«Ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει», έγραφε η «Political» από τον Νοέμβριο, όταν και είχαν αρχίσει οι πρώτες συζητήσεις για τις κρίσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις. Δύο μήνες μετά το ρεπορτάζ επιβεβαιώνεται, με το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) να αποφασίζει την παράταση της θητείας των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων Στρατού, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας.
Συνεκτική ηγεσία
Σε μια στιγμή που, όπως γράφει ο Βασίλης Σκουλαράκος, η υλοποίηση του νέου πολυνομοσχεδίου για την Άμυνα, οι διακλαδικές μεταρρυθμίσεις και οι εξοπλιστικές προτεραιότητες απαιτούν συνεκτική και ενιαία ηγεσία, η πολιτική ηγεσία αποφάσισε να μη μεταβάλει την κορυφή της στρατιωτικής πυραμίδας, προχωρώντας ωστόσο σε αποστρατείες στις πιο κάτω θέσεις.
Με στόχο λοιπόν την ομαλή μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή, σε ένα ομολογουμένως ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, το ΚΥΣΕΑ επέλεξε τη σταθερότητα και τη συνέχεια, δίνοντας τον επιπλέον έναν χρόνο στον Αρχηγό ΓΕΣ, αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, τον Αρχηγό ΓΕΝ, αντιναύαρχο Δημήτριο Ελευθέριο Κατάρα και τον Αρχηγό ΓΕΑ, αντιπτέραρχο Δημοσθένη Γρηγοριάδη. Ο επικεφαλής της στρατιωτικής ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Δημήτριος Χούπης δεν κρινόταν, καθώς η νομοθεσία προβλέπει τριετή θητεία στο τιμόνι του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας. Γιατί όμως η πολιτική ηγεσία αποφάσισε να μη γίνει καμία αλλαγή;
Παράγοντας 1: Σταθερότητα σε περίοδο μεταρρυθμίσεων
Η παράταση της θητείας των Αρχηγών συνδέεται άμεσα με την ανάγκη διατήρησης συνοχής και συνέχειας κατά την εφαρμογή μεγάλων αλλαγών. Το νέο πολυνομοσχέδιο για τις Ένοπλες Δυνάμεις φέρνει σαρωτικές ρυθμίσεις σε θέματα:
* υπηρεσιακής εξέλιξης και προαγωγών
* στρατολογίας και θητείας
* λειτουργικών αρμοδιοτήτων
* διακλαδικής οργάνωσης και υποστήριξης.
Οι αλλαγές αυτές δημιούργησαν μάλιστα και αναταράξεις εντός του στρατεύματος, ιδίως στις τάξεις των υπαξιωματικών, όπου εκφράστηκαν αντιρρήσεις για την επίδρασή τους σε δικαιώματα και προοπτικές καριέρας. Σε αυτό το περιβάλλον, η διατήρηση της ίδιας ηγεσίας θεωρήθηκε κρίσιμη ώστε η εφαρμογή του νόμου να γίνει με ελεγχόμενο ρυθμό και χωρίς περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Παράγοντας 2: Διακλαδικότητα και νέο επιχειρησιακό δόγμα
Τα τελευταία δύο χρόνια, οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν εισέλθει σε μια νέα εποχή επιχειρησιακής αντίληψης. Η διακλαδικότητα δεν είναι πλέον διακήρυξη, αλλά δόγμα με πρακτική εφαρμογή: κοινά κέντρα επιχειρήσεων, συνδυασμένες επιχειρήσεις στο αεροναυτικό περιβάλλον του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία των ίδιων Αρχηγών επιτρέπει συνέχιση σχεδιασμών και παρακολούθηση προγραμμάτων προς υλοποίηση, αποφυγή διακοπών στη διοίκηση, σταθερή εκπαίδευση. Η αλλαγή στους αρχηγικούς θώκους θα απαιτούσε χρόνο για προσαρμογή, κάτι που στην παρούσα φάση θεωρείται… πολυτέλεια.
Το πλάνο για τον Στρατό Ξηράς
Ο Στρατός Ξηράς βρίσκεται μπροστά σε ένα εκτεταμένο πλάνο ενίσχυσης που αφορά:
* προμήθεια σύγχρονων αντιαρματικών
* απόκτηση Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης
* αναβάθμιση οχημάτων γενικής χρήσης
* συνέχιση υποστήριξης της Αεροπορίας Στρατού
* ανάπτυξη αντιαεροπορικής/αντιβαλλιστικής προστασίας («θόλος»).
Τα περισσότερα από αυτά τα ζητήματα είναι χρόνια αιτήματα που τώρα αποκτούν προτεραιότητα, με τον Αρχηγό ΓΕΣ, Αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, να εργάζεται συστηματικά και αθόρυβα για την ωρίμανση και προώθησή τους. Η αλλαγή προσώπου θα προκαλούσε αναγκαστικές επανεκτιμήσεις, άρα κωλυσιεργίες.
Το πλάνο για την Πολεμική Αεροπορία
Για την Αεροπορία, η χρονική στιγμή έχει σημειακή σημασία. Το 2026 είναι έτος που:
* Ο εκσυγχρονισμός των F-16 Block52+ σε Viper θα μπει στην τελική ευθεία.
* Θα τρέξουν οι συμβάσεις για την αναβάθμιση και των Block50.
* Ο στόλος των μεταγωγικών θα συνεχίσει να ενισχύεται και θα επιλεγεί και το αεροσκάφος της νέας γενιάς.
* Θα προχωρήσει η απόκτηση μέσων έρευνας – διάσωσης.
* Θα «τρέξει» η κατασκευή και αναβάθμιση υποδομών για την υποδοχή των F-35.
Η Πολεμική Αεροπορία διατηρεί το ποιοτικό πλεονέκτημα έναντι απειλών στην Αν. Μεσόγειο και η αλλαγή ηγεσίας εν μέσω αυτής της μετάβασης ενδεχομένως να δημιουργούσε αναταράξεις.
Το πλάνο για το Πολεμικό Ναυτικό
Το Ναυτικό είναι ο κλάδος με τις πιο εμφανείς ανάγκες ανανέωσης. Το πρόγραμμα των νέων φρεγατών σηματοδοτεί ολική αναβάθμιση των δυνατοτήτων επιφανείας, με το Ναυτικό Επιτελείο να έχει μια μακρά λίστα με προτεραιότητες το 2026:
* Άφιξη σε λίγα 24ωρα της πρώτης ελληνικής Belh@rra «Κίμων».
* Παραλαβή εντός του έτους και των δύο επόμενων, «Νέαρχος», «Φορμίων».
* Έναρξη εκσυγχρονισμού φρεγατών ΜΕΚΟ.
* Προώθηση ενεργειών για απόκτηση των μεταχειρισμένων FREMM κλάσης Bergamini.
* Εκσυγχρονισμός υποβρυχίων 214 και έναρξη διαπραγματεύσεων για νέας γενιάς υποβρύχια.
Τα θέματα αυτά είναι αλληλοεξαρτώμενα και απαιτούν συνεχή διαπραγμάτευση με συμμαχικά ναυτικά και βιομηχανίες. Η παράταση στον Αρχηγό του ΠΝ διατηρεί αμετάβλητη τη γραμμή. Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ δεν ήταν τυπική, ούτε διαδικαστική. Ήταν μια καθαρά στρατηγική επιλογή με στόχο τη σταθερότητα εν μέσω θεσμικών αλλαγών, τη συνέχεια σε εξοπλισμούς και διαπραγματεύσεις μακράς διάρκειας, την αποφυγή εσωτερικών κραδασμών στο στράτευμα.
Σε μια περίοδο αυξημένων απαιτήσεων, μεταρρυθμίσεων και γεωπολιτικών πιέσεων, η Ελλάδα επενδύει σε ηγεσία που έχει ήδη χαράξει πορεία και καλείται να τη φέρει εις πέρας, χωρίς χρονικές διακοπές και χωρίς αλλαγές στρατηγικής.
