Σε μια σημαντική φορολογική παρέμβαση που αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, η κυβέρνηση ενέταξε στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο του Υπουργείο Οικονομικών σειρά μέτρων που μειώνουν το τεκμαρτό εισόδημα, τον ελάχιστο υπολογιζόμενο φόρο που επιβάλλεται ανεξάρτητα από τα πραγματικά εισοδήματα. Η ρύθμιση παρουσίαστηκε στο πρόσφατο Υπουργικό Συμβούλιο και έχει στόχο να ελαφρύνει φορολογικά επαγγελματίες με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δραστηριότητας ή προσωπικής κατάστασης.
Νέα ρύθμιση: μείωση φέρνει… «κούρεμα» τεκμαρτού
Η βασική αλλαγή που εισάγεται είναι η μείωση κατά 30% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών, επεκτείνοντας ουσιαστικά την ανακούφιση από την επιβολή τεκμαρτού φόρου και σε άλλες κατηγορίες. Παράλληλα, ο χάρτης των απαλλαγών και μειώσεων επεκτείνεται σε σημαντικές κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών, ενισχύοντας τη δικαιότερη φορολόγηση με βάση την πραγματική παραγωγή εισοδήματος.
Πλήρης απαλλαγή από το τεκμαρτό εισόδημα
Οι παρακάτω κατηγορίες δεν θα φορολογηθούν με βάση το τεκμαρτό εισόδημα, αλλά αποκλειστικά με βάση το πραγματικό δηλωθέν εισόδημα:
- Νέοι επαγγελματίες κατά τα πρώτα τρία έτη από την έναρξη δραστηριότητας — για όσους ξεκίνησαν το 2025, η απαλλαγή ισχύει για το 2025 και έως το 2027.
- Μητέρες επαγγελματίες, για το έτος γέννησης του παιδιού και τα δύο επόμενα.
- Αγρότες, ανεξαρτήτως του μεγέθους της δραστηριότητάς τους.
- Ελεύθεροι επαγγελματίες με μπλοκάκι, εφόσον συνεργάζονται με μέχρι τρεις εργοδότες.
- Άτομα με αναπηρία ≥80%, λόγω περιορισμένης επαγγελματικής ικανότητας.
- Καφενεία σε μικρές κοινότητες (έως 500 κατοίκους) ή σε νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων.
- Ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές με συνεργασία έως δύο εταιρειών και επαγγελματική έδρα την κατοικία τους.
Μείωση τεκμαρτού κατά 50% σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Σε κάποιες ομάδες η μείωση του τεκμαρτού ανέρχεται σε 50%, δίνοντας σημαντική φορολογική ανακούφιση. Οι κατηγορίες αυτές περιλαμβάνουν:
- Επαγγελματίες με αναπηρία 67% έως 79%.
- Επαγγελματίες που ασκούν τη δραστηριότητά τους και έχουν την κύρια κατοικία τους σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των 500 κατοίκων η σε δημοτικές κοινότητες ή οικισμούς με πληθυσμό από 500 έως 1.500 κατοίκους, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων), ή σε νησιά με πληθυσμό μικρότερο των 3.100 κατοίκων.
- Μονογονεϊκές οικογένειες με ανήλικα παιδιά.
- Γονείς με εξαρτώμενα παιδιά με υψηλό ποσοστό αναπηρίας.
- Γονείς πολύτεκνων οικογενειών.
- Εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας στο όχημα έως 25%.
- Εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
Τι χρειάζεται για τις εκπτώσεις
Η απόδειξη των παραπάνω προϋποθέσεων προϋποθέτει την προσκόμιση συγκεκριμένων δικαιολογητικών κατά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης:
- Νομοθετική ή κανονιστική αναφορά που να δικαιολογεί τους περιορισμούς άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας.
- Πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την ιδιότητα πολύτεκνου γονέα, μονογονεϊκής οικογένειας ή υψηλού ποσοστού αναπηρίας.
- Ληξιαρχικές πράξεις, δικαστικές αποφάσεις επιμέλειας ή άλλα επίσημα στοιχεία σε περιπτώσεις ιδιαιτέρων οικογενειακών καταστάσεων.
- Άδεια κυκλοφορίας για την απόδειξη ποσοστού ιδιοκτησίας σε περίπτωση εκμετάλλευσης ταξί.
Ποιος «κερδίζει» περισσότερο
Η νέα ρύθμιση του τεκμαρτού εισοδήματος ενδέχεται να φέρει σημαντικές μειώσεις στις φορολογικές επιβαρύνσεις για χιλιάδες επαγγελματίες, ιδιαίτερα σε μικρές και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, στην ύπαιθρο και στα νησιά, καθώς και σε νέους επαγγελματίες και μητέρες με παιδιά. Η αλλαγή αυτή έρχεται να συμπληρώσει ευρύτερες φορολογικές πολιτικές που στοχεύουν στην τόνωση της επιχειρηματικότητας και στη μείωση των φορολογικών βαρών για τους αυτοαπασχολούμενους, σε μια περίοδο που η οικονομία της χώρας συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως η αύξηση του κόστους ζωής και η ανάγκη στήριξης των μικρών επιχειρήσεων.
