Όταν μια πολυεθνική βγάζει ζημίες στην Ελλάδα, αποτελεί ερώτημα το ποιο είναι το νόημα της παρουσίας της. Το ερώτημα αυτό είναι επίκαιρο για τη Friesland Campina, που στη χώρα μας διαθέτει, μεταξύ άλλων, τα δημοφιλή προϊόντα ΝΟΥΝΟΥ και το τυρί Milner, αλλά τη διετία 2022-2023 (δεν έχουν δημοσιευτεί τα οικονομικά στοιχεία για το 2024) δεν σταυρώνει κέρδη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Political», το 2023 μάλιστα εμφανίζει μείωση τζίρου με τον ισχυρισμό της μείωσης των πωλήσεων του κλάδου του τυριού, ενώ έχει ζημίες και το 2022 και το 2023. Ειδικότερα, οι πωλήσεις της εταιρείας ανήλθαν κατά τη χρήση 2023 σε €326,8 εκατ. έναντι €340,6 εκατ. κατά την προηγούμενη χρήση, σημειώνοντας μείωση 4,06%. Και εδώ αρχίζουν τα παράδοξα, καθώς το μεικτό περιθώριο κέρδους το 2023 αυξήθηκε σε 19,3% από 15,72% κατά την προηγούμενη χρήση, με συνέπεια τα μεικτά κέρδη να αυξηθούν σε €63,1 εκατ. έναντι €53,6 εκατ. κατά την προηγούμενη χρήση. Η εταιρεία το αποδίδει στη μείωση του κόστους παραγωγής, αλλά δεν το εξηγεί με πειστικό τρόπο.
Μπερδεμένα ποσοστά
Και τα δεδομένα μπερδεύονται ακόμη περισσότερο όταν τα έξοδα διοίκησης και διάθεσης της εταιρείας αυξάνονται κατά 14,6% σε €67,01 εκατ. έναντι €58,47 εκατ. κατά την προηγούμενη χρήση. Έτσι, οδηγούμαστε σε αποτελέσματα προ φόρων ζημίας €3 εκατ. έναντι ζημίας €3,8 εκατ. κατά την προηγούμενη χρήση, ενώ ανάλογη είναι η κατάσταση στα μετά φόρων αποτελέσματα. Παρατηρώντας προσεκτικά τα μεγέθη δεν μπορεί κάποιος να παραβλέψει ότι αυτά που αναφέρουν περί μείωσης του κόστους παραγωγής είναι εικασίες, καθώς οι αυξημένες τιμές είναι εκείνες που δίνουν το αυξημένο μεικτό περιθώριο.
Στη συνέχεια όμως αυτό το μεικτό περιθώριο απλώς εξαϋλώνεται για να καταλήξουμε στις ζημίες. Και το πώς συμβαίνει αυτό μπορεί εύκολα κάποιος να το διαπιστώσει μελετώντας τις συναλλαγές με τα συνδεδεμένα μέρη. Οι συναλλαγές αυτές, όπως η ίδια η εταιρεία αναφέρει, «αφορούν εταιρείες με κοινό ιδιοκτησιακό καθεστώς και/ή διοίκηση με την εταιρεία, καθώς και συγγενείς με αυτήν εταιρείες, από τις οποίες η εταιρεία αγοράζει αγαθά, υπηρεσίες (κυρίως διοικητικής υποστήριξης) και δικαιώματα, ενώ παρέχει σε αυτές υπηρεσίες διοικητικής υποστήριξης. Όλες οι ανωτέρω συναλλαγές γίνονται στη βάση κόστους πλέον κέρδους».
Δεν υπάρχει εικόνα
Από αυτές τις συναλλαγές προκύπτει ότι η Friesland Campina πλήρωσε σε άλλες εταιρείες του ομίλου 8,6 εκατ. ευρώ από 7,7 εκατ. ευρώ το 2022 για δικαιώματα και 7,6 εκατ. ευρώ από 7,4 εκατ. ευρώ για παροχή υπηρεσιών. Δηλαδή, ενώ είχε μικρή μείωση τζίρου και αύξηση μεικτού περιθωρίου, πλήρωσε 16,2 εκατ. ευρώ σε άλλες εταιρείες του ομίλου για δικαιώματα και υπηρεσίες από 15,1 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα έχει μεγάλους ύψους ενδοεταιρικές αγορές προϊόντων, όπου δεν υπάρχει εικόνα για τα κόστη και τα περιθώρια κέρδους. Σημειώνεται ότι στις αρχές του 2024 επιβλήθηκε στην εταιρεία πρόστιμο 561.000 ευρώ μόνο για το βρεφικό γάλα και έκανε και προσφυγή.
Στις 28/11/2023 η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) του υπουργείου Ανάπτυξης κοινοποίησε στην εταιρεία εντολή για την παροχή στοιχείων στο πλαίσιο ελέγχου της συμμόρφωσης της εταιρείας με τον νόμο περί περιστολής των φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας.
Ειδικότερα, ζήτησε από την εταιρεία την αποστολή συγκεκριμένων στοιχείων και αποδεικτικών για τον Οκτώβριο του 2023 (περίοδος ελέγχου) και για το έτος 2021 (περίοδος αναφοράς) προκειμένου να ελέγξει τυχόν υπέρβαση του Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους (ΠΜΚ) επί των ελεγχόμενων κωδικών προϊόντων κατά την περίοδο ελέγχου σε σχέση με την περίοδο αναφοράς. Τα αιτηθέντα στοιχεία προσκομίστηκαν από την εταιρεία και τελικά επιβλήθηκε πρόστιμο πριν από λίγες μέρες εις βάρος της εταιρείας 1 εκατ. ευρώ, που είναι το ανώτατο που μπορεί να επιβληθεί για αθέμιτη κερδοφορία. Το ερώτημα είναι αν αρκεί το ανώτατο πρόστιμο, καθώς, απ’ ό,τι φαίνεται, με τις ενδοομιλικές τιμολογήσεις η εταιρεία μεταφέρει κέρδη στο εξωτερικό και αποφεύγει να πληρώσει φόρους στην Ελλάδα.
