Σε περιόδους σχετικής ευημερίας η ηγεσία συχνά περνά απαρατήρητη. Οι θεσμοί λειτουργούν, οι κοινωνίες κινούνται με την αδράνεια της σταθερότητας και οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς να δοκιμάζονται στα άκρα.
- του Θανάση Παπαμιχαήλ – Επικοινωνιολόγος, συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)
Η ομαλότητα όμως σπάνια αφήνει αποτύπωμα στην Ιστορία. Η Ιστορία γράφεται στις στιγμές της κρίσης. Οι κρίσεις είναι εκείνες που επιβάλλουν επιλογές, που δεν αφήνουν χώρο για αναβολές ή εύκολες ισορροπίες. Όταν οι βεβαιότητες καταρρέουν και τα δεδομένα αλλάζουν βίαια, τότε αναδεικνύεται ποιος μπορεί να σταθεί όρθιος, να αναλάβει ευθύνη και να προτείνει έναν αξιόπιστο δρόμο εξόδου.
Υπό αυτή την έννοια, οι κρίσεις δεν αποκαλύπτουν τις ηγεσίες, τις γεννούν! Σήμερα συχνά διατυπώνεται η άποψη ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει έλλειμμα ηγεσίας
μπροστά σε ένα σύνθετο πλέγμα προκλήσεων, όπως γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή ανασφάλεια, κοινωνικές ανισότητες, δημοκρατικά ελλείμματα. Πρόκειται για μια κριτική που δεν στερείται βάσης. Ωστόσο, παραβλέπει μια θεμελιώδη αλήθεια: η ηγεσία δεν εμφανίζεται έτοιμη, ούτε προκύπτει σε συνθήκες άνεσης. Η ηγεσία διαμορφώνεται μέσα από τη σύγκρουση με το δύσκολο, το αβέβαιο και το επείγον. Δοκιμάζεται όταν οι επιλογές έχουν κόστος και οι αποφάσεις απαιτούν πολιτικό θάρρος και στρατηγική σκέψη. Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν υπάρχει έλλειμμα ηγεσίας, αλλά τι είδους ηγεσία απαιτούν οι καιροί μας. Ηγεσίες αυταρχικών φωνών και απλοϊκών απαντήσεων ή ηγεσίες με ισχυρό αξιακό πυρήνα, δημοκρατική νομιμοποίηση και μακροπρόθεσμο όραμα;
Οι κοινωνίες της Ευρώπης δεν έχουν ανάγκη από διαχειριστές της καθημερινότητας. Έχουν ανάγκη από ηγεσίες που τολμούν να πουν δύσκολες αλήθειες, που επενδύουν στη συλλογική δύναμη και ενισχύουν τη δημοκρατική συμμετοχή. Ηγεσίες που επαναφέρουν το νόημα της κοινής πορείας και της πολιτικής ως πεδίου ευθύνης και προοπτικής.
Οι κρίσεις δεν ακυρώνουν την ηγεσία. Τη δοκιμάζουν. Και μέσα από αυτήν τη δοκιμασία η πραγματική ηγεσία γεννιέται.
