Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που διεξήχθη στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν κατόρθωσαν να δώσουν μια ξεκάθαρη εντολή για την υλοποίηση ενός καινοτόμου σχεδίου που αφορά την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Σκοπός αυτού του σχεδίου είναι η χρηματοδότηση δανείου ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Βέλγιο, που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών κεφαλαίων, εξέφρασε αρκετές επιφυλάξεις και απαιτήσεις, οι οποίες φάνηκε ότι δεν μπορούσαν να ικανοποιηθούν από τους υπόλοιπους ηγέτες. Παρά την απουσία επίσημης απόρριψης του σχεδίου, το τελικό κείμενο των συμπερασμάτων φαίνεται να υποβαθμίζει τη σημασία του, αποφεύγοντας τις πιο φιλόδοξες διατυπώσεις που είχαν προταθεί νωρίτερα. Αντί για μια συγκεκριμένη απόφαση, αναφέρεται ότι:
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεσμεύεται να καλύψει τις επείγουσες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2026-2027, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών και αμυντικών προσπαθειών της. Καλεί την Επιτροπή να προσδιορίσει, το συντομότερο, τις επιλογές χρηματοδότησης με βάση τις ανάγκες της Ουκρανίας και να συνεχιστεί η προετοιμασία για επανεξέταση του ζητήματος στην επόμενη σύνοδο. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν δεσμευμένα μέχρι η Ρωσία να τερματίσει τον επιθετικό της πόλεμο και να αποζημιώσει για τις ζημιές που έχει προκαλέσει».
Αν και η διατύπωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης του σχεδίου, η απουσία συγκεκριμένης εντολής θεωρείται ως αναστολή της πολιτικής δυναμικής που ήθελε να προωθήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Today, the #EUCO delivered an important message: The EU is committed to addressing Ukraine’s pressing financial needs for the next two years, including support for its military and defence efforts.
Russia must stop the war immediately.
— António Costa (@eucopresident) October 23, 2025
Η Αντίσταση του Βελγίου
Η Ουκρανία είχε προσδοκίες για αποφασιστική στήριξη από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, ειδικά μετά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να εντείνουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Το Κίεβο ήλπιζε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα ενέκριναν το σχέδιο χρηματοδότησης με βάση τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία βρίσκονται κυρίως στο Βέλγιο. Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της συνόδου, ο Πρόεδρος Ζελένσκι εξέφρασε την απογοήτευσή του, τονίζοντας ότι οι εξελίξεις δεν πληρούν τις προσδοκίες του. «Αυτά τα χρήματα θα χρειαστούν το 2026, και είναι καλύτερα να είναι διαθέσιμα από την αρχή του έτους», δήλωσε και πρόσθεσε: «Γνωρίζουμε ποιοι μπορούν να μπλοκάρουν και μπορούμε να συνεργαστούμε με αυτούς».
Ο Βέλγος Πρωθυπουργός, Μπαρτ ντε Βέβερ, στάθηκε σταθερός απέναντι στην πίεση, θέτοντας τρεις καθοριστικούς όρους προτού δώσει το «πράσινο φως» για το σχέδιο:
1. Πλήρη αμοιβαιοποίηση του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων πιθανών νομικών αξιώσεων από τη Ρωσία.
2. Δεσμευτικές εγγυήσεις ότι, εάν τα περιουσιακά στοιχεία αποδεσμευτούν και χρειαστεί να επιστραφούν, όλα τα κράτη-μέλη θα συμμετάσχουν οικονομικά.
3. Υποχρέωση όλων των ευρωπαϊκών χωρών που κατέχουν ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία να συμμετάσχουν ενεργά.
«Αν προχωρήσουμε, πρέπει να το κάνουμε όλοι μαζί. Αυτό σημαίνει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παρά τις προτάσεις που κυκλοφόρησαν κατά τη διάρκεια της ημέρας, οι οποίες περιλάμβαναν αναφορές στη συλλογική ευθύνη και στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ο Ντε Βέβερ παρέμεινε αμετακίνητος, θέτοντας αυστηρούς όρους για την επίτευξη συναίνεσης.
Στήριξη στην Ουκρανία για τα επόμενα χρόνια
Στο μεταξύ, οι 26 ηγέτες της ΕΕ, με εξαίρεση την Ουγγαρία, συμφώνησαν να προχωρήσουν σε μέτρα στήριξης της Ουκρανίας για την κάλυψη των «πιεστικών» οικονομικών αναγκών της το 2026 και το 2027. Όπως δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα: Η ΕΕ είναι αποφασισμένη να αντιμετωπίσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης στις στρατιωτικές της προσπάθειες».
Η συζήτηση στη Σύνοδο αφορούσε επίσης τη στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα και τη διπλή μετάβαση. Οι ηγέτες επιβεβαίωσαν την ανάγκη για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα απλούστευσης της νομοθεσίας που θα διασφαλίσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, χωρίς να παραβλέπονται οι πολιτικοί στόχοι και τα υψηλά πρότυπα. Παράλληλα, επεσήμαναν την αναγκαιότητα ταχέων δράσεων για την ολοκλήρωση των προτεινόμενων πακέτων που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα και την ψηφιοποίηση.
Πράσινη μετάβαση
Στο κρίσιμο θέμα της πράσινης μετάβασης, οι ηγέτες συμφώνησαν πως η διαδικασία πρέπει να είναι δίκαιη και ισορροπημένη, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές εθνικές συνθήκες. Η στρατηγική υποστήριξης για το ενδιάμεσο κλιματικό στόχο της ΕΕ μέχρι το 2040 τέθηκε επίσης στο επίκεντρο των συζητήσεων. Στα συμπεράσματα, ελήφθησαν υπόψη οι ελληνικές θέσεις για την ανάγκη δικλείδας ασφαλείας στην πράσινη μετάβαση, τονίζοντας την ανάγκη για ρήτρα αναθεώρησης με βάση επιστημονικά δεδομένα και τεχνολογικές εξελίξεις.
Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δοκιμάζεται, ενώ το σχέδιο αποζημίωσης της Ουκρανίας παραμένει αβέβαιο, εξαρτώμενο από τις πολιτικές εξελίξεις εντός της Ένωσης και την τελική στάση του Βελγίου.
