“Κατηφορίζοντας από τα Δίκαια, τη νύχτα μετά από την παρουσίαση της έκθεσης, θα σας πω για την εικόνα που είδα για να την αντιληφθούν και οι ιθύνοντες στην ενδοχώρα. Ο ποταμός Έβρος είναι στα αριστερά μας. Κοιτάζοντας πέρα από αυτόν, βλέπεις στην πλευρά της Τουρκίας μια πόλη 250 χιλιάδων κατοίκων, γεμάτη φως. Την Ανδριανούπολη με ένα πανεπιστήμιο με 30.000 φοιτητές. Κοιτάζοντας αριστερά στην ελληνική πλευρά ξέρετε τι βλέπεις; Σκοτάδι. Απέραντο σκοτάδι. Όλα τα χωριά είναι έρημα”. Με πόνο ψυχής ο Αθανάσιος Καραφύλλης, καθηγητής και πρόεδρος του παιδαγωγικού τμήματος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης περιγράφει στην εφημερίδα «Καρφίτσα» και τον Παναγιώτη Μανή, με τον πιο γλαφυρό τρόπο, την ερήμωση του Βόρειου Έβρου
Η πραγματικότητα τραγικότερη από τις προβλέψεις
Ο καθηγητής είχε πάει στα Δίκαια για να παρουσιάσει, συμβολικά στο βορειότερο χωριό της Ελλάδας, μια παλαιότερη έρευνά του για μείωση του πληθυσμού των μαθητών στα σχολεία του Βόρειου Έβρου. Σύμφωνα με αυτήν, σε λίγα χρόνια δε θα έχει απομείνει μαθητής στα σχολεία αφού τα ποσοστά των μειώσεων στον αριθμό των μαθητών σε όλες τις σχολικές βαθμίδες, ολόκληρης της περιφερειακής ενότητας του Έβρου ήταν από -5% έως -32% για τις σχολικές χρονιές 2030-31 και 2031-32. Στην περιοχή του Βόρειου Έβρου δε, οι προβλέψεις της έρευνας ήταν ακόμη δραματικότερες καθώς τα ποσοστά των μειώσεων του πληθυσμού των μαθητών σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά Σχολεία σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες ήταν από -11% ως -100%. Πουθενά δεν προβλεπόταν αύξηση. Ωστόσο η πραγματικότητα ήταν ακόμη χειρότερη. Στο σχολείο της Δημοτικής Ενότητας του Κυπρίνου η έρευνα προέβλεπε ότι τη φετινή χρονιά ο αριθμός των μαθητών θα κυμαίνονταν από 40 μέχρι 55. Σήμερα οι μαθητές είναι μόλις 20. Το ίδιο και στη Δημοτική Ενότητα Μεταξάδων όπου σύμφωνα με την πρόβλεψη στο σχολείο φέτος θα φοιτούσαν από 42 ως 61 μαθητές. Αλλά είναι μόλις 30. Ακόμη τραγικότερο είναι ότι η έρευνα έχει γίνει προκειμένου να διεκδικηθούν χρήματα για ανέγερση νέων σχολικών μονάδων. “Το βορειότερο σχολείο της χώρας, αυτό των Δικαίων, έχει σήμερα λίγους περισσότερους από 30 μαθητές. Η πρόβλεψή μας στην έρευνα έλεγε ότι το 2031 το σχολείο αυτό θα υπολειτουργεί ίσως και με μονοψήφιο αριθμό μαθητών αλλά τελικά βλέπουμε ότι πρόβλεψη ήταν πολύ αισιόδοξη. Χάνουμε πολύ περισσότερα παιδιά” λέει ο καθηγητής.
Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού στην Π.Ε. Έβρου
- Νηπιαγωγεία (σχολική χρονιά 2030-2031) – 11%
- Δημοτικά (σχολική χρονιά 2030-2031) – 16%
- Γυμνάσια (σχολική χρονιά 2031-2032) Από -23% ως -30%
- Λύκεια (σχολική χρονιά 2031-2032) Από -5% ως -16%
Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα
Δημοτική Ενότητα Κυπρίνου
- Πρόβλεψη έρευνας για τη σχολική χρονιά 2025-2026 σε Δημοτικά σχολεία: 40-55 μαθητές
- Η σκληρή πραγματικότητα του σήμερα: 20 μαθητές
Δημοτική Ενότητα Μεταξάδων
- Πρόβλεψη έρευνας για τη σχολική χρονιά 2025-2026 σε Δημοτικά σχολεία: 42-61 μαθητές
- Η σκληρή πραγματικότητα του σήμερα: 30 μαθητές
Οι προβλέψεις για τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού στο Βόρειο Έβρο τη σχολική χρονιά 2030-2031
- Νηπιαγωγεία Δημοτικά Σχολεία
- Δημοτική Ενότητα Διδυμοτείχου: -19% -26%
- Δημοτική Ενότητα Κυπρίνου: -57% -26%
- Δημοτική Ενότητα Μεταξάδων: Δεν έχει νηπιαγωγείο -36%
- Δημοτική Ενότητα Ορεστιάδας: -11% -13%
- Δημοτική Ενότητα Νέας Βύσσας: -55% -55%
- Δημοτική Ενότητα Τριγώνου: -100% -85%
Όταν κλείνει ένα σχολείο, υποστέλλεται η ελληνική σημαία
Όπως εκτιμά ο κ.Καραφύλλης, ο Βόρειος Έβρος σβήνει και μάλιστα με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς από όσο ενδεχομένως και οι άνθρωποι που ζουν εκεί, υπολόγιζαν. “Πρέπει να κινητοποιηθούμε. Δεν έχουμε μαθητές. Τα σχολειά θα κλείσουν και όταν κλείνει ένα σχολείο υποστέλλουμε την ελληνική σημαία. Θα υποστείλουμε την ελληνική σημαία στα σχολεία αυτά και αυτό είναι το τραγικό εθνικό ζήτημα” κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και εξηγεί. “Το δημογραφικό πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στο ότι μειωνόμαστε και θα μείνουμε 7 εκατομμύρια Έλληνες. Το θέμα είναι πού θα κατοικούν αυτοί οι Έλληνες. Ποιος θα φυλάξει τα σύνορα σε αυτήν εδώ την περιοχή; Στα χωριά του Βόρειου Έβρου θα δείτε δυστυχώς, μόνο ηλικιωμένους και άντε 45αρηδες και 50άρηδες που έχουν απομείνει εδώ και προσπαθούν να επιβιώσουν με τις οικογένειές τους. Είναι πικραμένοι άνθρωποι. Νιώθουν ότι τους έχουν εγκαταλείψει όλοι”
Λήψη μέτρων άμεσων μέτρων
Έπειτα από την επικαιροποιημένη παρουσίαση των στοιχείων το Δημοτικό Συμβούλιο Ορεστιάδας αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει για τον Βόρειο Έβρο εξαίρεση από τις συγχωνεύσεις σχολείων που γίνονται με βάση τον πληθυσμό των μαθητών, έτσι ώστε να λειτουργήσουν όλα τα δημοτικά σχολεία της περιοχής και να διατηρηθούν όλες οι τάξεις των σχολείων ανεξαιρέτως του αριθμού των μαθητών. “Η περιοχή έχει εγκαταλειφθεί πλήρως. Δεν υπάρχουν δουλειές δεν υπάρχουν υποδομές, οι νέοι έφυγαν και δεν επιστρέφει κανείς. Είναι ίσως είναι το τελευταίο καμπανάκι πριν από την οριστική κατάρρευση. Χρειάζονται δραστικά μέτρα. Η κεντρική διοίκηση έχει αντιληφθεί το θέμα αλλά τα μέτρα είναι ασπιρίνες ενώ χρειαζόμαστε εγχείρηση” επισημαίνει στην «Καρφίτσα» ο Διαμαντής Παπαδόπουλος, δήμαρχος Ορεστιάδας.
Την ίδια ώρα πάντως σύμφωνα με την έρευνα προτείνεται:
-Στελέχωση με όλες τις απαραίτητες ειδικότητες (Αγγλικά, Μουσική, Εικαστικά, Γυμναστική κ.λπ.), χωρίς περικοπές.
-Τα Νηπιαγωγεία να λειτουργούν ακόμη και με έναν μαθητή, επίσης κατ’ εξαίρεση.
-Προτεραιοποίηση στη στελέχωση με αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, ώστε τα σχολεία της παραμεθορίου να μην μένουν κενά.
-Αίτημα προς το Υπουργείο Παιδείας και τις αρμόδιες υπηρεσίες για θεσμοθέτηση ειδικού πλαισίου λειτουργίας των σχολείων της παραμεθορίου με κριτήρια: εθνικής σημασίας, κοινωνικής συνοχής, γεωγραφικής ιδιαιτερότητας, αναγκαιότητας παροχής ισότιμης εκπαίδευσης.
