Το νέο πλαίσιο εργασιακών σχέσεων μπήκε επισήμως σε λειτουργία με την ενεργοποίηση του ψηφιακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, μια μεταρρύθμιση που αλλάζει ριζικά την καταγραφή των ωραρίων, τη διαχείριση προσλήψεων και την άσκηση εργασιακών δικαιωμάτων.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η υποχρέωση των εργοδοτών να χορηγήσουν το υπόλοιπο της ετήσιας άδειας αναψυχής του προηγούμενου έτους έως την 31η Μαρτίου 2026 σε αντίθετη περίπτωση, οφείλουν να καταβάλουν διπλή αποζημίωση για τις ημέρες που δεν χορηγήθηκαν, δηλαδή προσαύξηση 100% στις αντίστοιχες αποδοχές.
Το υπουργείο Εργασίας προγραμματίζει στοχευμένη επικοινωνιακή εκστρατεία υπενθύμισης αυτής της υποχρέωσης, ενόψει και της εφαρμογής του νέου δικαιώματος της «σπαστής» άδειας εντός του 2026. Η «σπαστή» άδεια, που προβλέπει κατ’ ελάχιστον πέντε ημέρες ελεύθερης διάθεσης της συνολικής άδειας του εργαζόμενου, δίνει μεγαλύτερη αυτονομία στον εργαζόμενο να κατανεμηθεί ανάλογα με ανάγκες και οικογενειακές υποχρεώσεις, πάντα μετά από συνεννόηση με τον εργοδότη.
13ωρο
Ευέλικτο ωράριο με δυνατότητα του εργαζόμενου να εργαστεί έως 13 ώρες την ημέρα (κατ’ εξαίρεση) σε έναν εργοδότη με προσαύξηση 40% στην αμοιβή. Στην ουσία, το 13ωρο καθίσταται πλέον υποχρεωτικό για τους εργαζόμενους στους οποίους ζητηθεί, καθώς ο εργαζόμενος οφείλει να αιτιολογήσει την άρνησή του. Η τυχόν άρνηση θα πρέπει να μην αντίκειται στην αρχή της καλής πίστης, γεγονός που σημαίνει ότι ο ίδιος ο εργαζόμενος φέρει το βάρος να αποδείξει τους λόγους για τους οποίους δεν μπορεί να παράσχει την επιπλέον εργασία.
Εργασία την έκτη ημέρα
Ειδικότερα, για την εργασία την έκτη ημέρα, η υπουργική απόφαση προβλέπει τα εξής:
Οι εργοδότες επιχειρήσεων συνεχούς λειτουργίας με σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών, που εφαρμόζουν σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας για το προσωπικό τους, προκειμένου να κάνουν χρήση της έκτης μέρας της εβδομάδας ως έκτακτης βάρδιας, πρέπει να δηλώσουν αρχικά και υπευθύνως στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων.
Η απασχόληση των εργαζομένων, κατά την πρόσθετη ημέρα, δεν δύναται να υπερβαίνει τις οκτώ (8) ώρες. Κατά την ημέρα αυτή δεν επιτρέπεται η πραγματοποίηση υπερεργασίας και υπερωριακής απασχόλησης από τον εργαζόμενο.
Οι ανωτέρω εργοδότες υποχρεούνται να καταχωρίζουν τα στοιχεία των χρονικών ορίων εργασίας των εργαζομένων τους που θα απασχοληθούν κατά την έκτη ημέρα, στη δήλωση οργάνωσης του χρόνου εργασίας πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζόμενους.
Οι εργοδότες επιχειρήσεων ή εκμεταλλεύσεων, που δεν είναι από τη φύση τους συνεχούς λειτουργίας αλλά είναι δυνατόν να λειτουργούν κατά τις ημέρες Δευτέρα έως και Σάββατο, επί είκοσι τέσσερις (24) ώρες, με σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών και στις οποίες οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία, προκειμένου, σε εξαιρετικές περιπτώσεις κατά τις οποίες η επιχείρηση παρουσιάζει απρόβλεπτα ιδιαίτερα αυξημένο φόρτο εργασίας, να κάνουν χρήση της έκτης ημέρας της εβδομάδας ως έκτακτης βάρδιας, πρέπει: i) να έχουν δηλώσει αρχικά και υπευθύνως στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων και ii) να δηλώνουν, κάθε φορά που επιθυμούν να κάνουν χρήση της 6ης ημέρας, εκ των προτέρων και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζόμενους, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι η επιχείρηση ή εκμετάλλευση παρουσιάζει ιδιαίτερα αυξημένο φόρτο εργασίας, κατά μια συγκεκριμένη περίοδο. Η ειδική συνθήκη του απρόβλεπτα ιδιαίτερα αυξημένου φόρτου εργασίας υπόκειται σε έλεγχο της αρμόδιας υπηρεσίας της Επιθεώρησης Εργασίας. Η απασχόληση των εργαζομένων, κατά την πρόσθετη ημέρα, δεν δύναται να υπερβαίνει τις οκτώ (8) ώρες.
Απολύσεις
Αναφορικά με τις απολύσεις , στην περίπτωση που ο εργαζόμενος απουσιάσει αδικαιολόγητα τέσσερις ημέρες, μπορεί ο εργοδότης να στείλει προειδοποίηση και δύο ακόμη ημέρες έχει τη δυνατότητα να δηλώσει «οικειοθελή αποχώρηση» στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, χωρίς καμία υπογραφή ή συναίνεση του εργαζομένου.
Προσλήψεις
Οι βασικοί όροι εργασίας και της ατομικής σύμβασης, αντικαθίσταται με μία «Ψηφιακή Αναγγελία Έναρξης Εργασίας». Παράλληλα, εισάγεται η εφαρμογή «Ταχείας Πρόσληψης», που επιτρέπει συμβάσεις διάρκειας έως δύο ημερών την εβδομάδα. Τα συνδικάτα κάνουν λόγο για νομιμοποίηση της επισφάλειας, υποστηρίζοντας ότι «η ευελιξία βαφτίζεται μεταρρύθμιση», ενώ στην πράξη πρόκειται για εργασία χωρίς σταθερότητα και δικαιώματα.
Πριν από την έναρξη της απασχόλησης, ο εργοδότης δηλώνει μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, τους ουσιώδεις όρους εργασίας. Εφόσον πρόκειται για εργαζόμενο αλλοδαπό ή ανήλικο, μέσω της ίδιας εφαρμογής υποβάλλονται και τα αναγκαία έγγραφα που αποδεικνύουν τη νόμιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας.
Ο εργαζόμενος λαμβάνει ειδοποίηση για την πρόταση προς σύναψη της σύμβασης, μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής «MyErgani», και πρέπει να την αποδεχθεί, μέσω της ίδιας ηλεκτρονικής εφαρμογής, πριν από την έναρξη της απασχόλησης. Συγχρόνως, καταργείται η υποχρέωση ανάρτησης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ των βασικών όρων εργασίας καθώς και της έγγραφης ατομικής σύμβασης εργασίας κατά την πρόσληψη εργαζομένου. Διατηρείται μόνο η υποχρέωση υποβολής της, ήδη υπάρχουσας, «Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας», η οποία πρέπει να έχει γίνει αποδεκτή από τον εργαζόμενο ώστε να αναγγελθεί η έναρξη εργασίας.
Ψηφιακή δήλωση
Η αποδοχή του εργαζομένου μπορεί να γίνεται και μέσω της εφαρμογής «MyErgani», ενώ διατηρείται η δυνατότητα αποδοχής με ηλεκτρονική ή ιδιόχειρη υπογραφή του εργαζομένου, ιδίως για τις περιπτώσεις εργαζομένων που δεν έχουν την τεχνολογική εξοικείωση για χρήση της ηλεκτρονικής εφαρμογής. Στο πλαίσιο αυτό καταργείται η υποχρέωση συνυπογραφής από τον εργοδότη, καθώς έχει ήδη αυθεντικοποιηθεί κατά την είσοδο στο σύστημα με τους εξατομικευμένους κωδικούς του. Ταυτόχρονα, η Ψηφιακή Αναγγελία Έναρξης Εργασίας θα περιέχει όλους τους ουσιώδεις όρους εργασίας που απαιτείται να γνωστοποιηθούν στον εργαζόμενο, ικανοποιώντας την υποχρέωση ενημέρωσης του άρθρου 75 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου. Αντίστοιχα, κατά την μεταβολή των όρων εργασίας, θα απαιτείται μόνο η υποβολή στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ της Ψηφιακής Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης, και η αποδοχή της από τον εργαζόμενο.
Έτσι, με την προωθούμενη ρύθμιση θα απαιτείται μόνο η υποβολή της Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας, ενώ σήμερα απαιτούνται για την πρόσληψη εργαζομένου:
- Η υποβολή του εντύπου της πρόσληψης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
- Η ανάρτηση των βασικών όρων εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
- Η ανάρτηση της ατομικής σύμβασης εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και
- Η γνωστοποίηση των ουσιωδών όρων εργασίας.
Διευκρινίζεται πάντως, ότι, σε περίπτωση ελέγχου, εάν εργαζόμενος βρεθεί να απασχολείται χωρίς να έχει αναγγελθεί η πρόσληψή του στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ με την υποβολή της Ψηφιακής Αναγγελίας Έναρξης Εργασίας, τότε επιβάλλονται οι διοικητικές κυρώσεις για αδήλωτη εργασία.
