Η ανάλυση δεδομένων από 34 χώρες για την περίοδο 2015–2024 διερευνά κατά πόσο η πρόσφατη κάμψη των θανάτων οφείλεται στο φαινόμενο της «μετακύλισης της θνησιμότητας» (mortality displacement).
Πρόκειται για την επιστημονική εκτίμηση ότι ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, όπως ηλικιωμένοι και άτομα με επιβαρυμένη υγεία, κατέληξαν πρόωρα κατά τη διάρκεια της έξαρσης της πανδημίας, γεγονός που οδήγησε σε λιγότερους θανάτους τα έτη που ακολούθησαν.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η Ελλάδα, μαζί με τη Λετονία και την Πολωνία, παρουσιάζουν τις ισχυρότερες ενδείξεις αυτού του φαινομένου.
Ειδικότερα για τη χώρα μας, υπολογίζεται ότι το 10% της μείωσης που παρατηρείται στη θνησιμότητα μετά την πανδημία μπορεί να αποδοθεί σε αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό πρόωρων απωλειών.
Ενώ τα πρώτα χρόνια της κρίσης του κορωνοϊού συνοδεύτηκαν από δραματική αύξηση των θανάτων, τα δεδομένα για τη διετία 2023–2024 δείχνουν μια ανατροπή.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, αυτή η εξέλιξη υποδηλώνει μια σημαντική μεταβολή στα στατιστικά δεδομένα, εγείροντας νέα ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη επίδραση της υγειονομικής κρίσης στον πληθυσμό.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μετακύλιση δεν αποτελεί τη μοναδική εξήγηση.
Η θνησιμότητα επηρεάζεται από δημογραφικούς παράγοντες, τη δομή ηλικίας του πληθυσμού, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και τις αλλαγές που ακολούθησαν μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης.
Ωστόσο, το εύρημα θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Kατά πόσο οι ομάδες υψηλού κινδύνου είχαν την επαρκή φροντίδα στα πρώτα χρόνια της επιδημίας.
Αντίθετα, η Νέα Ζηλανδία παρουσίασε συνολικά επίπεδα θνησιμότητας χαμηλότερα των αναμενόμενων ακόμη και κατά την πρώτη φάση της πανδημίας, γεγονός που αποδίδεται στις αυστηρές στρατηγικές δημόσιας υγείας που εφαρμόστηκαν.
