Canadair CL-515: Γιατί η Ελλάδα θα περιμένει έως το 2028 τα νέα «όπλα» της αεροπυρόσβεσης

Κάθε καλοκαίρι η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται απ’ άκρη σ’ άκρη της Μεσογείου. Η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ιταλία δίνουν μάχη με ολοένα μεγαλύτερες και πιο απαιτητικές δασικές πυρκαγιές, έχοντας ως βασικό εναέριο όπλο τα Canadair.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βασίλη Σκουλαράκου για την εφημερίδα «Political», τα χαρακτηριστικά κίτρινα αμφίβια αεροσκάφη εξακολουθούν να αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής αεροπυρόσβεσης, παρά το γεγονός ότι πολλά από αυτά έχουν ήδη πίσω τους δεκαετίες συνεχούς επιχειρησιακής δράσης.

Τα περισσότερα Canadair που επιχειρούν σήμερα κατασκευάστηκαν πριν από πολλά χρόνια, ενώ για σχεδόν μία δεκαετία δεν παραγόταν ούτε ένα νέο αεροσκάφος. Η γραμμή παραγωγής είχε κλείσει και η αντικατάστασή τους έμοιαζε περισσότερο με ευσεβή πόθο παρά με ρεαλιστικό σχέδιο.

Πολυετής προσπάθεια

Πώς λοιπόν παραμένουν αξιόπιστα; Προφανώς, χάρη στις ικανότητες, την εμπειρία και την αυταπάρνηση των τεχνικών της Πολεμικής μας Αεροπορίας και της ΕΑΒ. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: Πότε θα ενισχυθεί ουσιαστικά ο στόλος των πυροσβεστικών αεροσκαφών με τη νέα γενιά των Canadair;

Η απάντηση δεν είναι απλή. Παρότι η Ελλάδα ανήκει στις ευρωπαϊκές χώρες που κινήθηκαν πρώτες για την απόκτηση των νέων CL-515 και εξασφάλισε επτά αεροσκάφη μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος rescEU, οι πρώτες παραδόσεις δεν αναμένονται πριν από το 2028. Όχι επειδή καθυστέρησε η ελληνική πλευρά, αλλά επειδή το ίδιο το πρόγραμμα χρειάστηκε να ξεκινήσει ουσιαστικά από το μηδέν.

Πίσω από την προμήθεια των νέων Canadair βρίσκεται μια πολυετής ευρωπαϊκή προσπάθεια, στην οποία η Αθήνα είχε ενεργό ρόλο από την πρώτη στιγμή. Χωρίς την κοινή παραγγελία που διαμορφώθηκε τα προηγούμενα χρόνια, η γραμμή παραγωγής δεν θα είχε ανοίξει ποτέ ξανά και οι ευρωπαϊκές χώρες θα συνέχιζαν να επιχειρούν με έναν στόλο που, παρά τις συνεχείς αναβαθμίσεις και τη μεγάλη εμπειρία των πληρωμάτων, έχει πλέον συμπληρώσει δεκαετίες υπηρεσίας.

Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι τα νέα Canadair δεν κατασκευάζονταν. Η Bombardier είχε διακόψει την παραγωγή των CL-415 το 2015, καθώς οι παραγγελίες είχαν σχεδόν μηδενιστεί. Όταν τα δικαιώματα πέρασαν στη De Havilland Canada, η εταιρεία ξεκαθάρισε ότι δεν επρόκειτο να επενδύσει στην επαναλειτουργία της γραμμής παραγωγής χωρίς έναν επαρκή αριθμό δεσμευτικών παραγγελιών. Εκεί ξεκίνησε η μεγάλη ευρωπαϊκή κινητοποίηση.

Πιέσεις για κοινή ευρωπαϊκή λύση

Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που πίεσαν για μια κοινή ευρωπαϊκή λύση, αντιλαμβανόμενη ότι οι ολοένα μεγαλύτερες και πιο καταστροφικές πυρκαγιές καθιστούσαν επιτακτική την ανανέωση του στόλου. Το ενδιαφέρον εκδηλώθηκε ήδη από το 2020 και το 2021, ενώ στη συνέχεια η Αθήνα συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση της κοινής ευρωπαϊκής παραγγελίας μέσω του μηχανισμού rescEU.

Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε το 2024, επιτρέποντας στη De Havilland να ξεκινήσει ξανά την παραγωγή των νέων CL-515. Σήμερα, εκτός από τις αρχικές ευρωπαϊκές παραγγελίες, έχουν προστεθεί και νέες συμβάσεις από επιμέρους κράτη, με τον συνολικό αριθμό των υπό κατασκευή αεροσκαφών να προσεγγίζει πλέον τα 40.

Γιατί το CL-515 θεωρείται «κλειδί»

Η Ελλάδα εξασφάλισε επτά νέα CL-515, αριθμό που την κατατάσσει μεταξύ των χωρών που θα ενισχυθούν περισσότερο από το πρόγραμμα. Το πρώτο αεροσκάφος αναμένεται να παραδοθεί το 2028, ενώ οι παραδόσεις θα συνεχιστούν σταδιακά, περίπου ανά εξάμηνο, μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος το 2030. Δύο από τα επτά αεροσκάφη θα ενταχθούν στον ευρωπαϊκό στόλο του rescEU και θα μπορούν να επιχειρούν, όταν απαιτείται, σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος αντιμετωπίζει μεγάλες δασικές πυρκαγιές.

Το μεγάλο πλεονέκτημα

Το νέο Canadair δεν αποτελεί απλώς τον διάδοχο του CL-415. Είναι σχεδιασμένο με βάση τις επιχειρησιακές απαιτήσεις που δημιουργούν οι πυρκαγιές νέας γενιάς στην περιοχή της Μεσογείου και όχι μόνο.

Διατηρεί το μεγάλο πλεονέκτημα των αμφίβιων πυροσβεστικών αεροσκαφών, δηλαδή τη δυνατότητα υδροληψίας από θάλασσα ή λίμνη μέσα σε περίπου 12 δευτερόλεπτα, ενώ ενσωματώνει νέα ηλεκτρονικά συστήματα, μεγαλύτερη αξιοπιστία και σημαντικά χαμηλότερες απαιτήσεις συντήρησης.

Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής και δεκάδες μεγάλα μέτωπα κοντά στη θάλασσα, η δυνατότητα συνεχών και γρήγορων κύκλων ρίψεων αποτελεί καθοριστικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Μέχρι να αρχίσουν οι παραδόσεις, η «ραχοκοκαλιά» της αεροπυρόσβεσης θα παραμείνει ο υφιστάμενος στόλος των CL-215 και CL-415 της Πολεμικής Αεροπορίας. Παρά την ηλικία τους, τα αεροσκάφη αυτά συνεχίζουν να επιχειρούν καθημερινά σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, ενώ η διατήρηση υψηλών διαθεσιμοτήτων μέσω ενισχυμένης τεχνικής υποστήριξης αποτελεί βασική προτεραιότητα.

Κρίσιμη επένδυση

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι αμείλικτη. Οι πυρκαγιές γίνονται κάθε χρόνο μεγαλύτερες, τα επιχειρησιακά φορτία αυξάνονται και η ανάγκη ανανέωσης του στόλου γίνεται ολοένα πιο επιτακτική. Γι’ αυτό και το πρόγραμμα των επτά νέων CL-515 δεν αποτελεί μία προμήθεια που αφορά το μακρινό μέλλον. Αποτελεί μία από τις κρισιμότερες επενδύσεις για την επιχειρησιακή θωράκιση της χώρας απέναντι στις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.

Χρονολόγιο – Πώς φτάσαμε στα νέας γενιάς Canadair

• * 2015: Η Bombardier διακόπτει την παραγωγή των πυροσβεστικών αεροσκαφών CL-415, καθώς οι παραγγελίες έχουν μειωθεί δραματικά.
• * 2019: Η De Havilland Canada αποκτά τα δικαιώματα του προγράμματος Canadair, όμως η επανεκκίνηση της παραγωγής παραμένει οικονομικά ασύμφορη χωρίς νέες διεθνείς παραγγελίες.
• * 2020-2021: Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες που εκδηλώνουν επίσημα ενδιαφέρον για την απόκτηση της νέας γενιάς Canadair και στηρίζουν τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής παραγγελίας μέσω του μηχανισμού rescEU.
• * 2022: Η De Havilland ανακοινώνει το νέο πρόγραμμα DHC-515 Firefighter, ξεκαθαρίζοντας ότι η παραγωγή θα ξεκινήσει μόνο εφόσον συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός παραγγελιών.
• * 2024: Οριστικοποιείται η μεγάλη ευρωπαϊκή συμφωνία. Η Ελλάδα εξασφαλίζει επτά νέα αεροσκάφη, ενώ η επανεκκίνηση της γραμμής παραγωγής γίνεται πλέον πραγματικότητα.
• * 2026: Το πρόγραμμα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η παραγωγή έχει ξεκινήσει, ενώ οι ευρωπαϊκές παραγγελίες αυξάνονται συνεχώς. Παράλληλα, η Ελλάδα διατηρεί σε υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα τον υφιστάμενο στόλο CL-215 και CL-415, που εξακολουθεί να σηκώνει το κύριο βάρος της αεροπυρόσβεσης.
• * 2028: Προγραμματίζεται η παράδοση του πρώτου CL-515 στην Ελλάδα, η οποία αναμένεται να είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα παραλάβει το νέο πυροσβεστικό αεροσκάφος.
• * 2030: Ολοκληρώνεται, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η παράδοση και των επτά CL-515, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη ανανέωση του ελληνικού στόλου αεροπυρόσβεσης εδώ και δεκαετίες.