Στα χρόνια των παππούδων μας, μια μεγάλη διαφορά ηλικίας ανάμεσα στους συζύγουςδεν προκαλούσε ιδιαίτερη εντύπωση. Συχνά, μάλιστα, θεωρούνταν απολύτως φυσιολογική.

Σήμερα τα προξενιά έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, αλλά οι σχέσεις με μεγάλη ηλικιακή απόσταση παραμένουν. Μόνο που πλέον συνοδεύονται από αδιάκριτα βλέμματα, σχόλια και την κλασική ερώτηση: «Καλά, πόσα χρόνια διαφορά έχετε;»

Πέρα όμως από το τι πιστεύει η θεία στο οικογενειακό τραπέζι, τι συμβαίνει πραγματικά μέσα σε μια τέτοια σχέση;

Μια μελέτη επιχείρησε να καταγράψει τις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια όταν ο ένας σύντροφος είναι τουλάχιστον δέκα χρόνια μεγαλύτερος από τον άλλον.

Το συμπέρασμα δεν είναι ότι αυτές οι σχέσεις είναι καταδικασμένες. Η ηλικία από μόνη της δεν αποφασίζει αν ένα ζευγάρι θα πετύχει. Μπορεί όμως να δημιουργήσει συγκεκριμένα σημεία τριβής — από τον τρόπο επικοινωνίας μέχρι το ερώτημα «παιδιά, ταξίδια ή ήσυχα Σαββατοκύριακα στο σπίτι;».

Όπως εξηγεί στο Psychology Today ο Δρ. Sebastian Ocklenburg, καθηγητής Ερευνητικών Μεθόδων στην Ψυχολογία στο MSH Medical School του Αμβούργου, οι σημαντικότερες προκλήσεις αφορούν την επικοινωνία, τη συναισθηματική ωριμότητα, τις ισορροπίες εξουσίας και τις διαφορετικές φάσεις ζωής.

Τι εξέτασε η μελέτη

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Human Research and Social Science Studies, συνέκρινε ζευγάρια παρόμοιας ηλικίας με ζευγάρια που είχαν σημαντική ηλικιακή διαφορά.

Συμμετείχαν συνολικά 200 ζευγάρια μέσω ερωτηματολογίων, ενώ 30 από αυτά έδωσαν και αναλυτικές συνεντεύξεις για τη σχέση τους.

Οι ερευνητές εξέτασαν την επικοινωνία, την κοινωνική αποδοχή, τις οικονομικές ισορροπίες, τους μακροπρόθεσμους στόχους και τις προσδοκίες των συντρόφων.

Και κάπως έτσι κατέληξαν σε επτά βασικά σημεία που μπορεί να κάνουν τη συμβίωση λίγο πιο περίπλοκη.

1. Όταν ο ένας τηλεφωνεί και ο άλλος απαντά μόνο με emoji

Οι διαφορετικές γενιές δεν επικοινωνούν πάντοτε με τον ίδιο τρόπο. Ο ένας μπορεί να προτιμά μια κανονική συζήτηση πρόσωπο με πρόσωπο. Ο άλλος μπορεί να θεωρεί πως ένα μήνυμα με τρεις καρδιές, δύο φλόγες και μια φατσούλα που κλαίει από τα γέλια αποτελεί πλήρη συναισθηματική τοποθέτηση.

Αυτές οι διαφορές δεν είναι ανυπέρβλητες. Αν όμως το ζευγάρι δεν συζητήσει τι χρειάζεται ο καθένας για να αισθάνεται ότι ακούγεται, μπορεί να δημιουργηθούν παρεξηγήσεις.

2. «Είσαι ανώριμος» εναντίον «έχεις γίνει πολύ σοβαρός»

Ένας μεγαλύτερος σύντροφος μπορεί να θεωρεί τον νεότερο παρορμητικό ή ανώριμο. Ο νεότερος, από την άλλη, μπορεί να βλέπει τον μεγαλύτερο ως υπερβολικά προβλέψιμο ή αυστηρό.

Η διαφορά μπορεί όμως να λειτουργήσει και θετικά. Ο ένας φέρνει εμπειρία και σταθερότητα, ενώ ο άλλος αυθορμητισμό και διαφορετική ματιά.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εμπειρία μετατρέπεται σε κήρυγμα και ο αυθορμητισμός σε μόνιμη δικαιολογία.

Κανείς δεν θέλει να αισθάνεται ότι βγαίνει με τον γονέα του — ούτε ότι μεγαλώνει ένα ακόμη παιδί.

3. Ποιος κρατά πραγματικά το τιμόνι της σχέσης;

Ο μεγαλύτερος σύντροφος μπορεί να διαθέτει υψηλότερο εισόδημα, πιο σταθερή καριέρα και περισσότερη εμπειρία. Αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό, μπορεί όμως να δημιουργήσει μια άνιση δυναμική.

Αν εκείνος που έχει περισσότερα χρήματα αρχίσει να αποφασίζει πού θα μένει το ζευγάρι, πού θα πηγαίνει διακοπές ή πώς θα οργανώνει τη ζωή του, ο νεότερος σύντροφος μπορεί να αισθανθεί ότι η γνώμη του μετρά λιγότερο.

Η ηλικία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε προνόμιο εξουσίας.

Το «έχω ζήσει περισσότερα» δεν σημαίνει και «αποφασίζω για όλα».

4. Ο ένας σχεδιάζει καριέρα, ο άλλος συνταξιοδότηση

Οι σύντροφοι μπορεί να αγαπιούνται πολύ αλλά να βρίσκονται σε εντελώς διαφορετικά κεφάλαια ζωής. Ο ένας ίσως θέλει να ταξιδέψει, να αλλάξει δουλειά, να μετακομίσει στο εξωτερικό ή να αποκτήσει παιδιά. Ο άλλος μπορεί να επιθυμεί περισσότερη ηρεμία, σταθερότητα ή να σχεδιάζει ήδη τη συνταξιοδότησή του.

Δεν υπάρχει σωστός και λάθος στόχος. Υπάρχουν όμως στόχοι που πρέπει να συζητηθούν εγκαίρως.

Γιατί το «βλέπουμε αργότερα» είναι υπέροχο για την επιλογή εστιατορίου, όχι απαραίτητα για το αν θέλετε να κάνετε οικογένεια.

5. Ο νεότερος μπορεί να γίνει φροντιστής νωρίτερα

Όσο μεγαλώνει το ηλικιακό χάσμα, αυξάνεται η πιθανότητα ο νεότερος σύντροφος να χρειαστεί νωρίτερα να αναλάβει ρόλο φροντιστή, εάν εμφανιστούν προβλήματα υγείας. Αυτή η πραγματικότητα μπορεί να προκαλέσει άγχος, πρακτικές δυσκολίες και συναισθηματική εξάντληση.

Δεν είναι το πιο ρομαντικό θέμα για το πρώτο ραντεβού, αλλά σε μια σοβαρή σχέση χρειάζεται ειλικρινής συζήτηση για το μέλλον — μαζί με τα οικονομικά, την οικογένεια και το ποιος αφήνει συνεχώς τα ντουλάπια ανοιχτά.

6. Η σχέση έχει δύο ανθρώπους, αλλά γνώμη έχουν όλοι

Οικογένεια, φίλοι, συνάδελφοι και άγνωστοι στα social media μπορεί να αισθάνονται ότι δικαιούνται να σχολιάσουν.

«Τι του βρήκες;»

«Είναι μαζί σου για τα χρήματα;»

«Μήπως ψάχνεις πατρική φιγούρα;»

Η συνεχής ανάγκη να εξηγεί ή να υπερασπίζεται κανείς τη σχέση του μπορεί να γίνει σημαντική πηγή στρες. Ακόμη και ένα δεμένο ζευγάρι μπορεί να κουραστεί όταν αντιμετωπίζεται διαρκώς σαν δημόσιο δημοψήφισμα.

Μια σχέση, όμως, δεν χρειάζεται την έγκριση της οικογενειακής ομαδικής συνομιλίας.

Χρειάζεται σεβασμό, συναίνεση και ισορροπία ανάμεσα στους δύο ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε αυτήν.

7. Όταν η μεγαλύτερη είναι γυναίκα, τα σχόλια πολλαπλασιάζονται

Οι κοινωνίες τείνουν να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη επιείκεια τα ζευγάρια στα οποία ο άνδρας είναι μεγαλύτερος.

Όταν η γυναίκα έχει περισσότερα χρόνια από τον σύντροφό της, τα σχόλια συχνά γίνονται πιο έντονα και πιο προσβλητικά. Εκείνη μπορεί να χαρακτηρίζεται με εκφράσεις που σπάνια χρησιμοποιούνται για έναν μεγαλύτερο άνδρα.

Η διαφορετική αυτή αντιμετώπιση δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι πάντοτε η ίδια η ηλικιακή απόσταση. Συχνά είναι οι παλιές αντιλήψεις μας για το φύλο, την επιθυμία και το ποιος «επιτρέπεται» να μεγαλώνει δίπλα σε ποιον.

Μπορεί τελικά να πετύχει;

Φυσικά. Μια σχέση με μεγάλη διαφορά ηλικίας μπορεί να είναι τρυφερή, σταθερή και απολύτως λειτουργική. Όπως μπορεί να είναι προβληματική μια σχέση ανάμεσα σε δύο συνομηλίκους.

Ο αριθμός των χρόνων δεν αποκαλύπτει αν υπάρχει αγάπη, σεβασμός, καλή επικοινωνία ή κοινή πορεία.

Τα σημαντικά ερωτήματα είναι διαφορετικά:

  • Παίρνουν και οι δύο ισότιμα τις αποφάσεις;
  • Μπορούν να συζητούν χωρίς να υποτιμά ο ένας τον άλλον;
  • Θέλουν παρόμοια πράγματα από τη ζωή;
  • Νιώθουν ελεύθεροι και ασφαλείς μέσα στη σχέση;
  • Μπορούν να διαχειριστούν μαζί την κοινωνική πίεση;

Αν οι απαντήσεις είναι θετικές, η ημερομηνία γέννησης δεν χρειάζεται να γίνει πρωταγωνίστρια.

Η αγάπη μπορεί να μη μετρά χρόνια — η σχέση όμως χρειάζεται κουβέντα

Τα ζευγάρια με μεγάλη διαφορά ηλικίας αντιμετωπίζουν ορισμένες ιδιαίτερες προκλήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι προορισμένα να αποτύχουν.

Σημαίνει ότι χρειάζονται ειλικρίνεια για τις προσδοκίες τους, καθαρά όρια και προθυμία να αντιμετωπίσουν όσα τους χωρίζουν χωρίς να προσπαθούν να αλλάξουν ο ένας τον άλλον.

Μπορεί να μη γελούν με τις ίδιες τηλεοπτικές αναφορές.

Μπορεί ο ένας να θυμάται πότε έπρεπε να περιμένεις να εμφανιστεί η φωτογραφία στο φιλμ και ο άλλος να θεωρεί αργό ένα βίντεο που χρειάζεται τρία δευτερόλεπτα για να φορτώσει.

Αν όμως κοιτάζουν προς την ίδια κατεύθυνση, μικρή σημασία έχει αν ξεκίνησαν από διαφορετική δεκαετία.