Η νέα έκθεση Debt Sustainability Monitor 2025 («Έκθεση Παρακολούθησης Βιωσιμότητας Χρέους 2025») της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σκιαγραφεί μια εικόνα με δύο όψεις για την Ελλάδα: αισιοδοξία σε βάθος χρόνου, αλλά αυξημένη προσοχή τα επόμενα χρόνια.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα — έως το 2070 — η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Η εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη σε σχέση με την περίοδο της κρίσης και, σύμφωνα με την έκθεση, η πορεία δείχνει σταθεροποίηση.
Ωστόσο, σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο (τα επόμενα 5–10 χρόνια), η χώρα χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου, κυρίως λόγω του πολύ μεγάλου ύψους του δημόσιου χρέους. Παρά τη μείωσή του ως ποσοστό του ΑΕΠ, το απόθεμα του χρέους παραμένει βαρύ και απαιτεί συνεχή δημοσιονομική πειθαρχία.
Οι 4 βασικές προκλήσεις
Παρά τη βελτίωση, η Κομισιόν επισημαίνει τέσσερις βασικούς κινδύνους:
-
Επενδυτικό κενό
Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά απαιτείται ταχύτερη ενίσχυση για να στηριχθεί διατηρήσιμη ανάπτυξη. -
Μη εξυπηρετούμενα δάνεια και κρατικές εγγυήσεις
Τα «κόκκινα» δάνεια έχουν μειωθεί, παραμένουν όμως πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Επιπλέον, ενδεχόμενη ενεργοποίηση κρατικών εγγυήσεων θα μπορούσε να επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά. -
Εκκρεμείς δικαστικές αποφάσεις
Πιθανές αποφάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας ή τον Άρειο Πάγο σχετικά με δάνεια, δώρα ή αναδρομικά σε μισθούς και συντάξεις ενδέχεται να δημιουργήσουν νέες δημοσιονομικές υποχρεώσεις. -
Έλεγχοι σε αγροτικά προγράμματα
Η έκθεση αναφέρεται σε πιθανούς κινδύνους από ελέγχους για τη διαχείριση ευρωπαϊκών γεωργικών κονδυλίων, συμπεριλαμβανομένου του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Τα θετικά σημεία
Η έκθεση αναγνωρίζει σημαντική πρόοδο και όπως αναφέρεται συγκεκριμένα:
-
Η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα.
-
Το δημόσιο χρέος ακολουθεί καθοδική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ.
-
Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους βρίσκεται σε επίσημους δανειστές, με χαμηλά επιτόκια και μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο από πιθανές αναταράξεις στις αγορές.
-
Η χώρα διαθέτει ισχυρό ταμειακό «μαξιλάρι» ρευστότητας, περίπου 35 δισ. ευρώ, που λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας σε περιόδους κρίσης.
Η επιτυχημένη προσπάθεια που πρέπει να συνεχισθεί
Το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας σύμφωνα με την Κομισιόν είναι να συνεχίσει η Ελλάδα να μειώνει το χρέος της, διατηρώντας υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για αρκετά χρόνια ακόμη.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ανησυχίας όπως στα χρόνια της κρίσης. Έχει ενισχύσει τις άμυνές της, έχει βελτιώσει την αξιοπιστία της και διαθέτει ισχυρό «μαξιλάρι» ρευστότητας, τονίζεται στην έκθεση. Όμως τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά, συμπληρώνουν οι μελετητές. Η ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα, την ανάπτυξη και την αποφυγή νέων απρόβλεπτων βαρών θα κρίνει αν το θετικό μακροπρόθεσμο σενάριο θα επιβεβαιωθεί και στην πράξη.
