Πέθανε σε ηλικία 82 ετών ο ομότιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντώνης Μανιτάκης, μια από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής συνταγματικής επιστήμης και προσωπικότητα με έντονη παρουσία στη δημόσια ζωή. Ο εκλιπών είχε διατελέσει υπουργός Εσωτερικών, καθώς και υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Την είδηση του θανάτου του ανακοίνωσαν οι πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ και η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής, σημειώνοντας πως «η νομική επιστήμη και η ελληνική διανόηση είναι φτωχότερες».
Διήμερο πένθος στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ
Η Κοσμητεία της Νομικής Σχολής κήρυξε διήμερο πένθος και ανέστειλε άμεσα όλα τα μαθήματα. «Με μεγάλη θλίψη ανακοινώνουμε την απώλεια του Καθηγητή Αντώνη Μανιτάκη. Στη μνήμη του δασκάλου μας, κηρύσσουμε διήμερο πένθος», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ο κοσμήτορας της Σχολής, καθηγητής Παναγιώτης Γκλαβίνης, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Η Νομική Σχολή πενθεί από σήμερα την απώλεια ενός μεγάλου δασκάλου και πνευματικού ανθρώπου, που πρόσφερε τα μέγιστα στην επιστήμη, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τη χώρα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα».
Ο αποχαιρετισμός του θα γίνει, σύμφωνα με την επιθυμία της οικογένειας, σε στενό οικογενειακό κύκλο. Οι συνάδελφοί του, οι μαθητές και οι φίλοι του θα τον τιμήσουν αύριο, Πέμπτη, στις 19:00, στην Αίθουσα 112 της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.
Ακαδημαϊκή πορεία και επιστημονικό έργο
Ο Αντώνης Μανιτάκης γεννήθηκε το 1944 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και αναγορεύθηκε διδάκτωρ νομικών του Πανεπιστημίου των Βρυξελλών. Το 1982 εξελέγη καθηγητής στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου, διαδεχόμενος τον δάσκαλό του, Αριστόβουλο Μάνεση, στην έδρα του Συνταγματικού Δικαίου. Το 2012 αναγορεύθηκε ομότιμος καθηγητής.
Διετέλεσε κοσμήτορας της Σχολής Νομικών και Οικονομικών Επιστημών (1989–1991) και υπήρξε επισκέπτης καθηγητής σε κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού, όπως τα Montpellier, Saint‑Etienne, Paris X, Rome “La Sapienza”, Nantes, καθώς και Visiting Research Fellow στο Princeton University (1998–99).
Το 2007 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με το βραβείο εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας. Υπηρέτησε ως αναπληρωτής πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (1997–1999) και ως πρόεδρος και αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (2010–2012).
Ίδρυσε και διηύθυνε την επιστημονική ιστοσελίδα του Ομίλου «Μάνεσης» (constitutionalism.gr). Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει 16 μονογραφίες και 130 πρωτότυπες μελέτες στα ελληνικά και τα γαλλικά.
Μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων του συγκαταλέγονται:
– Συνταγματικό Δίκαιο (2004)
– Οι σχέσεις της εκκλησίας με το κράτος‑έθνος (2000)
– Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα αντιμέτωπο με την εθνική και λαϊκή κυριαρχία (2004)
– Κράτος Δικαίου και έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων (2004)
– Τι το κύριον της Πολιτείας εστίν (2008)
Καθώς και τα εγχειρίδια: Η Συνταγματική Οργάνωση του Κράτους (2009), Τι είναι κράτος, Τι είναι Σύνταγμα (2007) και Τι είναι πολίτευμα (2009).
Η παρουσία του στην πολιτική ζωή
Ο Αντώνης Μανιτάκης υπηρέτησε ως υπηρεσιακός υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση Πικραμμένου (Μάιος–Ιούνιος 2012). Στη συνέχεια, στις 21 Ιουνίου 2012, ανέλαβε υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην κυβέρνηση Σαμαρά, θέση από την οποία παραιτήθηκε τον Ιούνιο του 2013.
Το 2015 ορίστηκε εκ νέου υπουργός Εσωτερικών στην υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βασιλικής Θάνου (28 Αυγούστου – 23 Σεπτεμβρίου 2015).
Τα συλλυπητήρια του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Στο άκουσμα της τραγικής είδησης για τον θάνατο του ομότιμου Καθηγητή της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αντώνη Μανιτάκη, ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Καθ. Νίκος Παπαϊωάννου έστειλε τα συλλυπητήριά του και μήνυμα βαθιάς οδύνης για την απώλειά του:
Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον Αντώνη Μανιτάκη, έναν από τους σημαντικότερους συνταγματολόγους της μεταπολίτευσης, έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο που υπηρέτησε με συνέπεια τη Δημοκρατία, το κράτος δικαίου και το Σύνταγμα.
Ο Αντώνης Μανιτάκης υπήρξε διακεκριμένος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, διαμορφώνοντας γενιές φοιτητών και νομικών με το ήθος και την επιστημονική του αυστηρότητα.
Η συμβολή του δεν περιορίστηκε στον ακαδημαϊκό χώρο. Ως υπουργός και ενεργός πολίτης, υπηρέτησε το δημόσιο συμφέρον με αίσθημα ευθύνης, προτάσσοντας πάντοτε την προσήλωση στη συνταγματική τάξη και τη θεσμική συνέχεια του κράτους.
Υπήρξε πάντοτε μια νηφάλια θεσμική φωνή που υπερασπίστηκε με σθένος την εμπιστοσύνη στην δικαστική εξουσία και την ανάγκη μεταρρυθμίσεων με σεβασμό στους συνταγματικούς κανόνες.
Η ελληνική νομική και πανεπιστημιακή κοινότητα αποχαιρετούν μια εμβληματική προσωπικότητα. Η παρακαταθήκη του και η μνήμη του θα συνεχίσουν να φωτίζουν τον δρόμο των θεσμών, της Δημοκρατίας και της ανώτατης εκπαίδευσης.
