Τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία έκρουσε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ρωσία να καταφύγει ακόμη και στην «τελευταία της επιλογή», εφόσον η σύγκρουση συνεχίσει να διευρύνεται.

Σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Editor’s Desk» του τουρκικού πρακτορείου Anadolu, ο Φιντάν ρωτήθηκε εάν η πορεία των πολεμικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να ωθήσει τη Μόσχα προς μια τέτοια επιλογή.

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας απάντησε ότι αυτός ο κίνδυνος δεν μπορεί να αποκλειστεί εάν ο πόλεμος επεκταθεί περαιτέρω, τόσο γεωγραφικά όσο και ως προς τους στόχους και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται.

«Όλα όσα λέγαμε ότι δεν μπορούν να συμβούν, συμβαίνουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η διεύρυνση της σύγκρουσης αφορά πλέον όχι μόνο το πεδίο των επιχειρήσεων αλλά και τα μέσα που επιστρατεύονται από τις εμπλεκόμενες πλευρές.

Οι προειδοποιήσεις προς Ρωσία και Δύση

Σύμφωνα με τον Φιντάν, οι ανησυχίες γύρω από το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης έχουν απασχολήσει και τις επαφές της Άγκυρας με τη ρωσική πλευρά.

Όπως εξήγησε, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Ρωσία το συγκεκριμένο θέμα έφτασε κοντά στο να τεθεί στις συνομιλίες του με Ρώσους αξιωματούχους. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Τουρκία έχει μεταφέρει τις ίδιες ανησυχίες και προς τις δυτικές χώρες.

«Τους το είπαμε και στους Δυτικούς και οι Δυτικοί το γνωρίζουν», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν υπαρκτό κίνδυνο και ότι απαιτείται παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Τούρκος υπουργός δεν διευκρίνισε σε τι ακριβώς αναφερόταν χρησιμοποιώντας τον όρο «τελευταία επιλογή», προειδοποίησε όμως για το ενδεχόμενο η σύγκρουση να εισέλθει σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση.

Φιντάν: Ο πόλεμος περνά σε νέα φάση

Περιγράφοντας τη σημερινή εικόνα στο ουκρανικό μέτωπο, ο Φιντάν έκανε λόγο για μετάβαση από έναν πόλεμο φθοράς σε έναν ευρύτερο «πόλεμο καταστροφής», οι συνέπειες του οποίου δεν περιορίζονται πλέον στις περιοχές όπου διεξάγονται οι άμεσες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Κατά την εκτίμησή του, από τη στιγμή που η καταστροφή και η φθορά μεταφέρονται από την πρώτη γραμμή στα μετόπισθεν, το διακύβευμα της σύγκρουσης αποκτά διαφορετικές διαστάσεις και δεν αφορά πλέον μόνο την επικράτηση σε μία μάχη ή τον έλεγχο συγκεκριμένων εδαφών.

«Όταν αυτή η καταστροφή, αυτή η φθορά στο μέτωπο, μετατρέπεται σε φθορά πίσω από το μέτωπο, το ζήτημα δεν είναι πλέον αν κερδίζεις ή χάνεις έναν πόλεμο ή μια μάχη σε ένα μέτωπο. Γίνεται ζήτημα του αν θα υπάρξεις ως έθνος», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν μία σύγκρουση φτάσει σε αυτό το επίπεδο, αυξάνεται και ο κίνδυνος οι εμπλεκόμενες πλευρές να στραφούν σε όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους.

Γιατί δεν προχώρησε η διαμεσολάβηση

Ο Φιντάν αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που είχαν γίνει στο παρελθόν για την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε περίοδος κατά την οποία οι συνθήκες ήταν περισσότερο ευνοϊκές για την επίτευξη συμφωνίας.

Όπως περιέγραψε, στο αποκορύφωμα των σχετικών διαπραγματεύσεων οι επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή είχαν λάβει κυρίως τη μορφή πολέμου φθοράς. Drones και πυροβολικό είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να καταγράφονται μεγάλες αλλαγές στον εδαφικό έλεγχο, την ώρα που Ρωσία και Ουκρανία συνέχιζαν να διαθέτουν οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους στο μέτωπο.

Κατά τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, ήταν σε εκείνη τη συγκυρία που η Άγκυρα επιχείρησε να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής, θεωρώντας ότι είχαν δημιουργηθεί οι καλύτερες μέχρι τότε προϋποθέσεις για συμβιβασμό.

Οι συνομιλίες, ωστόσο, δεν οδήγησαν σε συμφωνία. Σύμφωνα με τον Φιντάν, ένα από τα ζητήματα στα οποία παρέμενε απόσταση μεταξύ των πλευρών αφορούσε τα εδάφη στην περιοχή του Ντονέτσκ που θα μπορούσε να καταλάβει η Ρωσία.

«Όταν κανείς δεν υποχωρεί, ο πόλεμος συνεχίζεται»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Φιντάν και στον ρόλο των ΗΠΑ ως βασικού διαμεσολαβητή, σημειώνοντας ότι η αμερικανική πλευρά έχει επισημάνει μια βασική δυσκολία στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας: όσο Μόσχα και Κίεβο πιστεύουν ότι εξακολουθούν να διαθέτουν στρατιωτικά μέσα που μπορούν να αξιοποιήσουν εις βάρος της άλλης πλευράς, δεν είναι εύκολο να προχωρήσουν σε ουσιαστικές παραχωρήσεις.

Κατά την άποψή του, το έργο της διαμεσολάβησης θα γινόταν σαφώς ευκολότερο εάν και οι δύο πλευρές ήταν έτοιμες να υποχωρήσουν από ορισμένες θέσεις τους και να αναζητήσουν έναν κοινό τόπο.

«Όταν κανείς δεν κάνει παραχωρήσεις, ο πόλεμος συνεχίζεται με αυξανόμενη βία μέχρι να δημιουργήσει ο ίδιος τον χώρο για παραχωρήσεις. Δυστυχώς, αυτό είναι που βλέπουμε», δήλωσε.

Ο Φιντάν εκτίμησε ότι Ρωσία και Ουκρανία φαίνεται να αναμένουν μια τέτοια εξάντληση των δυνατοτήτων τους, ώστε κάποια στιγμή να οδηγηθούν στο συμπέρασμα ότι έχει έρθει η ώρα να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να επιδιώξουν την ειρήνη.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις για το τέλος του πολέμου

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στον τρόπο με τον οποίο Ευρώπη, Ρωσία, ΗΠΑ και Ουκρανία αντιλαμβάνονται την εξέλιξη και την πιθανή κατάληξη της σύγκρουσης.

Όπως υποστήριξε, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί κοινή αντίληψη ότι ο τερματισμός του πολέμου πρέπει να υπερισχύσει όλων των υπόλοιπων συμφερόντων.

Κατά τον Φιντάν, υπάρχουν πλευρές που εξακολουθούν να εκτιμούν ότι, υπό τις σημερινές συνθήκες, το κόστος από τον τερματισμό της σύγκρουσης θα ήταν μεγαλύτερο για τις ίδιες από εκείνο της συνέχισής της. Αυτή η αντίληψη, σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό, βρίσκεται μεταξύ των βασικών παραγόντων που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επίτευξη οριστικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.