Παρά τις καθησυχαστικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για αποκλιμάκωση των τιμών, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές παραμένουν εγκλωβισμένοι στον φόβο της ακρίβειας.
Για το 2025, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά αναμένεται να σκαρφαλώσει στο 3,3%, ξεπερνώντας αισθητά τον γενικό πληθωρισμό της ΕΕ που υπολογίζεται στο 2,5%.
Αν και η ΕΚΤ προσδοκά σταθεροποίηση λίγο πάνω από το 2% έως τα τέλη του 2026, οι διεθνείς τιμές αγροτικών προϊόντων και οι επιπτώσεις των δυσμενών καιρικών συνθηκών του περασμένου καλοκαιριού συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ανησυχία των νοικοκυριών.
Το Προφίλ της Ανησυχίας: 58% Αναμένει Ταχύτερες Αυξήσεις
Η έρευνα της ING σε έξι ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Πολωνία, Ρουμανία) αποκαλύπτει το βάθος της δυσπιστίας, όπως αναφέρει το Euronews.
Συνολικά, το 58% των πολιτών προετοιμάζεται ψυχολογικά για ακόμα ταχύτερη άνοδο των τιμών στα είδη παντοπωλείου τους επόμενους 12 μήνες, ενώ μόλις το 14% εμφανίζεται αισιόδοξο.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Thijs Geijer, οι καταναλωτές χρειάζονται πολύ μεγαλύτερο διάστημα πραγματικής αποκλιμάκωσης για να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους, καθώς το αποτύπωμα του πρόσφατου πληθωρισμού παραμένει νωπό.
Η Γεωγραφία της Ακρίβειας: Ρουμανία και Βέλγιο στην Κορυφή
Οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών είναι έντονες, με τη Ρουμανία να κρατά τα σκήπτρα της απαισιοδοξίας, καθώς το 73% των κατοίκων της προβλέπει νέες αυξήσεις.
Ακολουθεί το Βέλγιο με 66%, η Ολλανδία με 64% και η Γερμανία με 57%. Στον αντίποδα, η Πολωνία βρίσκεται στο 49%, ενώ η Ισπανία παρουσιάζει μια πιο ισορροπημένη εικόνα.
Η ισπανική οικονομία φαίνεται να αντιστέκεται καλύτερα, με τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ να κάνουν λόγο για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,2% (έναντι 1,2% στην ευρωζώνη) και αγγελίες εργασίας αυξημένες κατά 54% σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, στηρίζοντας έτσι την ιδιωτική κατανάλωση.
Κατάρρευση της Αγοραστικής Δύναμης και Γερμανική απαισιοδοξία
Η πίστη στη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών των νοικοκυριών είναι περιορισμένη.
Το 39% των Ευρωπαίων δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν περιμένει αύξηση της αγοραστικής του δύναμης το 2026, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από το 29% των αισιόδοξων.
Η Γερμανία αναδεικνύεται στην πιο «απαισιόδοξη» χώρα της έρευνας, με το 53% των ερωτηθέντων να αρνείται κάθε προσδοκία βελτίωσης, ακολουθούμενη από το Βέλγιο με 50%.
Παρά την αποκατάσταση των πραγματικών μισθών σε αρκετούς κλάδους, η ψυχολογία του καταναλωτή παραμένει σε αρνητικό έδαφος, επηρεασμένη από το υψηλό μερίδιο που καταλαμβάνουν τα τρόφιμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Το ποσοστό των ερωτηθέντων που εκφράζουν απαισιοδοξία είναι χαμηλότερο αλλού, διαμορφούμενο στο 40% στην Ολλανδία, στο 36% στην Πολωνία και στο 34% στη Ρουμανία.
Η Ισπανία ξεχωρίζει και πάλι. Μόνο το 18% των ερωτηθέντων δεν αναμένει βελτίωση της αγοραστικής δύναμης, ενώ πάνω από τους μισούς (52%) συμφωνούν με τη δήλωση, υποδηλώνοντας πιο αισιόδοξες προοπτικές.
Ο Geijer σημείωσε ότι οι Ισπανοί καταναλωτές εμφανίζονται σαφώς πιο αισιόδοξοι, κάτι που πιθανότατα αντανακλά τη σχετικά ισχυρή βελτίωση των πραγματικών μισθών τα τελευταία χρόνια.
Πληθωρισμός στα τρόφιμα και μερίδιο στις δαπάνες των νοικοκυριών
Υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ του μέσου ετήσιου πληθωρισμού στα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά και του μεριδίου τους στις δαπάνες των νοικοκυριών. Όταν αυξάνεται το ένα, τείνει να αυξάνεται και το άλλο. Η σχέση δεν είναι τέλεια, ωστόσο είναι αρκετά ισχυρή.
Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες χώρες πλήττονται περισσότερο, καθώς αντιμετωπίζουν υψηλότερο πληθωρισμό στα τρόφιμα την ώρα που τα νοικοκυριά διαθέτουν και μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους για διατροφή.
