Το Erasmus παρουσιάζεται συνήθως σαν ένα εξάμηνο ασταμάτητων διακοπών. Νέες χώρες, διεθνείς παρέες, πάρτι κάθε εβδομάδα και φωτογραφίες μπροστά σε αξιοθέατα με λεζάντα «living my best life». Αυτό το κομμάτι υπάρχει.
Υπάρχει όμως και ένα άλλο: η αναζήτηση σπιτιού σε μια άγνωστη πόλη, οι λογαριασμοί, τα μαθήματα σε διαφορετική γλώσσα και η στιγμή που ανακαλύπτεις ότι η υποτροφία δεν καλύπτει ούτε κατά διάνοια όλα όσα σχεδίαζες.
Είναι, λοιπόν, το Erasmus εμπειρία ζωής ή ακριβές διακοπές με υποχρεωτική παρουσία σε μερικά μαθήματα;
Η σύντομη απάντηση είναι: μπορεί να γίνει και τα δύο.
Τι είναι πραγματικά το Erasmus+
Το Erasmus+ είναι πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προσφέρει σε φοιτητές τη δυνατότητα να σπουδάσουν ή να πραγματοποιήσουν πρακτική άσκηση στο εξωτερικό.
Η περίοδος μετακίνησης αποτελεί μέρος των σπουδών και οργανώνεται μέσω συμφωνίας ανάμεσα στο πανεπιστήμιο προέλευσης και στο ίδρυμα υποδοχής. Πριν από την αναχώρηση καθορίζονται τα μαθήματα ή οι δραστηριότητες και ο τρόπος αναγνώρισής τους.
Οι συμμετέχοντες μπορούν να λάβουν οικονομική ενίσχυση, το ύψος της οποίας εξαρτάται από τη χώρα, τη διάρκεια, το είδος της μετακίνησης και πρόσθετα κριτήρια. Η υποτροφία αποτελεί συνεισφορά στα έξοδα· δεν είναι εγγύηση ότι θα καλύψει ολόκληρο το κόστος. Οι ακριβείς όροι ανακοινώνονται από κάθε πανεπιστήμιο.
Με απλά λόγια: η Ευρώπη βοηθά. Δεν αναλαμβάνει απαραίτητα να χρηματοδοτήσει κάθε καφέ στο Άμστερνταμ.
Το κομμάτι που βλέπεις στο Instagram
Το Erasmus προσφέρει κάτι που δύσκολα δημιουργείται μέσα στην καθημερινή ρουτίνα της σχολής.
Ξεκινάς μόνος σε μια ξένη πόλη, όπου σχεδόν κανείς δεν σε γνωρίζει. Μέσα σε λίγες εβδομάδες μπορεί να έχεις φίλους από διαφορετικές χώρες, να μαθαίνεις μια νέα γλώσσα και να οργανώνεις ταξίδια που πριν έμοιαζαν πολύ μακρινά.
Αναγκάζεσαι να γίνεις πιο ανεξάρτητος. Μαθαίνεις να κλείνεις εισιτήρια, να λύνεις προβλήματα, να συνεννοείσαι όταν δεν γνωρίζεις τη σωστή λέξη και να επιβιώνεις σε δημόσιες υπηρεσίες που λειτουργούν σε άλλη γλώσσα.
Μετά από αυτό, ακόμη και η ελληνική γραμματεία μπορεί να σου φανεί σχεδόν οικεία.
Το κομμάτι που δεν ανεβαίνει σε story
Η εύρεση στέγης είναι συχνά μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες. Σε δημοφιλείς φοιτητικές πόλεις, τα ενοίκια μπορεί να είναι υψηλά και οι διαθέσιμες κατοικίες λίγες. Υπάρχουν επίσης απάτες με ψεύτικες αγγελίες. Δεν πρέπει να στέλνεις χρήματα χωρίς να έχεις επιβεβαιώσει την ταυτότητα του ιδιοκτήτη, το ακίνητο και τους όρους της συμφωνίας.
Μετά έρχονται τα καθημερινά έξοδα: τρόφιμα, μετακινήσεις, εγγύηση σπιτιού, λογαριασμοί, εισιτήρια και εκείνο το «φθηνό» ταξιδάκι του Σαββατοκύριακου που τελικά χρειάστηκε αεροπλάνο, τρένο, λεωφορείο και ένα σάντουιτς αξίας μικρού ενοικίου.
Η υποτροφία μπορεί να μην είναι αρκετή
Το ποσό διαφέρει ανά προορισμό και περίπτωση. Ακριβότερες χώρες μπορεί να συνοδεύονται από μεγαλύτερη ενίσχυση, αλλά και από πολύ υψηλότερο κόστος ζωής.
Πριν δηλώσεις προορισμό, υπολόγισε:
- το μηνιαίο ενοίκιο και την εγγύηση,
- τα έξοδα μετακίνησης προς και από τη χώρα,
- τις τοπικές συγκοινωνίες,
- τα τρόφιμα και τους λογαριασμούς,
- την ασφάλιση όπου απαιτείται,
- ένα ποσό έκτακτης ανάγκης,
- τα ταξίδια και τη διασκέδαση που θέλεις να περιλαμβάνει η εμπειρία.
Μην υπολογίζεις ότι η επιχορήγηση θα καταβληθεί οπωσδήποτε πριν από κάθε έξοδο. Ρώτησε το γραφείο Erasmus του πανεπιστημίου σου για το χρονοδιάγραμμα πληρωμών.
Το πρώτο μάθημα οικονομικής διαχείρισης του Erasmus είναι συνήθως η ημέρα κατά την οποία μετατρέπεις το υπόλοιπο του λογαριασμού σου σε αριθμό διαθέσιμων τοστ.
Ναι, υπάρχουν και μαθήματα
Κάπου ανάμεσα στις εκδρομές και στα πάρτι υπάρχει και ένας βασικός λόγος για τον οποίο βρίσκεσαι εκεί: οι σπουδές. Τα μαθήματα μπορεί να είναι ευκολότερα, δυσκολότερα ή απλώς οργανωμένα με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Ίσως απαιτούν περισσότερες εργασίες, ομαδικά projects ή συχνή παρουσία.
Η ξένη γλώσσα μπορεί επίσης να κάνει ένα γνώριμο αντικείμενο πιο απαιτητικό. Άλλο να γνωρίζεις αγγλικά για να παραγγείλεις καφέ και άλλο να παρουσιάζεις εργασία μπροστά σε σαράντα άτομα.
Έλεγξε πριν φύγεις ποια μαθήματα προσφέρονται, σε ποια γλώσσα διδάσκονται και πώς θα αναγνωριστούν από τη σχολή σου. Η φράση «λογικά θα περαστεί» δεν αποτελεί επίσημο ακαδημαϊκό έγγραφο.
Οι φίλοι δημιουργούνται γρήγορα — αλλά όχι μαγικά
Στο Erasmus όλοι γνωρίζουν ότι βρίσκονται εκεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Αυτό κάνει τους ανθρώπους περισσότερο ανοιχτούς σε νέες γνωριμίες. Οι διεθνείς φοιτητικές ομάδες και οι δραστηριότητες υποδοχής βοηθούν πολύ. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι θα βρεις αμέσως την τέλεια παρέα.
Τις πρώτες ημέρες μπορεί να αισθανθείς μοναξιά, νοσταλγία ή αμηχανία. Δεν σημαίνει ότι πήρες λάθος απόφαση. Σημαίνει ότι μετακόμισες σε άλλη χώρα και προσπαθείς να χτίσεις μια ολόκληρη καθημερινότητα από το μηδέν.
Πήγαινε στις εκδηλώσεις, μίλα με κόσμο και δώσε χρόνο στον εαυτό σου.
Το Erasmus δεν διορθώνει αυτομάτως τη ζωή σου
Αν φύγεις περιμένοντας ότι η αλλαγή χώρας θα λύσει κάθε προσωπικό πρόβλημα, μπορεί να απογοητευτείς. Παίρνουμε μαζί μας το άγχος, τις ανασφάλειες και τις συνήθειές μας — απλώς τις μεταφέρουμε σε πιο φωτογενές φόντο.
Η εμπειρία μπορεί να σε βοηθήσει να αποκτήσεις αυτοπεποίθηση και νέες προοπτικές. Μπορεί όμως να περιλαμβάνει και δύσκολες ημέρες, γραφειοκρατία ή στιγμές κατά τις οποίες θα θέλεις απλώς το κρεβάτι σου.
Ακόμη και η «εμπειρία ζωής» χρειάζεται να βάλει πλυντήριο και να μαγειρέψει.
Αξίζει τελικά;
Για τους περισσότερους που μπορούν να το οργανώσουν οικονομικά και ακαδημαϊκά, το Erasmus μπορεί να γίνει μια εξαιρετικά σημαντική εμπειρία. Δεν είναι απλώς οι φωτογραφίες και τα ταξίδια. Είναι η δυνατότητα να δεις πώς ζουν και σκέφτονται άνθρωποι από διαφορετικές χώρες, να δοκιμάσεις τις αντοχές σου και να επιστρέψεις λίγο πιο ανεξάρτητος.
Δεν θα είναι κάθε ημέρα συναρπαστική. Θα υπάρξουν βαρετά μαθήματα, άβολες συζητήσεις και πιθανότατα ένα δωμάτιο πολύ μικρότερο από ό,τι έδειχνε η αγγελία.
Αλλά μπορεί να υπάρξουν και φιλίες, εμπειρίες και στιγμές που θα θυμάσαι για χρόνια.
Η τελική ετυμηγορία
Είναι το Erasmus ακριβές διακοπές με εργασίες; Λίγο. Είναι και σπουδές, μετακόμιση, δοκιμασία ανεξαρτησίας, κοινωνικό πείραμα και ένα πολύ γρήγορο σεμινάριο στο πώς να διαχειρίζεσαι χρήματα.
Η πραγματική του αξία δεν βρίσκεται μόνο στις χώρες που θα επισκεφθείς, αλλά σε όσα θα μάθεις όταν κανείς δεν βρίσκεται δίπλα σου για να λύσει κάθε πρόβλημα.
Θα φύγεις πιστεύοντας ότι ετοιμάζεσαι για ένα εξάμηνο στο εξωτερικό.
Και ίσως επιστρέψεις έχοντας μάθει κάτι πολύ μεγαλύτερο:
Ότι μπορείς να φτιάξεις μια ζωή σχεδόν οπουδήποτε — ακόμη κι αν στην αρχή δεν γνωρίζεις ούτε ποιο λεωφορείο σε γυρίζει σπίτι.
