Το τραγικό δυστύχημα των φιλάθλων του ΠΑΟΚ δεν μια ακόμη είδηση που πάγωσε τη χώρα. Είναι μια ρωγμή που άνοιξε ξανά μια δύσκολη κουβέντα: Τι σημαίνει σήμερα να ανήκεις κάπου; Και πού σταματά η αγάπη για την ομάδα και πού αρχίζει η επικίνδυνη υπέρβαση;
- του Γιώργου Ν. Καραμανλή
Για πολλούς νέους η ομάδα, εκτός από χόμπι, σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο. Είναι ταυτότητα. Είναι η Κυριακή που αποκτά νόημα, το «εμείς» που σε χωράει όταν άλλα «εμείς» σε άφησαν απέξω. Σε μια κοινωνία όπου οι σταθερές διαλύονται -δουλειές χωρίς μέλλον, πόλεις χωρίς χώρο, πολιτική χωρίς εμπιστοσύνη- η εξέδρα προσφέρει κάτι σπάνιο: βεβαιότητα. Ξέρεις ποιος είσαι, ξέρεις πού ανήκεις.
Αυτό το «ανήκειν» είναι δύναμη. Μπορεί να γίνει κοινότητα, αλληλεγγύη, φροντίδα. Το είδαμε ξανά και ξανά: άνθρωποι που δεν γνωρίζονται να στηρίζουν ο ένας τον άλλον, να μοιράζονται λύπη, να στέκονται όρθιοι μέσα στο σοκ. Εκεί η ομάδα λειτουργεί σαν καταφύγιο. Σαν γλώσσα κοινή όταν όλα τα άλλα αποτυγχάνουν.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν το «εμείς» χρειάζεται επειγόντως ένα «αυτοί». Όταν η ταυτότητα δεν αρκεί από μόνη της και ζητά σύγκρουση για να επιβεβαιωθεί. Όταν η ένταση γίνεται αυταξία, το ρίσκο βαφτίζεται αυθεντικότητα και η υπέρβαση των ορίων παρουσιάζεται ως απόδειξη πίστης. Εκεί η αγάπη μετατρέπεται σε δοκιμασία αντοχής και καμιά φορά σε τυφλή πορεία.
Η νέα γενιά μεγαλώνει σε έναν κόσμο που επιβραβεύει το ακραίο. Τα πάντα πρέπει να είναι «full», «all in», «μέχρι τέλους». Δεν είναι περίεργο που αυτό διαπερνά και τον αθλητισμό. Το πρόβλημα δεν είναι το πάθος, αλλά η ιδέα ότι χωρίς υπέρβαση δεν ανήκεις πραγματικά. Ότι πρέπει να αποδείξεις κάτι: με το σώμα, με τον δρόμο, με το ρίσκο.
Κι όμως, το πιο ριζοσπαστικό πράγμα σήμερα ίσως είναι το αντίθετο: να βάλεις όρια. Να αγαπάς χωρίς να αυτοκαταστρέφεσαι. Να στηρίζεις χωρίς να συγκρούεσαι. Να φωνάζεις χωρίς να χάνεις τον έλεγχο. Να θυμάσαι ότι η κοινότητα υπάρχει για να σε κρατά ζωντανό, όχι για να σε δοκιμάζει.
Η αίσθηση του ανήκειν είναι ανάγκη βαθιά και ανθρώπινη. Όταν όμως ζητά θυσίες χωρίς λόγο και ηρωισμούς χωρίς μέλλον, κάτι έχει ξεφύγει. Το στοίχημα για όλους -και ειδικά για τους νέους- δεν είναι να αγαπούν λιγότερο τις ομάδες τους. Είναι να μάθουν να αγαπούν χωρίς να χάνουν τον εαυτό τους. Γιατί καμία φανέλα, όσο βαριά κι αν είναι, δεν αξίζει περισσότερο από μια ζωή.
