Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) απηύθυνε σύμφωνα με το Reuters σαφές κάλεσμα προς τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβουν επείγουσα δράση σε κρίσιμες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής έκδοσης κοινών ευρωομολόγων, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της ΕΕ σε περιόδους γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Αυτό τονίζει η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο λίγες ώρες πριν από την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στη Βελγική πόλη Άλντεν Μπίζεν, με θέμα την ανταγωνιστικότητα της Ένωσης.
Στην επιστολή της προς τους «27», η Λαγκάρντ επισημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να επιταχύνει τη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις από την αμερικανική πολιτική και την αυξανόμενη οικονομική επιρροή της Κίνας, καλώντας για κοινά «ασφαλή περιουσιακά στοιχεία» που θα προσφέρουν υψηλής ποιότητας εγγυήσεις και θα ενισχύουν την αξιοπιστία των αγορών.
Η Ελλάδα και οι ευρωπαϊκές θέσεις
Η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις εντός της Ευρωζώνης, με στόχο να ενισχύσει τη θέση της στα κοινοτικά χρηματοπιστωτικά εργαλεία χωρίς να θυσιάσει τη δημοσιονομική υπευθυνότητα που έχει χτίσει τα τελευταία χρόνια. Η ελληνική κυβέρνηση, ενώ δεν έχει εκφράσει ρητά πλήρη στήριξη για την καθολική εφαρμογή ευρωομολόγων, έχει δείξει θετική διάθεση για ευρωπαϊκά μέσα που προωθούν επενδύσεις, ανάπτυξη και σταθερότητα εντός της ΕΕ.
Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει μεσαίας και μακράς διάρκειας ευρωπαϊκούς τίτλους (EU Bonds) με ισχυρή υπερκάλυψη από επενδυτές — δείγμα ότι υπάρχει εμπιστοσύνη στις δυνατότητες χρηματοδότησης της ΕΕ ως ενιαίου εκδότη. Η πρόσφατη συναλλαγή των 11 δισ. ευρώ ήταν μια μεμονωμένη έκδοση ομολόγων με έντονη ζήτηση από τράπεζες και επενδυτές, ενώ τα ευρωομόλογα που προτείνει η ΕΚΤ θα ήταν μια μόνιμη, κοινή έκδοση για όλα τα κράτη της ΕΕ, με στόχο να παρέχει ασφαλές επενδυτικό εργαλείο και να ενισχύει τη συνοχή και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Κοινή θέση και αντιδράσεις στην ΕΕ
Η πρόταση για ευρωομόλογα δεν είναι ομόφωνη. Χώρες με πιο συντηρητικές δημοσιονομικές πολιτικές, όπως η Γερμανία, έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την “αμοιβαιοποίηση” χρέους εκτός περιόδων κρίσης, υποστηρίζοντας ότι ένα μόνιμο κοινό εργαλείο χρέους μπορεί να μειώσει τα κίνητρα για δημοσιονομική πειθαρχία.
Αντίθετα, η Γαλλία και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχουν επανειλημμένα καλέσει για τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής ικανότητας δανεισμού μέσω ευρωομολόγων, όχι για αμοιβαιοποίηση υφιστάμενων χρεών, αλλά για χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων σε πράσινη τεχνολογία, άμυνα και ψηφιακή καινοτομία, και ως μέσο μείωσης της εξάρτησης από το δολάριο.
Παράλληλα, σε πολιτικό επίπεδο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε σε ομιλία της την ανάγκη απλοποίησης των ευρωπαϊκών κανονισμών και της ολοκλήρωσης των κεφαλαιαγορών, με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας στην ΕΕ.
Καινοτόμες προτάσεις πέρα από τα ομόλογα
Η πρόταση της ΕΚΤ περιλαμβάνει επίσης την ανάγκη δημιουργίας ενιαίου ευρωπαϊκού λογαριασμού συνταξιοδοτικής αποταμίευσης και μέτρων για ενίσχυση των κεφαλαιαγορών, όπως η προώθηση συμμετοχής πολιτών σε επενδυτικά προϊόντα και λογαριασμούς αποταμίευσης για συντάξεις — με στόχο μεγαλύτερη στοχοποίηση χρηματοδότησης και μακροπρόθεσμη σταθερότητα στα συστήματα αποταμίευσης.
Τι μένει να αποφασιστεί
Η Σύνοδος Κορυφής που ξεκινά αύριο στο κάστρο Άλντεν Μπίζεν αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο σταυροδρόμι: εάν υιοθετηθούν οι προτάσεις δανεισμού και άλλες μεταρρυθμίσεις, η ΕΕ μπορεί να ενισχύσει την οικονομική ενότητα, την ανταγωνιστικότητα και τον διεθνή ρόλο του ευρώ· διαφορετικά, οι διαφωνίες ανάμεσα στις χώρες θα μπορούσαν να επιβραδύνουν περαιτέρω τις αποφάσεις σχετικά με κοινά ευρωπαϊκά εργαλεία χρηματοδότησης.
