Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκεται η ελληνική κυβέρνηση απέναντι στη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, με το Μέγαρο Μαξίμου να ενεργοποιεί ταυτόχρονα διπλωματικά, στρατιωτικά και προξενικά αντανακλαστικά, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποτροπή, τη θεσμική ψυχραιμία και την προστασία των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην περιοχή.
Η εικόνα που μεταφέρεται από κυβερνητικές πηγές είναι εκείνη μιας κρίσης με χαρακτηριστικά ευρείας γεωπολιτικής αναμέτρησης, η οποία δεν αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη περιφερειακό επεισόδιο αλλά ως εξέλιξη με δυνητικές συνέπειες για την ασφάλεια, την οικονομία και τη σταθερότητα ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.
Διπλωματικές κινήσεις και πολιτική ενημέρωση
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρωθυπουργός αναλαμβάνει προσωπικά την πολιτική διαχείριση της κρίσης, ξεκινώντας κύκλο ενημερώσεων των πολιτικών αρχηγών. Αύριο θα συναντηθεί με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη, ενώ έχει διαμηνυθεί ότι είναι ανοικτός σε αντίστοιχες κατ’ ιδίαν ενημερώσεις όποτε ζητηθούν.
Παράλληλα, την Τετάρτη αναμένεται να τοποθετηθεί στη Βουλή για τις διεθνείς εξελίξεις, την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συγκαλεί εκτάκτως το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, σε μια προσπάθεια θεσμικής συνεννόησης εν μέσω αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία: στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η κρίση απαιτεί εθνική γραμμή και όχι αποσπασματικές αντιδράσεις, καθώς οι εξελίξεις ξεπερνούν τα όρια μιας συνηθισμένης διεθνούς έντασης.
Στρατιωτική ενίσχυση της Κύπρου και μήνυμα αποτροπής
Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, προήλθε από τις αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη.
Η Ελλάδα απέστειλε άμεσα στην Κύπρο τις φρεγάτες «ΚΙΜΩΝ» και «ΨΑΡΑ», εξοπλισμένες με τα συστήματα Aster 30 και «Κένταυρος», ενισχύοντας την αντιαεροπορική και αντι-drone άμυνα του νησιού. Παράλληλα, αποφασίστηκε η αποστολή δύο ζευγών μαχητικών F-16 για εναέρια κάλυψη, ενώ στην Κύπρο μεταβαίνουν ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Δημήτριος Χούπης για επιχειρησιακό συντονισμό.
Η κίνηση ερμηνεύεται ως αποτρεπτική και προληπτική, με την Αθήνα να επιδιώκει να θωρακίσει την Ανατολική Μεσόγειο χωρίς να εμφανιστεί ως μέρος της σύγκρουσης.
Προτεραιότητα ο επαναπατρισμός των Ελλήνων
Την ίδια ώρα, το βασικό επιχειρησιακό βάρος πέφτει στην ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών.
Σε τηλεδιάσκεψη του Πρωθυπουργού με τους επικεφαλής των ελληνικών πρεσβειών και προξενείων σε Ιράν, Κύπρο και χώρες της Μέσης Ανατολής, επιβεβαιώθηκε ότι η κατάσταση στο πεδίο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δύσκολη.
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει ενεργοποιήσει τη Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων και δέκα γραμμές έκτακτης ανάγκης, ενώ όλες οι πρεσβείες παραμένουν ανοικτές και σε συνεχή επικοινωνία με Έλληνες πολίτες.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι ο κλειστός εναέριος χώρος δεν επιτρέπει προς το παρόν την πραγματοποίηση πτήσεων, γεγονός που δημιουργεί εγκλωβισμούς ταξιδιωτών σε διεθνείς κόμβους όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μόλις αποκατασταθούν οι πτήσεις, θα ενεργοποιηθούν άμεσα επιχειρήσεις επαναπατρισμού.
Οικονομία σε επιφυλακή – φόβοι για καύσιμα και αγορές
Η κυβέρνηση παρακολουθεί παράλληλα τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, με βασική ανησυχία την ενέργεια και τις τιμές καυσίμων.
Προς το παρόν, η αντίδραση των διεθνών αγορών χαρακτηρίζεται συγκρατημένη, με το πετρέλαιο να κινείται κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι. Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι πιθανά αρνητικά σενάρια έχουν ήδη ενσωματωθεί στον σχεδιασμό του προϋπολογισμού, ενώ έχουν ενεργοποιηθεί έλεγχοι για αποτροπή αδικαιολόγητων ανατιμήσεων στην αγορά.
Το κυβερνητικό αφήγημα εστιάζει στην «ανθεκτικότητα» της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται παρέμβαση εφόσον η σύρραξη αποκτήσει διάρκεια.
Η ευρωπαϊκή άμυνα και η συζήτηση για τη «γαλλική πυρηνική ομπρέλα»
Στο φόντο των εξελίξεων επανέρχεται και η συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Κυβερνητικές πηγές αποφεύγουν να δώσουν λεπτομέρειες για ενδεχόμενη ένταξη σε γαλλική πυρηνική «ομπρέλα», επιβεβαιώνουν όμως ότι η κατεύθυνση μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής άμυνας βρίσκεται στο τραπέζι.
Η πρωτοβουλία Μακρόν αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ και όχι ως εναλλακτική, στοιχείο που δείχνει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επιταχύνει συζητήσεις που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν θεωρητικές.
Μια κρίση που δοκιμάζει αντανακλαστικά
Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο παρατεταμένης διεθνούς αστάθειας, όπου η ψυχραιμία και η θεσμική ετοιμότητα θα αποτελέσουν κρίσιμο παράγοντα.
Η στρατηγική που επιχειρείται να διαμορφωθεί κινείται σε τρεις άξονες: αποτροπή χωρίς εμπλοκή, προστασία πολιτών και διατήρηση οικονομικής σταθερότητας.
Το αν αυτή η ισορροπία θα αντέξει, θα εξαρτηθεί τελικά όχι από τις ελληνικές κινήσεις, αλλά από τη διάρκεια και το βάθος μιας κρίσης που ήδη ξεπερνά τα γεωγραφικά όρια της Μέσης Ανατολής.
