Το 2026 δεν έρχεται απλώς με επιμέρους παρεμβάσεις στην ελληνική αγορά εργασίας. Έρχεται ως χρονιά καμπής, όπου μισθολογικές αυξήσεις, θεσμικές αλλαγές και ψηφιακά εργαλεία συναντιούνται ταυτόχρονα, δημιουργώντας ένα νέο – και απαιτητικό – πλαίσιο για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι αν αλλάζει το μοντέλο. Αυτό θεωρείται δεδομένο. Το πραγματικό ζητούμενο είναι αν η μετάβαση μπορεί να γίνει χωρίς να δημιουργηθούν νέες ανισορροπίες, ειδικά σε μια οικονομία που εξακολουθεί να υστερεί σε παραγωγικότητα.
Μισθοί σε άνοδο, παραγωγικότητα σε δοκιμασία
Η προγραμματισμένη αύξηση του κατώτατου μισθού κοντά στα 920–925 ευρώ μεικτά από τον Απρίλιο του 2026 αλλάζει άμεσα τα δεδομένα για περίπου το 25% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα και την κατανάλωση, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει τον πήχη για τις επιχειρήσεις.
Η πρόκληση είναι εμφανής: η Ελλάδα παραμένει περίπου 30% χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης σε παραγωγικότητα εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις μισθών, αν δεν συνοδευτούν από βελτίωση δεξιοτήτων, επενδύσεις και καλύτερη οργάνωση, κινδυνεύουν να πιέσουν κυρίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Συλλογικές συμβάσεις: ο μεγάλος θεσμικός «μοχλός»
Η πιο ουσιαστική αλλαγή δεν βρίσκεται μόνο στον κατώτατο μισθό, αλλά στη φιλοδοξία αύξησης της κάλυψης των συλλογικών συμβάσεων από περίπου 30% σε 80% μέσα στην επόμενη διετία. Αν επιτευχθεί, θα μεταφέρει το βάρος των αμοιβών σε κλαδικό επίπεδο, φέρνοντας την Ελλάδα πιο κοντά στο ευρωπαϊκό μοντέλο.
Ωστόσο, ο στόχος για μέσο μισθό 1.500 ευρώ έως το 2027 προϋποθέτει ετήσιες αυξήσεις άνω του 5%, ρυθμός που ξεπερνά τις ρεαλιστικές αντοχές πολλών κλάδων έντασης εργασίας. Εκεί ακριβώς θα κριθεί η αντοχή του συστήματος.
Ωράρια και ευελιξία: ανάμεσα σε ευκαιρία και ρίσκο
Η δυνατότητα απασχόλησης έως 13 ώρες ημερησίως, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με διατήρηση του 8ώρου ως βάσης, αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα μέτρα. Το πλαίσιο προβλέπει συναίνεση εργαζομένου, υποχρεωτική ανάπαυση και απαγόρευση απόλυσης σε περίπτωση άρνησης.
Για κλάδους όπως ο τουρισμός και η εστίαση, η ρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο πρόσθετου εισοδήματος και ευελιξίας. Χωρίς αποτελεσματικούς ελέγχους, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος τα «έκτακτα» ωράρια να γίνουν μόνιμη πρακτική.
Ψηφιακή κάρτα και «Εργάνη ΙΙ»: περισσότερη διαφάνεια, λιγότερα περιθώρια
Το 2026 σηματοδοτεί και την πλήρη ψηφιακή μετάβαση της αγοράς εργασίας. Η ψηφιακή κάρτα εργασίας και το νέο σύστημα «Εργάνη ΙΙ» φιλοδοξούν να περιορίσουν τη μαύρη και υποδηλωμένη εργασία, δίνοντας σαφή εικόνα για ωράρια, υπερωρίες και αμοιβές.
Για τους εργαζομένους, αυτό σημαίνει διαφάνεια και πρόσβαση στα στοιχεία τους. Για τις επιχειρήσεις, λιγότερη γραφειοκρατία, αλλά και αυξημένη έκθεση σε ελέγχους και πρόστιμα, αν δεν υπάρχει συμμόρφωση.
Ανεργία, ελλείψεις και η μεγάλη αντίφαση
Παρότι η ανεργία εκτιμάται ότι μπορεί να υποχωρήσει κοντά στο 8%, η αγορά εργασίας συνεχίζει να εμφανίζει έντονες αντιφάσεις: υψηλή ανεργία νέων και γυναικών, ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού, γεωγραφικές ανισότητες και ταυτόχρονη ύπαρξη κενών θέσεων και ανενεργού εργατικού δυναμικού.
Το πραγματικό στοίχημα του 2026
Η ελληνική αγορά εργασίας το 2026 δεν θα κριθεί από τις εξαγγελίες, αλλά από την εφαρμογή. Αν μισθοί, ευελιξία και ψηφιοποίηση κινηθούν συντονισμένα με επενδύσεις στην παραγωγικότητα, η χρονιά μπορεί να αποδειχθεί σημείο μετάβασης σε ένα πιο ώριμο και δίκαιο μοντέλο.
Αν όχι, οι πιέσεις απλώς θα αλλάξουν μορφή – και θα μεταφερθούν εκεί όπου οι αντοχές είναι μικρότερες.
