Δύο ακόμη πανίσχυρες φρεγάτες προσθέτει η Ελλάδα στον Στόλο που χτίζει για την επόμενη δεκαετία, με τη συμφωνία της Ρώμης να βάζει πλέον τις ιταλικές FREMM Carlo Bergamini και Virginio Fasan στην ίδια εξίσωση με τις τέσσερις Belh@rra και τις εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ. Η πρώτη αναμένεται να περάσει στο Πολεμικό Ναυτικό το 2028, η δεύτερη το 2029, ενώ η Αθήνα κρατά ανοιχτό τον δρόμο για την απόκτηση πρόσθετων πλοίων της ίδιας κλάσης.

Τη βαρύτητα που αποκτά το πρόγραμμα για την Αθήνα υπογράμμισε και η σύνθεση της ελληνικής αποστολής στη Ρώμη. Ο Νίκος Δένδιας είχε δίπλα του τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον Αρχηγό ΓΕΝ αντιναύαρχο Δημήτριο-Ελευθέριο Κατάρα, με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία να δίνει το «παρών» στην υπογραφή της Εφαρμοστικής Ρύθμισης που ενεργοποιεί την πρόσκτηση των δύο πλοίων.

Και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας έδωσε από τη Ρώμη το στίγμα για όσα ακολουθούν. Οι FREMM δεν πρόκειται απλώς να αλλάξουν σημαία. Η ελληνική πλευρά σχεδιάζει παρεμβάσεις και προσαρμογές ώστε να ενταχθούν στις επιχειρησιακές απαιτήσεις του ΠΝ. «Με τις αλλαγές που θα επιφέρουμε, θα τις καταστήσουμε πανίσχυρες», τόνισε ο Νίκος Δένδιας, τοποθετώντας τις Bergamini μαζί με τις τέσσερις FDI και τις εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ στον «νέο πυρήνα ισχύος του ελληνικού Στόλου».

Από τη Ρώμη στον νέο Στόλο

Με την Εφαρμοστική Ρύθμιση η συμφωνία περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Οριστικοποιείται το νομικό, οικονομικό και τεχνικό πλαίσιο και καθορίζεται το χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης των δύο μονάδων.

Η Carlo Bergamini F-590 προβλέπεται να μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028 και η Virginio Fasan F-591 το πρώτο εξάμηνο του 2029. Παράλληλα, η συμφωνία αφήνει ανοιχτή την προοπτική απόκτησης πρόσθετων FREMM στο μέλλον.

Το ζητούμενο για το Πολεμικό Ναυτικό είναι πλέον η τελική διαμόρφωση των δύο πλοίων. Όπως ξεκαθάρισε ο Δένδιας, στόχος δεν είναι απλώς η προσθήκη δύο ακόμη φρεγατών, αλλά η δημιουργία ενός Στόλου με αυξημένη ακτίνα δράσης και επιχειρησιακή αντοχή, ικανού να δρα από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι πολύ μακρύτερα από τις ελληνικές ακτές.

Η Bergamini και ο «κυνηγός» Fasan

Τα δύο πλοία έχουν κοινή σχεδιαστική βάση, αλλά διαφορετική επιχειρησιακή ταυτότητα.

Η Carlo Bergamini είναι General Purpose, μία φρεγάτα πολλαπλών αποστολών περίπου 6.700 τόνων και μήκους 144 μέτρων. Στην ιταλική διαμόρφωση διαθέτει 16 κελιά Sylver για Aster 15 και Aster 30, αντιπλοϊκούς Teseo Mk2/A, πυροβόλα 127 και 76 χιλιοστών, τορπίλες MU90 και δυνατότητα επιχειρήσεων με ελικόπτερα.

Η Virginio Fasan αποτελεί το εξειδικευμένο ανθυποβρυχιακό «όπλο» του ζεύγους. Ως έκδοση ASW διαθέτει προηγμένη σουίτα αισθητήρων, με αιχμή το συρόμενο sonar μεταβλητού βάθους CAPTAS-4. Μαζί με το sonar γάστρας, τις τορπίλες MU90 και τα ελικόπτερα δημιουργεί ένα ισχυρό πλέγμα εντοπισμού και αντιμετώπισης υποβρυχίων.

Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη επιχειρησιακή αξία για το απαιτητικό υποθαλάσσιο περιβάλλον του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η τελική ελληνική διαμόρφωση παραμένει ένα από τα επόμενα μεγάλα κεφάλαια. Οι παρεμβάσεις σε συστήματα και οπλισμό θα καθορίσουν τόσο τις τελικές δυνατότητες όσο και το συνολικό κόστος του προγράμματος.

Ελληνικά ναυπηγεία και μεταφορά τεχνογνωσίας

Το deal της Ρώμης προβλέπει εμπλοκή ελληνικών ναυπηγείων στη συντήρηση και στην προσαρμογή νέων συστημάτων, ώστε μέρος της τεχνογνωσίας και της υποστήριξης να παραμείνει στη χώρα.

Ο κ. Δένδιας συνέδεσε ευθέως το πρόγραμμα με την προσπάθεια ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι πρέπει να ενισχύσει τα ελληνικά ναυπηγεία, να διευρύνει τις παραγωγικές δυνατότητες και να τροφοδοτήσει το οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γκουίντο Κροσέτο. Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας έβαλε στο τραπέζι τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην Ελλάδα και τη σύνδεση της Fincantieri με το ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα. Αναφερόμενος στην ιταλική αμυντική βιομηχανία και τη Fincantieri, τόνισε ότι στόχος δεν είναι μόνο η αναβάθμιση των πλοίων, αλλά και η μεταφορά της απαραίτητης τεχνογνωσίας στην Ελλάδα, ώστε η εταιρεία να αποτελέσει μέρος του ελληνικού αμυντικού οικοσυστήματος.

«Η συμφωνία είναι πολιτική»

Πίσω από τις FREMM υπάρχει, όμως, και μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα. Ο Κροσέτο χαρακτήρισε ευθέως τη συμφωνία «πολιτική», δίνοντας έμφαση στον κοινό θαλάσσιο χώρο συμφερόντων Ελλάδας και Ιταλίας, από τη Μεσόγειο έως την Ερυθρά Θάλασσα.

Ο Δένδιας από την πλευρά του συνέδεσε τη νέα αμυντική σχέση με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών των δύο χωρών το 2020, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και της UNCLOS, αλλά και με τη συμφωνία της Λα Σπέτσια το 2025. «Σήμερα, στη Ρώμη, του προσδίδουμε συγκεκριμένο επιχειρησιακό περιεχόμενο», ανέφερε.

Οι Bergamini είναι επομένως κάτι περισσότερο από δύο ακόμη πλοία. Με τέσσερις FDI, δύο FREMM –και ανοιχτή την προοπτική για περισσότερες– και τις ΜΕΚΟ εκσυγχρονισμένες, το Πολεμικό Ναυτικό οικοδομεί μια νέα δύναμη επιφανείας. Και η συμφωνία της Ρώμης δείχνει ότι Αθήνα και Ρώμη θέλουν αυτή η ναυτική αναβάθμιση να αποτελέσει ταυτόχρονα τη βάση μιας πολύ βαθύτερης στρατηγικής συνεργασίας στη Μεσόγειο.