Νέα μελέτη εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori) και τον καρκίνο του εντέρου, εκτιμώντας ότι η έκθεση στο συγκεκριμένο μικρόβιο ενδέχεται να συνδέεται με περίπου μία στις πέντε περιπτώσεις της νόσου παγκοσμίως.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης eGastroenterology και επιχειρεί να αποτυπώσει τον πιθανό ρόλο του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού στην εμφάνιση καρκίνου του εντέρου.
Ο καρκίνος του εντέρου αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι ερευνητές, το 2022 καταγράφηκαν παγκοσμίως σχεδόν 2 εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 900.000 θάνατοι από τη νόσο.
Τι έδειξε η μελέτη για το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού
Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού είναι γνωστό ότι αποτελεί καρκινογόνο παράγοντα, καθώς έχει τεκμηριωθεί η αιτιώδης σχέση του με τον καρκίνο του στομάχου.
Η πιθανή σύνδεσή του, όμως, με τον καρκίνο του εντέρου εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.
Ερευνητική ομάδα από πανεπιστήμια των ΗΠΑ, του Χονγκ Κονγκ και της Ολλανδίας ανέλυσε διαθέσιμα δεδομένα από συστηματικές ανασκοπήσεις και μελέτες, προκειμένου να εξετάσει κατά πόσο η έκθεση στο μικρόβιο σχετίζεται με την εμφάνιση καρκίνου του εντέρου.
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη διαφορετικές παραμέτρους, μεταξύ άλλων τη γεωγραφική περιοχή, το φύλο, την ηλικία, τη μέθοδο διάγνωσης, την ύπαρξη εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου και τη χρήση θεραπείας για την εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η έκθεση στο Helicobacter pylori συνδεόταν με 1,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου σε σύγκριση με όσους δεν είχαν εκτεθεί στο μικρόβιο.
Παράλληλα, δεν εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις όταν τα δεδομένα εξετάστηκαν με βάση το φύλο, την ηλικία, τη διαγνωστική μέθοδο ή την ύπαρξη οργανωμένου εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου.
Περίπου ένας στους πέντε καρκίνους του εντέρου
Η παγκόσμια ανάλυση βασίστηκε σε 43 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά περισσότεροι από 48,5 εκατομμύρια άνθρωποι.
Με βάση τις συγκεντρωμένες εκτιμήσεις, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι περίπου το 22% των περιστατικών καρκίνου του εντέρου παγκοσμίως ενδέχεται να συνδέεται με την έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
Ωστόσο, το ποσοστό ήταν χαμηλότερο όταν οι ερευνητές περιόρισαν την ανάλυσή τους σε 14 μελέτες πληθυσμιακών δεδομένων και μελέτες κοόρτης. Σε αυτή την περίπτωση, η εκτιμώμενη αναλογία έφτασε περίπου στο 12%.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν συσχέτιση και δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους ότι το ελικοβακτηρίδιο προκαλεί συγκεκριμένο ποσοστό των καρκίνων του εντέρου.
Οι περιοχές με τα υψηλότερα ποσοστά
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφηκαν ανά γεωγραφική περιοχή.
Ο δυτικός Ειρηνικός παρουσίασε εκτιμώμενο ποσοστό 25% των περιστατικών που ενδέχεται να συνδέονται με την έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
Ακόμη υψηλότερο ήταν το αντίστοιχο ποσοστό στη Μογγολία, όπου έφτασε το 36%.
Σε απόλυτους αριθμούς, η Κίνα κατέγραψε τον μεγαλύτερο εκτιμώμενο αριθμό περιστατικών καρκίνου του εντέρου που συνδέονται με την έκθεση στο μικρόβιο, με περίπου 139.619 περιπτώσεις.
Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Αφρική, η νοτιοανατολική Ασία και η ανατολική Μεσόγειος, όπου το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού εμφανίζεται επίσης με μεγάλη συχνότητα, η εκτιμώμενη αναλογία των περιστατικών καρκίνου του εντέρου που συνδέονται με την έκθεση ήταν χαμηλότερη.
Μπορεί η θεραπεία εκρίζωσης να μειώσει τον κίνδυνο;
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τη θεραπεία εκρίζωσης του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού.
Στις τέσσερις μελέτες παρατήρησης που περιλάμβαναν σχετικά δεδομένα, η θεραπεία εκρίζωσης συνδεόταν με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη μείωση παρατηρήθηκε μόνο μετά την πάροδο περίπου 10 ετών.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες και ποιοτικότερες μακροχρόνιες μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου με αντιβιοτική θεραπεία μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του εντέρου.
Ποιοι ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Η ανάλυση ανέδειξε επίσης μια πιθανή διαφορά ανάλογα με τη γενιά στην οποία ανήκει κάθε άτομο.
Το εκτιμώμενο ποσοστό περιστατικών που συνδέονται με την έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο αυξανόταν από 9,5% μεταξύ των ανθρώπων που είχαν γεννηθεί πριν από το 1947, σε περίπου 10% για όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1948 και 1962.
Για όσους είχαν γεννηθεί από το 1963 έως το 1977, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε περίπου στο 15%.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν, πάντως, ότι η εμφάνιση καρκίνου του εντέρου δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα.
Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται μη τροποποιήσιμοι παράγοντες, όπως η ηλικία και η γενετική προδιάθεση, αλλά και παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή.
Μάλιστα, σύμφωνα με τους ερευνητές, οι συγκεκριμένοι παράγοντες ευθύνονται παγκοσμίως για μεγαλύτερο εκτιμώμενο ποσοστό περιστατικών καρκίνου του εντέρου σε σχέση με εκείνο που αποδίδεται στην έκθεση στο ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
Τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στην έρευνα για τους πιθανούς παράγοντες που σχετίζονται με τον καρκίνο του εντέρου, χωρίς ωστόσο να αποτελούν από μόνα τους οριστική απόδειξη αιτιώδους σχέσης μεταξύ του Helicobacter pylori και της νόσου.
