Περίπου 800 έως 1.000 παιδιά γεννιούνται κάθε χρόνο στην Ελλάδα με Συγγενή Καρδιοπάθεια, μια πάθηση που επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής τους. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Συγγενών Καρδιοπαθειών, στις 14 Φεβρουαρίου, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.) και το Επιστημονικό Τμήμα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης (Ε.Τ.Κ.Α.Φ.Α.) απευθύνουν μήνυμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης προς το κοινό.
Οι Συγγενείς Καρδιοπάθειες αφορούν ανατομικές βλάβες της καρδιάς ή των μεγάλων αγγείων που υπάρχουν από τη γέννηση. Οι συχνότερες επιπλοκές περιλαμβάνουν αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια, καταστάσεις που μπορεί να περιορίσουν τη φυσική δραστηριότητα και την καθημερινότητα των παιδιών, αλλά και των ενηλίκων που ζουν με τη νόσο.
Ο Π.Σ.Φ. επισημαίνει τον καθοριστικό ρόλο της εξειδικευμένης φυσικοθεραπείας στην καρδιοαναπνευστική αποκατάσταση, η οποία συμβάλλει στη βελτίωση της αντοχής, της λειτουργικότητας και της συνολικής ποιότητας ζωής των ασθενών. Η έγκαιρη παρέμβαση και η συστηματική παρακολούθηση μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την καθημερινή δραστηριότητα και την κοινωνική ένταξη των παιδιών με Συγγενείς Καρδιοπάθειες.
Η Παγκόσμια Ημέρα λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανάγκης για ενημέρωση, έγκαιρη διάγνωση και διεπιστημονική φροντίδα, με στόχο τη στήριξη των ασθενών και των οικογενειών τους.
Τι είναι οι Συγγενείς Καρδιοπάθειες
Πρόκειται για τις συχνότερες συγγενείς ανωμαλίες, με συχνότητα που ξεπερνά το 1% των γεννήσεων. Στα συμπτώματα της πάθησης (τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες) περιλαμβάνονται: μειωμένη αντοχή στην άσκηση, δύσπνοια, ταχυκαρδία ακόμη και στην ηρεμία, οιδήματα στα κάτω άκρα και κυάνωση λόγω διαταραχών στην κυκλοφορία του αίματος.
Οι συχνότερες επιπλοκές είναι οι αρρυθμίες και η καρδιακή ανεπάρκεια. Τα αίτια εμφάνισης της πάθησης μπορεί να είναι γενετικά ή περιβαλλοντικά, όπως η έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες κατά την εμβρυϊκή ζωή. Αν και η διάγνωση συνήθως πραγματοποιείται στη νεογνική ή παιδική ηλικία, δεν είναι σπάνιο ενήλικες να ζουν με Συγγενή Καρδιοπάθεια χωρίς εμφανή συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τα Προγράμματα Αποκατάστασης και ο ρόλος του Φυσικοθεραπευτή στην διαχείριση της πάθησης
Για μία καλύτερη λειτουργικότητα και κατ’ επέκταση ποιότητα ζωής των πασχόντων, οι σύγχρονες κλινικές οδηγίες της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολόγων, συστήνουν την συμμετοχή τους σε Προγράμματα Αποκατάστασης, τα οποία συμβάλλουν στην βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας.
Ο Φυσικοθεραπευτής, ως εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας, μπορεί να σχεδιάζει και να εφαρμόζει εξατομικευμένα Προγράμματα Αποκατάστασης για άτομα ανεξαρτήτως ηλικίας που πάσχουν από Συγγενείς Καρδιοπάθειες, με σημαντικά οφέλη:
• μείωση συμπτωμάτων, όπως η δύσπνοια και τα οιδήματα
• βελτίωση της ικανότητας για άσκηση (π.χ. μέσω της μείωσης της αρτηριακής πίεσης)
• βελτίωση της ποιότητας ζωής
• μείωση των νοσηλειών (Kovacs κ. συν., 2018).
Στα προγράμματα αυτά, μπορούν να συμμετέχουν παιδιά άνω των 6 ετών αλλά και ενήλικες, που είναι αιμοδυναμικά σταθεροί. Περιλαμβάνουν κυρίως αερόβια άσκηση και ασκήσεις ενδυνάμωσης (Θεραπευτική Άσκηση), ενώ, ανάλογα με τους θεραπευτικούς στόχους, μπορούν να περιέχουν και διατάσεις και τεχνικές Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας.
Τα Προγράμματα Αποκατάστασης μπορεί να είναι ατομικά ή ομαδικά, δια ζώσης ή εξ αποστάσεως (με παρόμοια αποτελεσματικότητα με τα δια ζώσης εφόσον διασφαλίζεται η ασφάλεια των ασθενών – Valderrama κ. συν., 2024).
