθανές νομικές συνέπειες αν οι ρωσικές αρχές προσφύγουν στη δικαιοσύνη για την κατάσχεση αυτών των κεφαλαίων. Αυτή η στάση έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια σε άλλες χώρες της ΕΕ, ιδιαίτερα στις βαλτικές χώρες που ανήκουν στην Ευρωζώνη.
Αντίθετα, οι υποστηρικτές του Βινσέντ βαν Πέτεγκεμ πιστεύουν ότι μια εκλογή του θα μπορούσε να μετριάσει την αντίσταση του Βελγίου σε αυτές τις προτάσεις. Εάν ο Κυριάκος Πιερρακάκης εκλεγεί, αυτό θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς όλες τις πλευρές, υποδεικνύοντας ότι η Ελλάδα έχει επανέλθει από την οικονομική κρίση και είναι έτοιμη να ηγηθεί.
Η σύγκριση μεταξύ Ελλάδας και Βελγίου σε σχέση με το δημόσιο χρέος και τη δημοσιονομική πολιτική έχει αλλάξει δραματικά. Οι προοπτικές της Ελλάδας φαίνονται πλέον ευνοϊκότερες, με την Eurostat να δείχνει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας μειώνεται, ενώ αυτός του Βελγίου παραμένει υψηλός.
Η νέα αποστολή του προεδρείου του Eurogroup
Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup, όποιος και αν είναι αυτός, θα κληθεί να διαχειριστεί τη διαδικασία για τις επερχόμενες αλλαγές σε σημαντικές θέσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με την επικείμενη αποχώρηση του Ισπανού αντιπροέδρου, Λουίς ντε Γκίντος και του Ιρλανδού, Φίλιπ Λέιν, η ανάγκη για συμφωνία σχετικά με τις διαδοχές είναι επιτακτική. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει επισημάνει τη σημασία της επιλογής περισσότερων γυναικών για αυτές τις θέσεις, και το όνομα της Χριστίνας Παπακωνσταντίνου από την Ελλάδα έχει ακουστεί ως πιθανής υποψήφιας για τη θέση του ντε Γκίντος. Ωστόσο, οι ελπίδες της θα εξαρτηθούν από την επιτυχία του κ. Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup για τα επόμενα χρόνια.
