Αν η προηγούμενη γενιά είχε τις μεγάλες της εξεγέρσεις -Πολυτεχνείο, Δεκέμβρης, συλλαλητήρια, απεργίες-, η σημερινή έχει κάτι πιο ταπεινό, πιο αθόρυβο, πιο προσωπικό: τη «μικρή εξέγερση».
Δεν θα τη δεις στις ειδήσεις. Δεν θα τη μετρήσει το ΕΚΚΕ. Δεν θα την καταγγείλει κανένας πολιτικός. Αλλά υπάρχει παντού: στο γραφείο, στα social, στις σχέσεις, ακόμη και στα group chats που ηχεί το «είδατε μήνυμα και δεν απαντήσατε».
Η «μικρή εξέγερση» είναι το νέο manual επιβίωσης της Gen Z. Και είναι πιο πολιτική απ’ όσο μοιάζει.
Στην Ελλάδα η «ευελιξία» στη δουλειά σημαίνει ότι ο εργοδότης μπορεί να σου στείλει μήνυμα οποιαδήποτε ώρα και εσύ «καλό είναι να απαντήσεις». Η μικρή εξέγερση λέει:Δεν θα απαντήσω. Ούτε θα νιώσω τύψεις. Ούτε θα γράψω «σόρι, δεν είδα».
Η σιωπή ως πολιτική στάση. Ποιος το περίμενε.
Για χρόνια η φιλία στην Ελλάδα ήταν ιερή. Εκείνος ο κολλητός που έχεις από το δημοτικό, ακόμη κι αν σου κάνει τη ζωή κόλαση. Η νέα γενιά επενδύει αλλιώς: αν δεν με σέβεσαι, απλώς εξαφανίζομαι. Και όσο κι αν οι παλαιότεροι λένε ότι το ghosting είναι αγένεια, για τηνGen Z είναι μια κοινωνική δήλωση:δεν είμαι υποχρεωμένος να ανέχομαι κανέναν μόνο και μόνο επειδή έχουμε κοινές φωτογραφίες το 2012.
Όχι, δεν θα βγω σήμερα.Όχι, δεν θα μιλήσω σε κανέναν. Όχι, δεν θα λύσω τα προβλήματα όλων. Η μικρή εξέγερση εδώ είναι η άρνηση του ρόλου τού «πάντα διαθέσιμου φίλου».Η προστασία του εαυτού ως πολιτική επιλογή.
Παλιά οι άνθρωποι έκαναν revolution. Τώρα κάνουν… unfollow. Αλλά έχει σημασία: είναι το πρώτο βήμα για το ψυχικό ξεσκαρτάρισμα. Η μικρή εξέγερση εδώ είναι η επιλογή τού τι αφήνεις να μπει στον εγκέφαλό σου.
Η Ελλάδα είναι η χώρα όπου το οικογενειακό τραπέζι έχει αξίωμα: «Όλα τα προβλήματα λύνονται με το να φας λίγο ακόμα». Η μικρή εξέγερση της νέας γενιάς δεν είναι θυμός αλλά όρια. Ένα απλό «δεν έρχομαι», «δεν μπορώ», «δεν θέλω». Σε μια κουλτούρα που η άρνηση θεωρείται αγένεια, αυτό είναι επαναστατικό.
Η γενιά αυτή δεν βρίσκει νόημα στα μεγάλα συνθήματα. Όχι επειδή είναι απολιτίκ. Αλλά επειδή κουράστηκε να ακούει υποσχέσεις που δεν κρατήθηκαν. Για αυτό και οι μικρές εξεγέρσεις έχουν αντικαταστήσει τις μεγάλες: είναι ρεαλιστικές. Είναι ασφαλείς.Και -το κυριότερο- είναι αποτελεσματικές.
Το μεγάλο συμπέρασμα; Η νέα γενιά δεν καίει κάδους. Δεν γεμίζει πλατείες. Δεν φωνάζει συνθήματα με ντεσιμπέλ. Φτιάχνει ένα άλλο είδος αντίστασης: μικρο-επαναστάσεις, καθημερινές, προσωπικές, χειροποίητες. Αθόρυβες αλλά αδιάκοπες.
Και ίσως τελικά αυτές οι μικρές εξεγέρσεις να είναι πιο ριζοσπαστικές απ’ όσο πιστεύουμε. Γιατί μια κοινωνία δεν αλλάζει μόνο όταν πέφτουν τείχη, αλλά όταν κάποιος για πρώτη φορά βρίσκει το θάρρος να πει:«Δεν θα μπω ξανά σε αυτό τον ρόλο…».
του Γιώργου Ν. Καραμανλή
