Νέες τριβές στις διατλαντικές οικονομικές σχέσεις προκαλεί η αποκάλυψη των Financial Times ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πούλησαν ευρώ προκειμένου να αγοράσουν ιαπωνικά γιεν στο πλαίσιο της κοινής παρέμβασης με την Ιαπωνία στις αγορές συναλλάγματος, χωρίς προηγουμένως να ενημερώσουν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Φρανκφούρτη πληροφορήθηκε την κίνηση εκ των υστέρων, αφού η συναλλαγή είχε ήδη ολοκληρωθεί, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Πηγές που επικαλούνται οι Financial Times χαρακτηρίζουν την ενέργεια «πρωτοφανή», καθώς παραβιάζει την άτυπη αλλά διαχρονική πρακτική συνεννόησης μεταξύ των μεγάλων δυτικών νομισματικών αρχών.
Μάλιστα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επικοινώνησε με την πρόεδρο της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ μόλις την επόμενη ημέρα της παρέμβασης, προκειμένου να εξηγήσει την αμερικανική στάση, όταν όμως η επιχείρηση είχε ήδη ολοκληρωθεί.
Ασυνήθιστη παρέμβαση στις αγορές συναλλάγματος
Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε από τη Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης, η οποία ενήργησε για λογαριασμό του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών μέσω του Exchange Stabilization Fund (ESF), του ειδικού Ταμείου Σταθεροποίησης Συναλλάγματος.
Η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ–Ιαπωνίας είχε στόχο να ανακόψει την έντονη υποχώρηση του γιεν, το οποίο είχε διολισθήσει σε χαμηλό σχεδόν 40 ετών έναντι του δολαρίου. Ωστόσο, αντί να χρησιμοποιήσει δολάρια, η Ουάσιγκτον επέλεξε να πουλήσει ευρώ και να αγοράσει γιεν, μια επιλογή που θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη για τα δεδομένα των διεθνών αγορών. Σύμφωνα με αναλυτές, η απόφαση αυτή αποσκοπούσε στο να αποφευχθεί η εντύπωση ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να αποδυναμώσουν το ίδιο τους το νόμισμα, διατηρώντας την πολιτική του «ισχυρού δολαρίου».
«Δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν»
Όπως σημειώνουν οι Financial Times, αρκετά στελέχη της ΕΚΤ εξέλαβαν την αμερικανική πρωτοβουλία ως παραβίαση των άγραφων κανόνων συνεργασίας που διέπουν εδώ και δεκαετίες τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων κεντρικών τραπεζών.
«Αυτό δεν έχει ξανασυμβεί», ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος στην εφημερίδα, προειδοποιώντας ότι κινήσεις αυτού του τύπου ενδέχεται να διαβρώσουν το κλίμα εμπιστοσύνης που έχει οικοδομηθεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μεταξύ των δυτικών νομισματικών αρχών.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις στις αγορές συναλλάγματος πραγματοποιούνταν παραδοσιακά κατόπιν διαβούλευσης και στενού συντονισμού, ιδιαίτερα όταν επηρέαζαν μεγάλα διεθνή νομίσματα όπως το ευρώ.
Η θέση της Ουάσιγκτον
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών δήλωσε στους Financial Times ότι οι αποφάσεις για τη διαχείριση των αποθεματικών του Exchange Stabilization Fund αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα της Ουάσιγκτον και δεν απαιτούν προηγούμενη συνεννόηση με ξένες κεντρικές τράπεζες.
Στήριξη στο γιεν και αποφυγή πίεσης στα αμερικανικά ομόλογα
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αμερικανική συμμετοχή στην παρέμβαση είχε και έναν δεύτερο στόχο: να αποτρέψει την Ιαπωνία από το να χρηματοδοτήσει μόνη της τη στήριξη του γιεν μέσω μαζικών πωλήσεων αμερικανικών κρατικών ομολόγων, κάτι που θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω το ήδη υψηλό κόστος δανεισμού των ΗΠΑ.
Με βάση εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ιαπωνίας, το Τόκιο δαπάνησε περίπου 13,8 τρισ. γιεν (περίπου 87 δισ. δολάρια) μέσα σε δύο ημέρες για την ενίσχυση του εθνικού νομίσματος.
Η συντονισμένη παρέμβαση οδήγησε σε ισχυρή ανάκαμψη του γιεν, το οποίο ενισχύθηκε από περίπου 164 γιεν ανά δολάριο στα 157, πριν σταθεροποιηθεί εκ νέου κοντά στα 158 γιεν ανά δολάριο, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι πιέσεις στην αγορά συναλλάγματος παραμένουν ισχυρές.
