Το απίστευτο «κερασάκι» του 2017 για ενισχύσεις ακόμη και σε όσους δεν είχαν ζώα
Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να κατηγορήσει τη σημερινή κυβέρνηση για τις στρεβλώσεις και τα σκάνδαλα στις αγροτικές ενισχύσεις, καλό είναι να ρίξουμε μια ματιά στο ράφι με τα παλιά τους έργα. Διότι η τεχνική λύση που σήμερα «ανατινάζει» τον ΟΠΕΚΕΠΕ είχε τη σφραγίδα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ ήδη από το 2015.
Σύμφωνα με όσα γράφει η «Political», τότε με πρόσχημα τη διάσωση των ευρωπαϊκών ενισχύσεων το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έδωσε προσωρινά -υποτίθεται- τη δυνατότητα σε κτηνοτρόφους να δηλώνουν βοσκοτόπια σε περιοχές πολύ μακριά από τις σταβλικές τους εγκαταστάσεις. Η ρύθμιση αυτή, που παρουσιάστηκε ως «αναγκαία» για την περίοδο μέχρι την ολοκλήρωση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, τελικά παρέμεινε σε ισχύ επί χρόνια. Η «προσωρινότητα» έγινε μόνιμο καθεστώς και το σύστημα των επιδοτήσεων μετατράπηκε σε πεδίο μαζικών καταχρήσεων.
Το πάρτι στην Κρήτη και η μαγική εκτόξευση
Στην Κρήτη καταγράφηκε η πιο εντυπωσιακή εκτροπή. Ο αριθμός των δηλωθέντων ζώων εκτοξεύτηκε, ενώ τα δηλούμενα βοσκοτόπια αφορούσαν ολόκληρη τη χώρα – ακόμα και περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπου δεν είχε βρεθεί ποτέ κανένα κοπάδι. Οι τοπικές κτηνιατρικές υπηρεσίες, αρμόδιες για την επιβεβαίωση των στοιχείων, έκαναν τα στραβά μάτια. Και έτσι το σύστημα κατέρρευσε.
Ο συνολικός αριθμός δηλωθέντων αμνοεριφίων και θηλυκών αιγοπροβάτων είναι υπερδιπλάσιος σε σχέση με τον αριθμό εκείνων που γέννησαν αλλά και πενταπλάσιος εκείνων που σφαγιάστηκαν. Τα μαθηματικά δεν βγαίνουν. Ακόμη και από τη γαλακτοπαραγωγή ήταν εμφανές ότι κάτι δεν πήγαινε καθόλου καλά.
«Βιομηχανία» αιτήσεων
Το κερασάκι στην τούρτα μπήκε το 2017 με απόφαση του τότε υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Βαγγέλη Αποστόλου. Το νέο σύστημα κατανομής του Εθνικού Αποθέματος επέτρεψε την ενεργοποίηση δικαιωμάτων ενίσχυσης σε βοσκοτόπους χωρίς ζώα. Δηλαδή, μπορούσε οποιοσδήποτε -ακόμα και μη κτηνοτρόφος, όπως πχ ένας δικηγόροςνα δηλώσει έκταση ως βοσκότοπο και να λάβει επιδότηση χωρίς να διαθέτει ούτε ένα ζώο. Μια κανονική «βιομηχανία» αιτήσεων στήθηκε γύρω από αυτήν τη ρύθμιση.
Η απόφαση αυτή συνδυάστηκε με τη διαβόητη τεχνική λύση του 2015, η οποία επέτρεπε δηλώσεις βοσκοτόπων ακόμη και σε γεωγραφικά απομακρυσμένες περιοχές. Το «δίδυμο» αυτό διαμόρφωσε ένα παραθυράκι που έγινε κανονική μπροστινή πόρτα για επιδοτήσεις χωρίς αντίκρισμα. Οι στρεβλώσεις έγιναν φανερές στους πραγματικούς κτηνοτρόφους, που είδαν μη δικαιούχους να εισπράττουν χρήματα από τον ευρωπαϊκό κορβανά εις βάρος των δικών τους δικαιωμάτων. Οι αντιδράσεις υπήρξαν έντονες, αλλά το καθεστώς παρέμεινε.
Τι έκανε η Νέα Δημοκρατία
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατήργησε το πλαίσιο του 2017, όπως και την ανεξέλεγκτη χρήση των μεταφερόμενων βοσκοτόπων. Παράλληλα, ανέλαβε πρωτοβουλία για οριστική λύση με την ανάθεση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης στις περιφέρειες. Ανταποκρίθηκαν μόνο οι Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας και Ηπείρου. Έτσι η τεχνική λύση δεν μπόρεσε να τερματιστεί.
Σήμερα, ύστερα από το πόρισμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για καταχρήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση αποφάσισε τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του οργανισμού στην ΑΑΔΕ. Όχι ως τιμωρία αλλά ως μέτρο θεσμικής ανασυγκρότησης και διαφάνειας
Ο υπουργός Κώστας Τσιάρας ανακοίνωσε δημόσιο διαγωνισμό για τον νέο τεχνικό πάροχο με στόχο να κοπεί οριστικά κάθε νήμα με το παρελθόν των πολιτικών ρουσφετιών και των τοπικών κυκλωμάτων. Πλέον χωρίς ηλεκτρονική επιβεβαίωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες καμία δήλωση ζώων δεν θα είναι αποδεκτή.
Αυτό είναι το τέλος μιας εποχής «χαλαρών ελέγχων» – και η αρχή μιας νέας, πιο δίκαιης και πιο σοβαρής διαχείρισης των ευρωπαϊκών χρημάτων. Γιατί η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να βασίζεται σε «μαγικές λύσεις» τού χθες.
