Ο διακεκριμένος Έλληνας ερευνητής με διεθνείς διακρίσεις και αδιαμφισβήτητη φήμη Γιώργος Τσούκαλης, παρουσιάζει το νέο βιβλίο του με τίτλο «Από ποια αγάπη γεννιέται η ντροπή», μια ιστορία που ξεχωρίζει για τη βαθιά ανθρώπινη διάσταση της αφήγησης.
Η πραγματική, συγκινητική ιστορία μιας γυναίκας και του γιου της, που χάθηκαν ο ένας από τον άλλον για δεκαετίες, αναδεικνύει την προσπάθεια του συγγραφέα να γεφυρώσει την απόσταση που τους χώριζε.
Ο Γιώργος Τσούκαλης μίλησε στην εφημερίδα Political και όπως αναφέρει, δεν προσέγγισε την υπόθεση ως απλός ερευνητής, την ανέλαβε με συναίσθηση, υψηλό κριτήριο και βαθιά αγάπη για τον άνθρωπο.
Η δέσμευσή του έγινε σκοπός ζωής: από την πρώτη επαφή με τη μητέρα, μέσω τηλεφωνικών επικοινωνιών, έως τις συγκλονιστικές στιγμές συνάντησης στη Θεσσαλονίκη, ζει και αποτυπώνει κάθε συναίσθημα, κάθε βλέμμα και κάθε δάκρυ που φανερώνει πίκρα αλλά και ελπίδα.
Το βιβλίο δεν περιορίζεται σε καταγραφή γεγονότων· είναι ένας ύμνος στη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής, στην αξία της επιμονής και στη δυνατότητα κάθε «σασμού» να επαναφέρει τις σχέσεις στην αγκαλιά τους.
Τι σας ώθησε να αποτυπώσετε σε βιβλίο αυτή τη δύσκολη αληθινή ιστορία;
Τη συγγραφή του βιβλίου την πυροδότησε μία συζήτηση που είχαμε με τον αγαπημένο μου φίλο και σκηνοθέτη Μανούσο Μανουσάκη -πολύ πριν φύγει από τη ζωή- μετά τη βράβευση μου, στη Μητρόπολη Πειραιά. Του ανέφερα την συγκεκριμένη ιστορία, γύρισε με κοίταξε και είπε «Είσαι καλά; Αυτό μπορεί να γίνει ταινία».
Πότε ήρθατε για πρώτη φορά σε επαφή με την υπόθεση;
Πριν από 22 με 24 χρόνια περίπου, δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από τη μητέρα και όταν συναντηθήκαμε μετά από λίγες μέρες, ανέλαβα να κάνω αυτό το «σασμό».
Την αναλάβατε ως ερευνητής ή ως άνθρωπος εννοώ, συναισθηματικά
Το αντιμετώπισα όχι ως έρευνα, αλλά ως προσωπική δέσμευση και ανθρώπινη εμπλοκή. Το κίνητρο ήταν καθαρά φιλικό και θα συνεχίσω μέχρι να συναντηθούν μάνα και γιος. Ζω συγκινητικές στιγμές, όπως όταν η εκείνη με αγκαλιάζει λέγοντάς μου «ευχαριστώ». Ο γιος, πάντα σοβαρός, με αντιμετωπίζει σαν συγγενή ή φίλο, αλλά το χαμόγελό του είναι σπάνιο, όπως και το γέλιο της μητέρας, δεν το έχω δει ποτέ.
Θα μας σκιαγραφήσετε την ηρωίδα;
Η ηρωίδα μου είναι μια γυναίκα που μαγνητίζει με την παρουσία της· ακόμα και στα 63 της, η ομορφιά της παραμένει εντυπωσιακή. Το βλέμμα της, συχνά χαμένο στο άπειρο, κρύβει στοχασμό και ευαισθησία. Είναι γεμάτη καλοσύνη, φιλόζωη και η γνήσια τρυφερότητα της γίνεται αμέσως αντιληπτή, σε όποιον την γνωρίσει καλύτερα.
Πώς ήρθε σε επαφή μαζί σας;
Τηλεφωνικά, αφού με είχε δει στην εκπομπή της Αγγελικής Νικολούλη όπως μου είπε. Μου εξήγησε την υπόθεσή της ζητώντας μου να εντοπίσω τον γιο της και να τους φέρω σε επαφή. Αρχικά αρνήθηκα, αλλά επέμεινε με συνεχείς επικοινωνίες, κι έτσι άλλαξα γνώμη.
Γιατί δεχτήκατε παρά την αρχική άρνηση;
Με κέρδισε η επιμονή της και η πρόκληση να τα καταφέρω. Ο τόνος της φωνής της είχε μια ενέργεια που με εντυπωσίασε, πραγματικά δύσκολα μπορώ να το εξηγήσω.
Η πρώτη εντύπωση από τη συνάντηση μαζί της στη Θεσσαλονίκη, εκεί όπου διαμένει
Ένιωσα άμεσα θαυμασμό για την παρουσία και το παράστημα της, αλλά ταυτόχρονα μια βαθιά στεναχώρια για την πίκρα που κουβαλά μέσα της. Με συγκίνησαν βαθιά η καλοσύνη και η φιλοξενία της. Με προσκάλεσε στο σπίτι της και ετοίμασε 3 διαφορετικά φαγητά, μόνο και μόνο για να με ευχαριστήσει. Η ευγενική της φύση φαίνεται και στον τρόπο που μιλά για τον πατέρα του γιου της, τον άνθρωπο που την εγκατέλειψε. Για τον Μήτσο, τον νταλικέρη, δεν εκφράστηκε ποτέ με μίσος, στοιχείο που αναδεικνύει ακόμη περισσότερο το ήθος και το μεγαλείο ψυχής της.
Η αντίδραση του γιου όταν τον εντοπίσατε;
Αναμενόμενη, αν και βαθιά μέσα μου ήλπιζα πως ο πόνος και η βαθιά της επιθυμία να αποκαταστήσουν τη σχέση τους, θα αρκούσαν για να λυγίσουν τις αντιστάσεις του. Ωστόσο, μέχρι τώρα αυτό δεν έχει συμβεί. Παραμένουν σε απόσταση, αν και αισθάνομαι πως ο γιος δείχνει πλέον μεγαλύτερη διάθεση να συζητήσει θετικά παρά αρνητικά. Μέσα μου διατηρώ την πεποίθηση ότι η στιγμή της συνάντησης θα έρθει και ότι τελικά θα ξαναβρεθούν ο ένας του άλλου στην αγκαλιά.
Μια εικόνα που σας άγγιξε περισσότερο;
Με συγκλόνισε η στιγμή που του ζήτησα να φωτογραφηθεί με τα παιδιά του. Γελούσαν ανέμελα, όπως και η σύζυγός του, η Νικολέτα, ενώ εκείνος στεκόταν αμήχανος, με ένα βλέμμα που δυσκολευόμουν να αποκρυπτογραφήσω. Αλλά η πιο δυνατή στιγμή ήταν όταν παρέδωσα στη μητέρα του, την κορνίζα με τη φωτογραφία. Την κράτησε σφιχτά, ξέσπασε σε κλάματα και με αγκάλιασε. Αυτές οι εικόνες έχουν χαραχθεί ανεξίτηλα στη μνήμη μου.
Υπάρχει ένα εύλογο δίλημμα: ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο για τα χρόνια της απόστασης;
Η απάντηση σε αυτό, θεωρώ, ανήκει περισσότερο σε έναν ειδικό, σε έναν ψυχολόγο ή ψυχίατρο που μπορεί να αναλύσει σε βάθος τη δυναμική μιας τόσο σύνθετης σχέσης. Προσωπικά, δεν έχω τη δυνατότητα να τη διαγνώσω ή να εκφέρω απόλυτη άποψη.
Όμως ποια είναι η δική σας θέση; Μπορεί μια σχέση να επουλωθεί μετά από τόσο μακρύ χωρισμό και βαθύ πόνο;
Πιστεύω πως μπορεί — και το εύχομαι. Η συγχώρεση αποτελεί πράξη βαθιάς πίστης, μια χριστιανική αρετή που, στην προκειμένη περίπτωση, έχει ακόμη μεγαλύτερο βάρος, καθώς τόσο ο γιος όσο και η μητέρα είναι άνθρωποι με έντονη θρησκευτική πεποίθηση.
Πώς κρατήσατε ισορροπία ανάμεσα στην πραγματικότητα και στη λογοτεχνική αφήγηση;
Ήταν πράγματι δύσκολη η ισορροπία, γι’ αυτό άλλωστε και η διάρκεια της συγγραφής κράτησε μήνες
Το βιβλίο μπορεί να βοηθήσει πιθανά όσους κουβαλούν αντίστοιχα βιώματα; Αυτός είναι κι ένας από τους στόχους σας;
Το πιστεύω, μπορεί να γίνει «σασμός» σε σχέσεις αντίστοιχες και το ελπίζω.
Τι σας έμαθε αυτή η ιστορία για τη δύναμη και την αντοχή των ανθρώπων;
Έγινα πιο πεισματάρης και πιο δυνατός.
